Tín hiệu mập mờ từ Tehran khiến ông Trump đau đầu

Các kênh liên lạc gián tiếp và những đề nghị trung gian cho thấy khả năng đối thoại chưa hoàn toàn khép lại, nhưng việc tìm được đối tác đủ quyền lực tại Tehran để đàm phán vẫn là câu hỏi lớn.

Theo The New York Times, chỉ một ngày sau khi chiến dịch quân sự nhằm vào Iran bắt đầu, các đặc vụ thuộc Bộ Tình báo Iran đã gián tiếp liên hệ với Central Intelligence Agency (CIA) để thảo luận khả năng đàm phán kết thúc xung đột.

Thông tin được chia sẻ bởi một số quan chức Mỹ và các nước trung gian tại Trung Đông.

Tuy nhiên, Washington vẫn hoài nghi về mức độ nghiêm túc của tín hiệu này, nhất là khi phía Iran chuyển thông điệp qua bên thứ ba thay vì liên lạc trực tiếp.

Tổng thống Donald Trump đăng trên mạng xã hội ngày 3/3 rằng hiện đã “quá muộn” để đàm phán với Iran

Theo CNN, Mỹ cũng đã nhận được đề nghị làm trung gian từ khoảng một chục quốc gia, nhưng chính quyền Tổng thống Donald Trump hiện chưa ưu tiên các nỗ lực ngoại giao.

Một quan chức Mỹ cho biết chiến dịch quân sự vẫn đang được triển khai cho đến khi đạt được mục tiêu.

Thông điệp trái chiều từ Washington và Tehran

Phát biểu với The Atlantic, ông Trump từng cho biết sẵn sàng đối thoại với ban lãnh đạo mới của Iran.

Tuy nhiên, chỉ một ngày sau, ông lại viết trên mạng xã hội rằng Iran muốn đàm phán nhưng “đã quá muộn”.

Trong khi đó, Thứ trưởng Ngoại giao Iran Majid Takht-Ravanchi khẳng định Tehran không gửi bất kỳ thông điệp nào tới Washington và hiện chỉ tập trung vào việc phòng thủ.

Sự mâu thuẫn giữa các tuyên bố công khai và các tín hiệu hậu trường khiến bức tranh ngoại giao giữa hai nước trở nên khó đoán định.

Bài toán lớn: Ai có thể đàm phán với Mỹ?

Trong bối cảnh chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel vẫn tiếp diễn, câu hỏi lớn đặt ra là liệu có nhân vật nào trong bộ máy quyền lực Iran đủ khả năng đứng ra đàm phán.

Ban đầu, ông Trump dường như đặt cược vào khả năng người dân Iran nổi dậy lật đổ chính quyền. Tuy nhiên, Washington sau đó chuyển sang cách tiếp cận thực tế hơn: tìm kiếm những nhân vật ôn hòa trong cấu trúc quyền lực hiện tại.

Tổng thống Mỹ từng nhắc đến mô hình tại Venezuela như một ví dụ, nơi Washington gây sức ép kinh tế nhưng vẫn đạt được thỏa thuận về năng lượng.

Người dân khiêng các quan tài trong lễ tang của những nạn nhân thiệt mạng sau vụ không kích của Mỹ và Israel nhằm vào một trường học tại Minab, Iran, ngày 3/3.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng so sánh Iran với Venezuela là khập khiễng, bởi bối cảnh chính trị và cấu trúc quyền lực của Tehran phức tạp hơn nhiều.

Kịch bản tương lai vẫn đầy bất định

Theo đánh giá của Central Intelligence Agency, các kịch bản hậu xung đột tại Iran đều chứa nhiều biến số và không có phương án nào chắc chắn.

Giới phân tích cho rằng ngay cả khi chính quyền hiện tại suy yếu hoặc bị thay thế, khả năng xuất hiện một chính phủ thân Mỹ tại Iran là rất thấp.

Bà Rosemary Kelanic, giám đốc chương trình Trung Đông của Defense Priorities, nhận định một chính quyền mới hình thành trong bối cảnh chiến tranh khó có thể trở thành đồng minh của Washington.

Ngay cả ông Trump cũng thừa nhận rủi ro này: một chính quyền mới có thể không khác nhiều so với chính quyền cũ.

Cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert Gates từng nói đùa rằng ông đã tìm kiếm “nhân vật ôn hòa” tại Iran suốt nhiều thập kỷ mà vẫn “khó như tìm kim đáy biển”.