Thuế quan thổi gió ngược, Fed buộc hãm tốc

Nhiều thành viên quyền lực của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) thuộc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đang bày tỏ quan ngại sâu sắc rằng lạm phát phát sinh từ các chính sách thuế quan có thể không chỉ là biến động nhất thời, mà còn ám ảnh nền kinh tế trong dài hạn. Sự lo lắng này cho thấy một thế khó lớn mà Fed phải đối mặt khi cân bằng giữa ổn định giá cả và những hệ lụy khó lường từ các rào cản thương mại.

Trước thềm báo cáo việc làm tháng 5/2025, thị trường lao động Mỹ vẫn được đánh giá là ổn định và mạnh mẽ. Tuy nhiên, bên trong nội bộ Cục Dự trữ Liên bang (Fed), một cuộc tranh luận gay gắt đang âm thầm diễn ra: liệu có nên tiếp tục duy trì mức lãi suất hiện tại, hay bắt đầu chuẩn bị cho kịch bản nới lỏng chính sách tiền tệ vào cuối năm – trong bối cảnh bất định mà chính sách thuế quan của Tổng thống Donald Trump đang tạo ra đối với lạm phát.

Một số nhà hoạch định chính sách cho rằng các cú sốc giá từ thuế quan chỉ mang tính tạm thời, không làm chệch hướng xu hướng giảm của lạm phát, và do đó Fed hoàn toàn có dư địa để cắt giảm lãi suất nếu cần thiết. Dẫn đầu quan điểm này là Thống đốc Chris Waller – người kiên định rằng các mức thuế mới, dù có gây nhiễu nhất thời, sẽ không đủ sức làm trật bánh kỳ vọng lạm phát trong dài hạn. Ông khẳng định Fed không nên tính đến yếu tố thuế trong việc xác lập lãi suất chính sách. Nhận định này được ông đưa ra tại Hội nghị quốc tế do Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc tổ chức ngày 2/6 tại Seoul, và đồng điệu với quan điểm của Nhà Trắng – nơi vẫn tin rằng các đợt tăng giá hiện nay chỉ là "cơn sóng ngắn".

Tuy nhiên, không phải ai trong Fed cũng tán thành cách nhìn này. Một bộ phận quan chức – đặc biệt là các thành viên của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) – bày tỏ lo ngại rằng lạm phát phát sinh từ chính sách thuế quan có thể không thoái lui nhanh chóng, mà thậm chí trở thành yếu tố kéo dài, ăn sâu vào cấu trúc giá cả và kỳ vọng thị trường.

Chủ tịch Fed Chicago Austan Goolsbee mô tả các tác động từ thuế quan như một “lớp bụi mù” đang làm lu mờ tầm nhìn chính sách. Tuy ông vẫn nghiêng về kịch bản lãi suất có thể tiếp tục giảm, nhưng thừa nhận rằng mọi quyết sách lúc này đều đối mặt với rủi ro sai lệch.

Ở thái cực khác, Chủ tịch Fed Minneapolis Neel Kashkari và Chủ tịch Fed Dallas Lorie Logan giữ quan điểm thận trọng hơn. Ông Kashkari cho rằng các cuộc đối đầu thương mại có thể kéo dài và khả năng các nước trả đũa lẫn nhau bằng thuế quan là rất cao. Chính vì thế, ông cho rằng Fed nên “án binh bất động” cho đến khi có thêm dữ liệu rõ ràng về quỹ đạo chính sách thương mại và ảnh hưởng của nó lên nền kinh tế thực.

Trong khi đó, bà Logan nhấn mạnh rằng lãi suất hiện đang ở “vị trí hợp lý”, và bất kỳ điều chỉnh nào cũng cần có độ trễ để phát huy hiệu quả. Bà cảnh báo việc cắt giảm lãi suất quá nhanh vì áp lực ngắn hạn có thể làm gia tăng nguy cơ rơi vào vòng xoáy lạm phát – điều mà Fed không thể mạo hiểm.

Những lo ngại đó không phải là vô căn cứ. Biên bản cuộc họp tháng 5/2025 của Fed cho thấy một số quan chức bày tỏ lo ngại rằng việc tăng thuế đối với hàng hóa trung gian – đặc biệt là thép và nhôm – có thể gây ra làn sóng tăng giá kéo dài. Tuần trước, Tổng thống Trump công bố kế hoạch tăng gấp đôi thuế nhập khẩu thép và nhôm từ 25% lên 50%, một động thái khiến thị trường càng thêm hoài nghi về triển vọng giá cả.

Một số quan chức cảnh báo rằng nếu chuỗi cung ứng bị gián đoạn kéo dài – giống như trong đại dịch COVID-19 – lạm phát sẽ không dễ hạ nhiệt. Dù vậy, phe ủng hộ nới lỏng vẫn viện dẫn các yếu tố như tiêu dùng suy yếu, đàm phán thương mại có thể làm hạ nhiệt căng thẳng, hay việc doanh nghiệp buộc phải cạnh tranh bằng giá thay vì chuyển gánh nặng thuế lên vai người tiêu dùng.

Dự báo từ ông Waller cho rằng tác động của thuế quan lên lạm phát sẽ chỉ thực sự rõ rệt trong nửa cuối năm 2025 – và phần lớn là tạm thời, phụ thuộc vào mức thuế cụ thể và cách phản ứng của các nhà xuất nhập khẩu.

Giữa những quan điểm trái chiều, Fed đang bước vào một giai đoạn điều hành đầy thách thức, nơi các quyết định chính sách không còn đơn thuần là phản ứng với dữ liệu, mà còn là trò chơi cân não trước những biến động địa chính trị và chính sách thương mại khó lường.