Tiền số thành chiến trường mới?

Cuộc chiến thầm lặng giữa Mỹ và Iran vừa chính thức mở rộng sang một mặt trận không tiếng súng nhưng khốc liệt không kém: Không gian tài sản số. Bằng sắc lệnh trừng phạt trực diện vào Nobitex – sàn giao dịch tiền số lớn nhất Iran, kết hợp chiến dịch tịch thu lũy kế 1 tỷ USD, Washington đang phát đi thông điệp đanh thép: Blockchain không còn là vùng đất ngoài vòng pháp luật để Tehran lách các lệnh cấm vận vĩ mô.

Dưới sự điều hành của tân Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent, chiến dịch "Cơn thịnh nộ kinh tế" đang săn lùng tận gốc các ví điện tử ẩn danh, chặt đứt đường đi của dòng tiền dầu mỏ chảy về túi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).

Mỹ vừa gia tăng áp lực lên Iran bằng một đòn đánh trực diện vào lĩnh vực tiền điện tử. Bộ Tài chính Mỹ ngày 3/6 công bố các biện pháp trừng phạt đối với Nobitex - sàn giao dịch tiền số lớn nhất Iran - với cáo buộc hỗ trợ chính quyền Tehran và các tổ chức nằm trong danh sách đen né tránh lệnh cấm vận quốc tế.

Động thái này đánh dấu bước leo thang mới trong cuộc chiến tài chính giữa hai nước, khi tiền điện tử không còn là công cụ giao dịch đơn thuần mà đã trở thành một mặt trận chiến lược.

Theo giới chức Mỹ, Nobitex đóng vai trò quan trọng trong mạng lưới tài chính song song được cho là phục vụ Ngân hàng Trung ương Iran và Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC). Washington cáo buộc nền tảng này đã xử lý lượng lớn giao dịch tài sản số, giúp luân chuyển dòng tiền ngay cả trong thời gian Iran áp dụng các đợt hạn chế internet trên diện rộng.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho rằng chính quyền Iran đang tận dụng công nghệ tài sản số để giảm hiệu quả của các lệnh trừng phạt và chuyển tài sản ra nước ngoài trong bối cảnh nền kinh tế gặp nhiều khó khăn.

Cùng với Nobitex, nhiều cá nhân điều hành và cổ đông chủ chốt của sàn giao dịch này cũng bị đưa vào danh sách trừng phạt. Mỹ cho rằng họ có vai trò trực tiếp trong việc vận hành hệ thống tài chính phục vụ các lợi ích của Tehran.

Đáp lại các cáo buộc trước đây, Nobitex phủ nhận mọi liên hệ với chính phủ Iran, khẳng định không chủ động hỗ trợ bất kỳ hoạt động nào vi phạm lệnh trừng phạt quốc tế.

Không chỉ dừng ở các lệnh cấm vận, Washington còn công bố một con số gây chú ý: khoảng 1 tỷ USD tài sản số liên quan tới Iran đã bị phong tỏa hoặc thu giữ trong khuôn khổ chiến dịch truy quét kéo dài hơn một năm qua.

Theo Bộ Tài chính Mỹ, đây là tổng giá trị tài sản bị khóa lũy kế từ nhiều chiến dịch khác nhau, bao gồm các ví điện tử chứa stablecoin USDT trên mạng lưới Tron. Nhà chức trách Mỹ phối hợp với các đơn vị phát hành stablecoin cùng các công ty phân tích blockchain để theo dõi, xác định và vô hiệu hóa những địa chỉ ví bị nghi có liên hệ với Iran.

Giới chức Mỹ cho biết trước khi chiến dịch được đẩy mạnh, Iran từng luân chuyển hàng trăm triệu USD mỗi tháng thông qua các kênh tiền điện tử. Nguồn tiền này được cho là liên quan tới hoạt động xuất khẩu dầu mỏ cũng như các mạng lưới tài chính bị phương Tây giám sát.

Việc Mỹ công khai con số 1 tỷ USD được xem là thông điệp cứng rắn gửi tới Tehran, đồng thời phát đi cảnh báo với các tổ chức và nền tảng có nguy cơ hỗ trợ hoạt động né tránh lệnh trừng phạt.

Trong bối cảnh đồng rial mất giá, hệ thống ngân hàng chịu áp lực và nguồn thu từ dầu mỏ suy giảm, tiền điện tử từng được xem là một trong những kênh giúp Iran giảm phụ thuộc vào hệ thống tài chính truyền thống. Tuy nhiên, diễn biến mới cho thấy blockchain không còn là "vùng trú ẩn" ngoài tầm với của các cơ quan quản lý.

Cuộc đối đầu giữa Mỹ và Iran vì thế đang bước sang một giai đoạn mới, nơi các ví điện tử, stablecoin và nền tảng giao dịch trở thành mục tiêu không kém phần quan trọng so với dầu mỏ hay ngân hàng. Khi công nghệ truy vết blockchain ngày càng phát triển, không gian tài sản số đang trở thành chiến trường mới của các cuộc xung đột địa chính trị toàn cầu.