Tín dụng tăng, bank có “ăn nên làm ra”?

Tín dụng tăng mạnh trong nửa đầu năm 2025, dẫn dắt bởi đầu tư công, bất động sản và tiêu dùng, giúp triển vọng lợi nhuận ngành ngân hàng khởi sắc trở lại dù vẫn đối mặt với thách thức về NIM và rủi ro tín dụng. Các ngân hàng nhỏ đang tạm dẫn đầu tăng trưởng, nhưng áp lực kiểm soát nợ xấu ngày càng lớn.

Theo chuyên gia Yuanta Việt Nam, ngành ngân hàng đang bước vào nửa cuối năm với kỳ vọng phục hồi rõ nét, khi ba động lực chính – đầu tư công, bất động sản và tiêu dùng – cùng lúc khơi thông dòng tín dụng và mở ra dư địa tăng trưởng lợi nhuận.

Tăng trưởng tín dụng nửa đầu năm 2025 ghi nhận bước nhảy vọt, đạt mức 9,9% – gấp 2,5 lần cùng kỳ 2024, theo ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách Tiền tệ, Ngân hàng Nhà nước (NHNN). Con số này phản ánh sức bơm vốn mạnh mẽ vào nền kinh tế, trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng GDP 8% năm 2025 đang đòi hỏi tín dụng đóng vai trò động lực cốt lõi.

Dòng vốn tín dụng năm nay ghi nhận diễn biến tương tự 2024: trầm lắng đầu năm, bứt phá rõ rệt từ cuối quý I và duy trì đà tăng đều trong quý II. Ba lực đẩy chính được kỳ vọng tiếp tục dẫn dắt tín dụng nửa cuối năm, theo ông Nguyễn Thế Minh – Giám đốc Khối Nghiên cứu khách hàng cá nhân, Chứng khoán Yuanta Việt Nam:

Đầu tư công: Là mũi chủ lực, tạo nhu cầu vốn lớn cho các dự án hạ tầng.

Bất động sản: Mặt bằng lãi suất thấp và nguồn cung dần cải thiện giúp kích hoạt nhu cầu vay vốn quay trở lại.

Tiêu dùng - bán lẻ: Khả năng hồi phục sẽ rõ nét hơn từ quý IV, sau giai đoạn còn khá dè dặt trong quý III.

Lãi suất có xu hướng tăng nhẹ, NIM dần hồi phục

Mặt bằng lãi suất huy động và cho vay tiếp tục xu hướng giảm trong nửa đầu năm, nhưng dự báo sẽ nhích tăng trở lại từ quý III khi tăng trưởng tín dụng nóng lên, buộc các ngân hàng phải gia cố thanh khoản.

Theo ông Thế Minh, sự điều chỉnh lãi suất là hợp lý, đặc biệt trong bối cảnh tín dụng đang tái tập trung vào bất động sản – lĩnh vực có biên lợi nhuận cao hơn, nhưng cũng đòi hỏi ngân hàng trích lập dự phòng nhiều hơn.

Tính đến cuối quý I/2025, biên lãi ròng (NIM) toàn ngành chỉ đạt 3,31% – mức thấp nhất kể từ quý IV/2020, chủ yếu do chi phí vốn tăng nhanh hơn tốc độ sinh lời tài sản. Để cải thiện NIM, các ngân hàng buộc phải cơ cấu lại nguồn vốn, giảm phụ thuộc vào vốn ngắn hạn, tuân thủ giới hạn 30% cho vay trung dài hạn, đồng thời tăng huy động kỳ hạn dài qua phát hành trái phiếu, chứng chỉ tiền gửi hoặc tăng vốn tự có.

Lợi nhuận ngân hàng: Kỳ vọng phục hồi, rủi ro vẫn hiện hữu

Với kỳ vọng tăng trưởng tín dụng đạt mục tiêu 16% cả năm và NIM dần cải thiện, triển vọng lợi nhuận ngành ngân hàng trong quý III và IV được đánh giá khả quan. Một số ngân hàng đã tối ưu hóa chi phí hoạt động, thể hiện qua chỉ số CIR giảm trong quý I.

Tuy nhiên, ông Thế Minh cảnh báo, dù nhóm ngân hàng nhỏ tạm dẫn đầu tăng trưởng tín dụng, nhờ đẩy mạnh cho vay bất động sản, nhưng rủi ro tiềm ẩn đang tích tụ. Nếu không kiểm soát nợ xấu, hệ thống có nguy cơ lặp lại chu kỳ “dồn rác” vào VAMC, khiến gánh nặng tái cấu trúc trở nên khó khăn hơn về dài hạn.

Trong khi đó, các ngân hàng lớn như Techcombank, VPBank có thể sẽ tái tăng trưởng mạnh mẽ từ quý III, khi nhu cầu bán lẻ và tiêu dùng phục hồi rõ nét hơn.

Ngành ngân hàng đang bước vào nửa cuối năm 2025 với những tín hiệu tích cực về tín dụng và lợi nhuận, nhưng rủi ro từ bất động sản và bài toán cơ cấu vốn vẫn cần giám sát chặt. Đà phục hồi sẽ thuộc về những ngân hàng biết cân đối tăng trưởng với kiểm soát rủi ro, hơn là chạy theo lợi nhuận ngắn hạn.