Thương chiến Mỹ - Trung: Ấn Độ "lách mình" để "hưởng lợi"?
Căng thẳng thương mại giữa hai siêu cường Mỹ và Trung Quốc đang tạo ra những chấn động mạnh mẽ trong chuỗi cung ứng toàn cầu, thúc đẩy một cuộc tái cấu trúc đầy cấp bách đối với các quốc gia trong vùng ảnh hưởng. Trong bối cảnh đó, Ấn Độ, với vị thế ngày càng nổi bật, đang đứng trước cơ hội vàng để chuyển mình. Liệu quốc gia này có thể khéo léo vượt qua ranh giới mong manh giữa thách thức và tiềm năng, khai thác tối đa cơ hội, và vươn lên thành một cột mốc mới trong trật tự thương mại toàn cầu?
Căng thẳng thương mại toàn cầu leo thang
Cuộc chiến thương mại giữa hai cường quốc Mỹ và Trung Quốc đang đẩy nền kinh tế toàn cầu vào giai đoạn cam go, khi Tổng thống Mỹ Donald Trump vào đầu tháng 4 công bố quyết định áp thuế lên tới 145% đối với hàng hóa Trung Quốc, trong đó bao gồm cả mức thuế 20% đối với fentanyl.
Hi vọng về một thỏa thuận có thể hạ nhiệt căng thẳng nhanh chóng bị tan biến khi Trung Quốc ngay lập tức đáp trả bằng mức thuế tương ứng 125% đối với hàng hóa Mỹ, đồng thời tuyên bố sẽ "chiến đấu đến cùng". Động thái này đi kèm với hàng loạt hạn chế đối với các doanh nghiệp Mỹ, khiến thế giới nhận ra rằng chiến tranh thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới sẽ không dễ dàng hạ nhiệt.
Ấn Độ: Gần bão, nhưng chưa vào tâm
Mặc dù Ấn Độ không phải là trọng tâm của cuộc chiến, nhưng nước này được đánh giá là ở một khoảng cách đủ gần để cảm nhận sức nóng. Cuộc đụng độ kinh tế giữa Mỹ và Trung Quốc chắc chắn sẽ gây ra những ảnh hưởng sâu rộng tới toàn cầu, và dù một số mặt hàng điện tử như điện thoại và máy tính được miễn thuế, sự bất ổn trong chính sách thuế vẫn khiến thị trường quốc tế dao động mạnh.
Ở Mỹ, các doanh nghiệp nhỏ phụ thuộc vào sản xuất tại Trung Quốc đang phải vật lộn với tình trạng khó khăn trầm trọng. Hàng tồn kho bị bán tháo, chuỗi cung ứng gián đoạn, nhân sự cắt giảm là những giải pháp tạm thời để duy trì sự sống trong bối cảnh chi phí ngày càng leo thang.
Trong khi đó, Trung Quốc đã chứng tỏ được sự kiên cường khi tập trung vào việc kích cầu tiêu dùng nội địa và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu để giảm thiểu tác động từ các biện pháp trừng phạt.
Ngành công nghiệp Ấn Độ đối mặt thách thức
Cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung đang tạo ra những áp lực lớn đối với ngành công nghiệp Ấn Độ, đặc biệt là những lĩnh vực phụ thuộc vào nguyên liệu và linh kiện từ Trung Quốc. Dù Ấn Độ là nhà sản xuất thuốc gốc hàng đầu thế giới, ngành dược phẩm nước này vẫn đang phụ thuộc đáng kể vào Trung Quốc về nguyên liệu thô. Năm 2023, Trung Quốc chiếm đến 71,72% tổng lượng nhập khẩu dược phẩm của Ấn Độ, trong đó những sản phẩm thiết yếu như paracetamol, metformin và kháng sinh hầu như hoàn toàn nhập từ Trung Quốc.
