Thông tin kinh tế tuần 2 tháng 8

Diễn biến thực địa tái bùng nổ: Đúng như Team đã cảnh báo trong báo cáo trước, việc Mỹ tạm dừng không kích vào cuối tuần (25/07 - 26/07) phần lớn chỉ là một nhịp "nghỉ" mang tính kỹ thuật, xuất phát từ cảnh báo của giới chức quân sự về tình trạng suy giảm kho đạn dược và tên lửa dẫn đường. Ngay sau ngày 27/07, khi Eo biển Hormuz vẫn tiếp tục bị phong tỏa và Iran công kích vào các tàu thương mại, cục diện trên thực địa đã căng thẳng trở lại. Quân đội Mỹ đã tái khởi động các chiến dịch không kích chiến thuật, nhắm thẳng vào các bãi phóng tên lửa đạn đạo và hệ thống radar phòng thủ ven biển của Iran nhằm cố gắng chọc thủng vòng vây tại Eo biển Hormuz. Đáp lại, Tehran tiếp tục sử dụng UAV để duy trì sức ép lên các cơ sở hạ tầng của đồng minh Mỹ tại vùng Vịnh, khẳng định lập trường không nhượng bộ.

Nỗ lực ngoại giao vẫn diễn ra nhưng không khả quan: Dù chiến sự tiếp diễn, hai bên vẫn đang nỗ lực thăm dò các kênh đối thoại gián tiếp. Tuy nhiên, các điều kiện tiên quyết của đôi bên vẫn là những "lằn ranh đỏ" không thể dung hòa. Mỹ yêu cầu Iran mở cửa ngay lập tức tuyến hàng hải huyết mạch Hormuz, trong khi Iran kiên quyết đòi hỏi một lộ trình tháo dỡ cấm vận rõ ràng và chấm dứt các hành động quân sự nhắm vào các lực lượng thân Iran trong khu vực. Thông báo từ chính quyền Tổng thống Trump về việc nối lại đàm phán từ 03/08 tuy đã giải tỏa căng thẳng cho thị trường (giá dầu giảm đáng kể sau thông báo), nhưng Team nhận thấy khác biệt giữa hai bên vẫn quá lớn để có thể kỳ vọng một cuộc đàm phán thành công trong giai đoạn này.

Tác động đến thị trường: Các diễn biến tại Hormuz đang khiến giá dầu dao động rất mạnh. Giá có thể giảm sốc và tạo khoảng trống (gap) trong phiên khi xuất hiện tin tức đàm phán, và tăng mạnh khi công kích tiếp tục. Tuy nhiên, thị trường hiện đang nghiêng về xu hướng giảm nhiều hơn; giá phản ứng giảm rất quyết liệt trong khi đà tăng lại chậm chạp. Nguyên nhân xuất phát từ việc giới đầu tư đang đánh giá cao khả năng cắt giảm tiêu thụ dầu toàn cầu (đặc biệt từ Trung Quốc), cùng việc chính phủ Mỹ thường bất ngờ công bố các thông tin bất lợi cho giá dầu mỗi lần giá tiến về vùng đỉnh.

Hình 1: Dầu đang phản ứng mạnh hơn trước các thông tin giảm giá.

Quyết định giữ nguyên lãi suất: Kết thúc cuộc họp chính sách ngày 29/07, Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) đã quyết định duy trì biên độ lãi suất quỹ liên bang ở mức 3.50% - 3.75%. Mặc dù việc FED giữ nguyên lãi suất đã nằm trong dự báo chung của thị trường, nhưng toàn bộ sự chú ý của giới phân tích lại dồn vào biên bản bỏ phiếu và các khác biệt quan điểm bên trong nội bộ Ủy ban.

Ý nghĩa lịch sử của tỷ lệ 9-3: Phải tính từ tháng 09/2016, FED mới chứng kiến một sự phân hóa quan điểm tương tự với tỷ lệ bỏ phiếu 9-3. Đáng chú ý, ba thành viên mang quan điểm "diều hâu" (Hawkish) – bao gồm Beth Hammack, Neel Kashkari và Lorie Logan – đã công khai bỏ phiếu chống, mạnh mẽ ủng hộ việc phải tăng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản ngay trong cuộc họp này. Sự xuất hiện của 3 phiếu chống cho thấy FED đang đứng trước áp lực phải thắt chặt chính sách trước sức ép từ lạm phát.

Thông điệp của Tân Chủ tịch Kevin Warsh và Phản ứng thị trường: Trong buổi họp báo, ông Warsh thừa nhận cuộc họp đã diễn ra với một cuộc "tranh luận gia đình nảy lửa", nhưng nhấn mạnh rằng FED vẫn cam kết tuyệt đối với mục tiêu lạm phát 2%. Thông điệp này dập tắt hoàn toàn những kỳ vọng mong manh về việc FED sẽ nới lỏng chính sách. Phản ứng trước quyết định này, thị trường trái phiếu đã chứng kiến hiện tượng dốc lên của đường cong lợi suất (steepening yield curve). Lợi suất ở các kỳ hạn ngắn giảm nhẹ do thị trường loại bỏ rủi ro tăng lãi suất ngay lập tức. Ngược lại, lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm và 30 năm lại bật tăng mạnh, tiếp tục neo cao trên mốc 5%, phản ánh kỳ vọng của dòng tiền thông minh rằng lạm phát và lãi suất sẽ duy trì ở mức cao trong một thời gian rất dài (Higher for longer).

