Thuế quan Mỹ: Chuyên gia lo ngại nguy cơ suy thoái toàn cầu

Chính sách thuế quan mới của Mỹ có thể làm gián đoạn thương mại toàn cầu, đẩy giá cả tăng cao và khiến kinh tế suy giảm. Các chuyên gia cảnh báo nguy cơ suy thoái nếu doanh nghiệp và người tiêu dùng cắt giảm chi tiêu.

Các biện pháp thuế quan mới của Mỹ có thể giáng thêm đòn mạnh vào nền kinh tế toàn cầu, vốn vừa gượng dậy sau lạm phát hậu đại dịch và đang chao đảo vì căng thẳng địa chính trị.

Chính sách thuế quan mới của Tổng thống Mỹ Donald Trump, công bố ngày 2/4, đang làm dấy lên lo ngại về tác động tiêu cực đến kinh tế toàn cầu. Theo đó, Mỹ sẽ áp thuế cơ sở 10% lên toàn bộ hàng hóa nhập khẩu và thực thi chính sách thuế đối ứng đối với các quốc gia có thặng dư thương mại lớn với Mỹ. Cụ thể, Washington sẽ áp thuế bằng một nửa mức thuế mà các nước này đánh vào hàng hóa Mỹ.

Takahide Kiuchi, nhà kinh tế trưởng tại Viện nghiên cứu Nomura, cảnh báo rằng động thái này có thể làm suy yếu trật tự thương mại tự do toàn cầu mà chính Mỹ đã khởi xướng từ sau Thế chiến II. Trong khi đó, Mark Zandi, chuyên gia tại Moody’s Analytics, cho rằng chính sách thuế quan mới có thể trở thành "ngòi nổ cho suy thoái kinh tế".

Chính quyền Trump cũng không phủ nhận nguy cơ này. Phát biểu tại Nhà Trắng, ông Trump thừa nhận có thể sẽ có "một chút xáo trộn", nhưng khẳng định đó là điều cần thiết để tái thiết ngành sản xuất trong nước, tạo thêm việc làm với mức lương cao hơn. Tuy nhiên, các nhà phân tích cảnh báo rằng thuế quan có thể gây áp lực lên tăng trưởng kinh tế khi làm tăng chi phí nguyên liệu cho doanh nghiệp, dẫn đến giá hàng hóa tăng cao, giảm sức mua của người tiêu dùng.

Trong ngắn hạn, các nhà nhập khẩu có thể chuyển một phần gánh nặng thuế lên người tiêu dùng, khiến giá cả leo thang, ảnh hưởng đến sức cạnh tranh của doanh nghiệp. Nếu tình trạng này kéo dài, doanh nghiệp có thể buộc phải cắt giảm đầu tư, dẫn đến suy giảm tăng trưởng. "Nếu đầu tư kinh doanh chững lại, nguy cơ suy thoái sẽ ngày càng lớn", giáo sư Anne Villamil tại Đại học Iowa nhận định.

Các chuyên gia cũng cảnh báo rằng một khi kinh tế Mỹ rơi vào suy thoái, tác động sẽ lan rộng đến các nền kinh tế đang phát triển vốn phụ thuộc nhiều vào thị trường Mỹ. Barry Eichengreen, giáo sư kinh tế tại Đại học California, Berkeley, nhấn mạnh: "Những gì xảy ra ở Mỹ không chỉ ảnh hưởng trong phạm vi nước này. Với quy mô và mức độ kết nối của nền kinh tế Mỹ, cả thế giới sẽ chịu tác động".

Dù vậy, Tổng giám đốc Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) Kristalina Georgieva vẫn tỏ ra lạc quan, cho rằng chưa thấy dấu hiệu suy thoái toàn cầu vào lúc này, dù IMF dự kiến sẽ điều chỉnh giảm nhẹ dự báo tăng trưởng kinh tế thế giới năm 2025.