Ngành thép và ô tô cũng đang đối mặt với thách thức lớn khi Trung Quốc đẩy mạnh xuất khẩu thép do khủng hoảng bất động sản trong nước, dẫn đến tình trạng dư cung toàn cầu. Lượng thép dư thừa từ Trung Quốc có nguy cơ tràn vào thị trường Ấn Độ, tạo áp lực cho các công ty nội địa như Tata Steel và JSW. Ngoài ra, ngành sản xuất điện tử và dệt may cũng chịu tác động nghiêm trọng từ sự gián đoạn trong chuỗi cung ứng và hàng hóa giá rẻ từ Trung Quốc tràn vào.
Mặc dù Mỹ đã tạm thời miễn thuế cho một số mặt hàng điện tử, nhưng các ngành khác như ô tô và dược phẩm vẫn đối mặt với những bất ổn khi chính sách thuế của các cường quốc không thể đoán trước.
Cơ hội chiến lược cho Ấn Độ
Tuy nhiên, trong cơn bão thương mại này, Ấn Độ vẫn có thể tìm thấy những cơ hội. Khi các doanh nghiệp Mỹ giảm bớt sự phụ thuộc vào Trung Quốc, Ấn Độ đang dần trở thành một lựa chọn thay thế hấp dẫn nhờ chi phí lao động thấp và khả năng sản xuất ngày càng mạnh mẽ. Đặc biệt, Ấn Độ có thể đẩy mạnh xuất khẩu dược phẩm sang Mỹ trong bối cảnh các công ty dược phẩm Trung Quốc rút khỏi thị trường Mỹ. Đồng thời, việc Mỹ áp dụng các biện pháp hạn chế đối với Trung Quốc trong lĩnh vực bán dẫn đã mở ra cơ hội cho Ấn Độ thu hút vốn đầu tư từ các ông lớn công nghệ.
Không chỉ dừng lại ở đó, việc Trung Quốc hạn chế nhập khẩu hàng hóa từ Mỹ đang tạo điều kiện cho Ấn Độ mở rộng xuất khẩu một số mặt hàng chủ lực như đậu tương và bông. Tuy nhiên, những cơ hội này vẫn phụ thuộc vào tình hình chính trị và chính sách của hai siêu cường.
Ở cấp độ chiến lược, Ấn Độ đang dần khẳng định mình là một đối tác quan trọng cả với Mỹ và Trung Quốc. Thông điệp hợp tác “vũ điệu Rồng - Voi” của Trung Quốc và sự thúc đẩy quan hệ đối tác công nghệ với Mỹ thông qua sáng kiến iCET đều cho thấy Ấn Độ đang dần trở thành điểm sáng trong chính sách toàn cầu của cả hai siêu cường.
Tận dụng "khoảng trống chiến lược"
Chuyên gia nhận định rằng nếu cuộc chiến thuế quan giữa Mỹ và Trung Quốc kéo dài, Ấn Độ sẽ phải tận dụng “khoảng trống chiến lược” để tái cấu trúc chuỗi cung ứng trong nước. Việc thúc đẩy Chương trình Khuyến khích Liên kết Sản xuất (PLI) sẽ giúp Ấn Độ giảm sự phụ thuộc vào linh kiện điện tử và nguyên liệu thô từ Trung Quốc. Đồng thời, các biện pháp chống bán phá giá trong ngành dệt may, thép và ô tô sẽ giúp bảo vệ nền sản xuất trong nước.
Đứng trước ngã ba đường của chuỗi cung ứng toàn cầu, Ấn Độ có hai lựa chọn: hoặc chủ động cải cách và hành động mạnh mẽ trong 2–3 năm tới, hoặc tiếp tục đối mặt với hậu quả của sự phụ thuộc. Trong bối cảnh địa chính trị đầy biến động hiện nay, thông điệp "biến thách thức thành cơ hội" của Thủ tướng Narendra Modi không chỉ là khẩu hiệu, mà đang trở thành kim chỉ nam cho sự phát triển của nền kinh tế lớn thứ năm thế giới.
Bạn muốn trở thành VIP/PRO trên 24HMONEY?
Bấm vào đây để liên hệ 24HMoney ngay

Bàn tán về thị trường