Hình 2: Đường cong trái phiếu dốc lên sau cuộc họp FOMC (ngày 29/07).

Bối cảnh: Áp lực từ mức chênh lệch lãi suất khổng lồ giữa Mỹ (neo ở mức cao) và Nhật Bản, kết hợp với chi phí nhập khẩu năng lượng tăng vọt giáng thẳng vào nền kinh tế Nhật Bản, đã đẩy đồng Yen vào trạng thái rơi tự do. Vào ngày 23/07, tỷ giá USD/JPY đã chạm mức thấp kỷ lục trong 40 năm là 163.99. Trong khi Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc (BOK) trước đó đã phải tung đòn bất ngờ tăng lãi suất để ngăn chặn đà mất giá của nội tệ và bảo vệ dòng vốn, Nhật Bản lại chọn một hướng đi quyết liệt và mang tính vĩ mô hơn: kêu gọi sự hậu thuẫn trực tiếp từ Mỹ.

Động thái can thiệp chung mang tính lịch sử: Vào thứ Sáu, ngày 31/07, Bộ Tài chính Nhật Bản phối hợp cùng Bộ Tài chính Mỹ đã chính thức tiến hành đợt can thiệp mua Yen quy mô lớn trên thị trường ngoại hối. Đây là một sự kiện mang tính bước ngoặt, bởi lần gần nhất hai quốc gia có hành động can thiệp tỷ giá chung đã diễn ra từ năm 2011 (sau thảm họa động đất tại Nhật Bản). Tổng thống Donald Trump và Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent sau đó đã lên tiếng xác nhận động thái này, nhấn mạnh đây là minh chứng cho "sự đoàn kết" nhằm ổn định thị trường tài chính toàn cầu và hỗ trợ nền kinh tế đồng minh.

Phản ứng giá và Góc nhìn chuyên gia: Ngay sau đợt can thiệp, tỷ giá USD/JPY đã đảo chiều giảm mạnh 0.6% xuống quanh vùng 156.50. Chỉ số DXY (đo lường sức mạnh đồng USD) cũng ghi nhận các nhịp rung lắc đáng kể do áp lực từ việc các cơ quan quản lý xả bán USD để thu gom JPY. Tuy nhiên, giới chuyên gia và Team đánh giá rằng, động thái này chủ yếu mang tính chất "nắn gân" giới đầu cơ bán khống và giải tỏa áp lực tâm lý trong ngắn hạn. Về dài hạn, can thiệp ngoại hối chỉ là giải pháp "câu giờ" tạm thời. Nếu Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) không có các đợt tăng lãi suất đủ quyết liệt để thu hẹp triệt để bài toán chênh lệch lợi suất, đồng Yen sẽ khó có thể giữ được đà phục hồi, đặc biệt khi gánh nặng chi phí năng lượng khổng lồ từ khủng hoảng Eo biển Hormuz vẫn đang ăn mòn thặng dư thương mại của Nhật.

Hình 3: Đà giảm của Yen bị chặn ngay khi can thiệp tỷ giá, tuy nhiên hiệu quả có thể chỉ duy trì trong ngắn hạn.

Hình 4: Lịch kinh tế tuần 2 tháng 8

Xu hướng & Kỳ vọng: Dữ liệu sơ bộ PMI từ S&P Global được công bố cuối tháng 7 cho thấy mảng sản xuất dự kiến phục hồi nhẹ lên 54.5 (từ mức 53.9 của tháng 6), trong khi mảng dịch vụ vẫn dao động quanh mốc mở rộng yếu 51.0. Sự chú ý trong tuần này sẽ được đặt trọn vẹn vào báo cáo chỉ số ISM chính thức, đặc biệt là cấu phần Prices Paid (Chi phí đầu vào). Với việc mức thuế quan 10% đến 12.5% theo Mục 301 của Mỹ chính thức có hiệu lực áp lên hơn 60 quốc gia và giá dầu thô biến động mạnh, chi phí sản xuất và nhập khẩu nguyên liệu được dự báo sẽ tăng cao.

Hình 5: PMI sản xuất tháng 7 tăng trưởng mạnh.

Tác động thị trường: Nếu dữ liệu ISM PMI tổng thể vẫn duy trì trên mốc 50 (cho thấy nền kinh tế vẫn đang mở rộng) nhưng cấu phần chi phí đầu vào lại tăng vọt, nó sẽ cung cấp "đạn dược" hoàn hảo cho luận điểm của 3 thành viên FOMC vừa bỏ phiếu chống: Kinh tế vẫn đủ khỏe nhưng lạm phát đang quay trở lại. Điều này sẽ khiến thị trường phản ứng theo hướng FED sẽ tăng lãi suất.

