Thuế quan Trump "gặp khó": USD "tận dụng thời cơ" để "vượt sóng"?

Sau nhiều tháng chao đảo trước chính sách thương mại đầy biến động của ông Trump, đồng bạc xanh đã bất ngờ "lội ngược dòng" một cách ngoạn mục, nhờ vào sự can thiệp đầy tính quyết định từ giới tư pháp.

Phán quyết của một tòa án thương mại đã chặn đứng tham vọng mở rộng thuế quan của ông Donald Trump, tạo nên cú xoay chiều ngoạn mục cho đồng USD sau nhiều tháng trượt dốc. Đồng bạc xanh lập tức bật tăng mạnh, thổi bùng tâm lý lạc quan trên thị trường tài chính, trong khi giới đầu tư không khỏi ngỡ ngàng trước bước ngoặt pháp lý bất ngờ.

Phán quyết được đưa ra giữa lúc ông Trump nỗ lực thúc đẩy chủ trương “nội địa hóa thương mại” thông qua loạt chính sách thuế gây tranh cãi – vốn bị chỉ trích là làm xói mòn uy tín kinh tế Mỹ và kích hoạt làn sóng lạm phát. Tòa án khẳng định ông Trump đã vượt quá thẩm quyền khi đơn phương áp thuế lên hàng hóa từ nhiều quốc gia đối tác.

Chính quyền Trump ngay lập tức đệ đơn kháng cáo, mở màn cho một cuộc chiến pháp lý mới được dự báo sẽ kéo dài và tiếp tục làm gia tăng bất định.

Đồng USD tăng mạnh, nhưng liệu có bền?

Ngay sau phán quyết, đồng USD tăng giá trên diện rộng: lên 0,64% so với yên Nhật, đạt 145,77 – tiệm cận đỉnh hai tuần là 146,2; tăng 0,67% so với franc Thụy Sĩ lên 0,83245. Chỉ số Dollar Index – thước đo sức mạnh USD so với 6 đồng tiền chủ chốt – lần đầu vượt mốc 100 sau một tuần.

Tuy vậy, giới phân tích vẫn giữ thái độ dè chừng. “Đây chỉ là phản ứng ngắn hạn. Khi đơn kháng cáo được xét xử, khả năng duy trì đà tăng sẽ bị thử thách,” ông Hirofumi Suzuki – chiến lược gia trưởng tại SMBC – cảnh báo.

Tính từ đầu năm, USD vẫn mất 8% giá trị. Riêng kể từ đợt tăng thuế hôm 2/4, đồng bạc xanh đã mất 2% so với yên, 4% so với euro và gần 6% so với franc Thụy Sĩ.

Nhiều chuyên gia cho rằng nếu thuế quan của Trump bị hủy bỏ, đó sẽ là tín hiệu tích cực cho cả USD lẫn nền kinh tế Mỹ. “Thuế quan đang tạo ra áp lực đình lạm, khiến giá hàng hóa leo thang và bóp nghẹt tăng trưởng. Việc dỡ bỏ sẽ khôi phục lòng tin vào USD,” ông Yunosuke Ikeda từ Nomura nhận định.

Theo ông Tohru Sasaki (Fukuoka Financial Group), dòng tiền đổ vào USD hiện tại chủ yếu do kỳ vọng tích cực, chứ không phải sự tháo chạy khỏi yên. Nhưng nếu USD vượt mốc 148 yên, làn sóng “short squeeze” với đồng yên có thể làm tỷ giá USD/JPY tăng vọt.

Cú đảo chiều giữa cơn bão chính sách

Trước khi tòa ra phán quyết, USD, chứng khoán và trái phiếu Mỹ cùng lao dốc vì mất niềm tin vào chính sách kinh tế thiếu nhất quán từ Nhà Trắng. Moody’s vừa hạ tín nhiệm quốc gia Mỹ, nhấn mạnh tình trạng tài khóa xấu đi nghiêm trọng.

Tuy nhiên, thị trường đã dịu lại sau khi ông Trump bất ngờ trì hoãn áp thuế 50% với hàng EU. Giới đầu tư bắt đầu hy vọng vào một hướng đi mềm mỏng hơn – thay vì chiến lược "đánh thuế để đàm phán" vốn khiến Mỹ bị cô lập trong nhiều bàn cờ thương mại toàn cầu.

Trái phiếu kho bạc Mỹ nhanh chóng phản ứng: lợi suất kỳ hạn 10 năm tăng lên 4,503%. Hợp đồng tương lai chứng khoán Mỹ và các chỉ số châu Á đồng loạt khởi sắc, khi khẩu vị rủi ro của nhà đầu tư có dấu hiệu quay trở lại.

Cùng lúc, kỳ vọng về chính sách tiền tệ của Fed cũng được điều chỉnh: mức cắt giảm lãi suất dự báo giảm còn 42 điểm cơ bản thay vì 50, theo dữ liệu từ LSEG.

Đà tăng của USD lần này là luồng gió ngược bất ngờ trong cơn lốc chính sách mà ông Trump đang tạo ra. Nhưng với một cuộc chiến pháp lý dai dẳng và nhiều bất định kinh tế chưa được hóa giải, thị trường rõ ràng vẫn chưa thể an tâm.