Thước đo công vụ không còn nằm ở việc điểm danh đủ 8 tiếng

Việc duy trì các rào cản hành chính "tĩnh" không chỉ kìm hãm năng lực thực thi của bộ máy mà còn gián tiếp dung dưỡng cho căn bệnh đùn đẩy trách nhiệm, trong khi công chức cấp cơ sở đang phải oằn mình gánh vác hàng nghìn đầu việc không tên.

Tại hội thảo về nâng cao năng lực thực thi của bộ máy hành chính trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp, nhiều chuyên gia cho rằng đã đến lúc thay đổi tư duy quản trị công vụ.

Tiến sĩ Trần Anh Tuấn, Chủ tịch Hội Khoa học Hành chính Việt Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ, đặt vấn đề: công chức có nhất thiết phải ngồi đủ 8 giờ tại cơ quan mới được coi là hoàn thành nhiệm vụ?

Theo ông, trong bối cảnh chuyển đổi số và quản trị dựa trên dữ liệu, điều cần kiểm soát không phải thời gian hiện diện mà là kết quả công việc. Công chức hoàn toàn có thể làm việc ở nhiều địa điểm khác nhau nếu vẫn bảo đảm tiến độ, chất lượng và trách nhiệm.

Ông nhấn mạnh, bộ máy hành chính cần chuyển từ mô hình "quản lý hành chính" sang "quản trị kiến tạo", nơi mọi đánh giá đều dựa trên dữ liệu, bằng chứng và hiệu quả thực tế.

Xây dựng môi trường để công chức muốn cống hiến

Đồng quan điểm, Tiến sĩ Trần Minh Châu, Phó Vụ trưởng Vụ Tổ chức Biên chế (Bộ Nội vụ), cho rằng cần từ bỏ cách quản lý cứng nhắc, tạo môi trường làm việc tích cực để cán bộ cảm thấy được trao cơ hội thay vì bị áp đặt.

Theo bà, cơ quan nhà nước cần trở thành nơi khuyến khích sáng tạo, biết ghi nhận và tôn vinh những sáng kiến, tham mưu chất lượng. Đôi khi sự ghi nhận đúng lúc còn tạo động lực mạnh mẽ hơn các chính sách vật chất.

Lấy người dân làm trung tâm phục vụ

Tiến sĩ Hoàng Thị Ngân, nguyên Vụ trưởng Vụ Hành chính nhà nước và Công vụ, cho rằng năng lực thực thi không chỉ nằm ở quy trình hay thể chế mà còn ở văn hóa công vụ.

Theo bà, cán bộ chỉ làm đúng quy định mới đáp ứng yêu cầu tối thiểu. Điều cần hướng tới là tinh thần phụng sự, chủ động giải quyết công việc vì người dân và doanh nghiệp.

Bà nhấn mạnh, mọi quy trình cần được số hóa và minh bạch để người dân có thể giám sát, từ đó hạn chế tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm. Thước đo quan trọng nhất của bộ máy hành chính phải là mức độ hài lòng của người dân và nhà đầu tư.

Cấp xã đối mặt áp lực lớn

Ở góc độ thực tiễn, ông Lê Ngọc Quang, Phó Chủ tịch UBND xã Suối Hai, cho biết khi vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, cấp xã sẽ đảm nhận khoảng 1.060 nhiệm vụ, trong khi biên chế và chế độ phụ cấp chưa có nhiều thay đổi.

Theo ông, nhiều cán bộ hiện phải kiêm nhiệm nhiều lĩnh vực như đất đai, môi trường, hành chính, khiến áp lực công việc ngày càng lớn. Nếu muốn thu hút và giữ chân người có năng lực, cần sớm xây dựng chính sách tiền lương và phụ cấp tương xứng.

Đào tạo theo hướng "thực chiến"

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Bá Chiến, Giám đốc Học viện Hành chính và Quản trị công, đề xuất đổi mới công tác đào tạo cán bộ theo hướng sát thực tế.

Thay vì truyền đạt lý thuyết dàn trải, chương trình bồi dưỡng cần xuất phát từ những "khoảng trống năng lực", lấy các tình huống thực tế tại cơ sở làm nội dung đào tạo để cán bộ có thể xử lý ngay các yêu cầu phát sinh.

Các chuyên gia thống nhất rằng, dù công nghệ và trí tuệ nhân tạo phát triển đến đâu, yếu tố quyết định hiệu quả vận hành của bộ máy vẫn là con người, tư duy quản trị hiện đại, đạo đức công vụ và tinh thần cống hiến.