Xu hướng & Kỳ vọng: Thị trường tài chính chắc chắn vẫn chưa quên "cú sốc" NFP tháng 6 khi số liệu thực tế chỉ đạt vỏn vẹn 59 nghìn việc làm, chưa bằng một nửa so với kỳ vọng (110 nghìn), đồng thời số liệu tháng 5 cũng bị điều chỉnh giảm từ 172 nghìn xuống 129 nghìn. Giới phân tích đang chờ xem liệu sự suy yếu đột ngột này chỉ là một điểm rơi thống kê tạm thời, hay cấu trúc thị trường lao động Mỹ đang thực sự rạn nứt dưới áp lực bào mòn của môi trường lãi suất cao.

Hình 6: NFP của Mỹ đang giảm dần.

Kịch bản NFP phục hồi (100k - 150k): Báo cáo việc làm bứt phá trở lại sẽ xoa dịu các lo ngại về suy thoái, tái khẳng định nền kinh tế Mỹ vẫn có thể chống chịu lạm phát. Dữ liệu mạnh mẽ sẽ "bật đèn xanh" cho lập trường thắt chặt của FED. Lợi suất trái phiếu và DXY sẽ nhận được sự hỗ trợ mạnh mẽ, trong khi áp lực chốt lời sẽ đè nặng lên các tài sản rủi ro.

Kịch bản NFP tiếp tục gây thất vọng (< 100k) & Thất nghiệp gia tăng: Nếu NFP tiếp tục ghi nhận một tháng suy yếu, FED sẽ bị đẩy vào thế "tiến thoái lưỡng nan": Không thể hạ lãi suất vì lạm phát năng lượng và thuế quan đang bùng phát, nhưng cũng không thể tiếp tục tăng lãi suất vì thị trường lao động đang yếu đi.

Quan điểm của Team: Việc biểu quyết FOMC đạt kết quả 9-3 cho thấy các số liệu lạm phát và thị trường lao động đang ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định của các nhà hoạch định chính sách. Hiện tại, lạm phát chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Lịch sử chứng minh rằng dù thị trường lao động tốt hay xấu, FED vẫn buộc phải ưu tiên kiểm soát lạm phát trước tiên. Do đó, Team vẫn giữ quan điểm FED sẽ tăng lãi suất trong cuối năm nay, và điều này sẽ tác động tiêu cực đến các tài sản kim loại quý và cổ phiếu.

Kim loại quý (Vàng, Bạc): Vàng và Bạc nhìn chung vẫn chưa thay đổi xu hướng so với tuần trước. Cả hai kim loại quý đều đang giao dịch trong khung tích lũy. Trong điều kiện vĩ mô không ủng hộ một nhịp tăng, khả năng Vàng và Bạc sẽ tiếp tục chịu áp lực bán, thoái lùi về các ngưỡng hỗ trợ.

Hình 7: Bạc tiếp tục giằng co trong khung tích lũy, tuy nhiên đây là khung tích lũy tiếp diễn xu hướng giảm.

Đồng: Team đã có nhận định chính xác về giá Đồng trong tuần trước khi kim loại này ghi nhận một nhịp tăng tốt. Hiện tại, Đồng dự kiến sẽ tiếp tục duy trì xu hướng hướng về lại vùng đỉnh cũ 6.75 USD/lb.

Hình 8: Đồng có nhịp tăng tốt trong tuần, đang hướng về lại đỉnh cũ.

Cổ phiếu: Tuần trước, NASDAQ đã phá vỡ (breakdown) xuống khỏi ngưỡng hỗ trợ mạnh. Tuy nhiên, thị trường đã thể hiện sức mạnh nội tại khi cả NASDAQ lẫn S&P 500 đều bật tăng nhanh chóng. Các yếu tố như FED giữ nguyên lãi suất, chính phủ sẵn sàng phối hợp phòng thủ tiền tệ và khả năng đàm phán Mỹ - Iran đang được thị trường chứng khoán Mỹ nhìn nhận rất tích cực trong ngắn hạn.

Hình 9: NASDAQ dù breakdown khỏi ngưỡng hỗ trợ nhưng đã mau chóng bật tăng trở lại.

Hình 10: S&P 500 cũng đang rất mạnh và khả năng sẽ tiếp tục chinh phục các vùng đỉnh cao mới.

Thị trường Trái phiếu & Forex: Lợi suất trái phiếu Mỹ tiếp tục tăng ở các kỳ hạn trên 10 năm và giảm ở các kỳ hạn ngắn. Mức tăng này sẽ tạo áp lực lên cuộc họp FOMC tháng 9 và có khả năng buộc FED phải cân nhắc kỹ lưỡng hơn về kịch bản tăng lãi suất. Chỉ số DXY suy giảm nhẹ khi Mỹ thực hiện can thiệp tỷ giá Yen và FOMC không thắt chặt chính sách trong đợt này.

Hình 11: Đường cong lợi suất trái phiếu trở nên dốc hơn sau họp FOMC, lợi suất kỳ hạn dài đang tăng cao.