Thuế đối ứng của Trump: Chiêu thức mở màn cho cuộc tấn công kinh tế

Chính sách thuế quan của Tổng thống Donald Trump đã gây ra những tác động sâu rộng đối với nền kinh tế toàn cầu và Việt Nam. Các chuyên gia cảnh báo, Việt Nam sẽ đối mặt với nhiều thách thức từ việc suy giảm xuất khẩu, tăng trưởng kinh tế giảm sút và gia tăng thất nghiệp. Do đó, cần có những chiến lược ứng phó kịp thời và dài hạn để duy trì ổn định kinh tế và tận dụng các cơ hội từ tình hình mới.

Trong 90 ngày đầu tiên nhậm chức, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tạo ra những biến động lớn trong nền kinh tế toàn cầu, với ảnh hưởng sâu sắc đến Việt Nam. Các chuyên gia kinh tế nhận định rằng, để đối phó với những tác động này, Chính phủ cần cân nhắc kỹ lưỡng giữa mục tiêu tăng trưởng và các biện pháp ứng phó hiệu quả, lâu dài.

Theo PGS.TS Lê Bộ Lĩnh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu chiến lược kinh tế, trong 90 ngày đầu nhậm chức, các Tổng thống Mỹ thường đã định hình rõ ràng đường lối chính sách, từ đó có thể đánh giá triển vọng cho giai đoạn tiếp theo. Tuy nhiên, những động thái như áp thuế của Tổng thống Donald Trump và các phát ngôn thay đổi liên tục khiến những tác động đến nền kinh tế toàn cầu, đặc biệt là Việt Nam, trở nên khó dự đoán và phức tạp.

Chia sẻ tại tọa đàm đánh giá chính sách kinh tế của ông Trump sau ba tháng cầm quyền, TS Bùi Ngọc Sơn, chuyên gia kinh tế, nhận định rằng chính sách thuế quan mà Mỹ áp dụng chỉ là "đòn mở màn" và đã tạo ra những tác động tiêu cực cả trong ngắn hạn lẫn dài hạn. Ngắn hạn, giá cả các mặt hàng tại Mỹ sẽ tăng, khiến người tiêu dùng Mỹ gánh chịu và lạm phát tăng trở lại, làm thu hẹp tăng trưởng kinh tế của quốc gia này. Về lâu dài, chính sách thuế quan có thể làm giảm đáng kể khả năng cạnh tranh của các quốc gia và khiến các hiệp định thương mại tự do như FTA, CPTTP và WTO bị suy yếu, đồng thời thúc đẩy chủ nghĩa bảo hộ và phân hóa giàu nghèo.

Nền kinh tế Việt Nam cũng không thể tránh khỏi ảnh hưởng. TS Lê Quốc Phương, Nguyên Phó Giám đốc Trung tâm Thông tin Công nghiệp và Thương mại (Bộ Công Thương), cảnh báo rằng chính sách thuế quan của Mỹ sẽ tác động trực tiếp đến các ngành xuất khẩu chủ lực của Việt Nam, như dệt may, giày da, thủy sản, và điện tử, khiến kim ngạch xuất khẩu giảm sút và ảnh hưởng đến tăng trưởng GDP. Cùng với đó, thất nghiệp gia tăng và đời sống của lao động trong các ngành này sẽ gặp khó khăn.

Các chuyên gia đồng tình rằng, trước tác động sâu rộng của chính sách thuế quan từ Mỹ, Chính phủ Việt Nam cần phải có chiến lược ứng phó kịp thời và lâu dài. TS Bùi Ngọc Sơn cho rằng việc Mỹ áp thuế để "America First" nhằm đưa sản xuất trở lại nước này là khó thành hiện thực, vì chuỗi cung ứng toàn cầu đã quá liên kết. Chính vì vậy, Việt Nam cần chuẩn bị cho mọi kịch bản và tận dụng cơ hội đàm phán với Mỹ để giảm thiểu mức thuế quan. Đồng thời, Chính phủ cần sớm triển khai các biện pháp tài khoá, tiền tệ và giảm thuế để hỗ trợ doanh nghiệp trong nước và bảo vệ an sinh xã hội cho người lao động.

Theo TS Nguyễn Quốc Việt, Việt Nam cũng cần tiếp tục thúc đẩy các nhóm ngành thế mạnh như nông nghiệp, thủy sản và nông nghiệp công nghệ cao để củng cố an ninh năng lượng và bảo đảm tăng trưởng bền vững trong trung và dài hạn. Đồng thời, việc phát triển các ngành công nghiệp trong nước và tăng cường sức mạnh của khu vực kinh tế tư nhân sẽ là động lực quan trọng để đối phó với tác động của các biến động thương mại toàn cầu.

Trong dài hạn, chuyển đổi số, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và đầu tư vào công nghệ cao sẽ là yếu tố then chốt giúp Việt Nam tận dụng cơ hội, phát triển mạnh mẽ và duy trì sự linh hoạt trước những thay đổi trong bối cảnh toàn cầu.