Thỏa thuận thương mại Mỹ - Việt hé lộ mức thuế “sàn” mới đối với hàng hóa Trung Quốc
Hiện tại, hàng hóa Trung Quốc phải chịu mức thuế trung bình khoảng 55% khi vào Mỹ, mức này dự kiến giữ nguyên cho đến tháng 8.
Tuy nhiên, theo một thỏa thuận thương mại mới giữa Hoa Kỳ và Việt Nam, Washington sẽ áp thuế 20% với hàng hóa xuất khẩu trực tiếp từ Việt Nam, và 40% đối với hàng hóa bị nghi là “trung chuyển” – tức hàng Trung Quốc đội lốt hàng Việt để né thuế. Đây là động thái nhằm đóng lại con đường tránh thuế mà nhiều doanh nghiệp Trung Quốc từng sử dụng từ thời điểm căng thẳng thương mại đầu tiên giữa hai nước.
Việc Mỹ đặt mức thuế 40% với hàng trung chuyển ngầm phát đi tín hiệu rằng ngay cả khi Mỹ và Trung Quốc đạt được thỏa thuận, mức thuế thấp nhất đối với hàng hóa Trung Quốc cũng khó xuống dưới ngưỡng này.
Theo chuyên gia Gabriel Wildau từ công ty tư vấn Teneo, con số 40% có thể phản ánh quan điểm chung của chính quyền Trump về mức thuế hợp lý đối với hàng Trung Quốc, và có khả năng được áp dụng trong các thỏa thuận thương mại khác. Dù vậy, chưa có dấu hiệu Trump đã vạch ra “lằn ranh đỏ” cụ thể.
Tháng trước, Washington và Bắc Kinh đã đạt được một khuôn khổ đàm phán thương mại tạm thời tại London, có hiệu lực đến giữa tháng 8. Trong đó, Trung Quốc cam kết tiếp tục xuất khẩu đất hiếm – nguyên liệu thiết yếu cho xe điện, tua-bin gió, và thiết bị quân sự. Đổi lại, Mỹ nới lỏng hạn chế với mặt hàng ethane, phần mềm thiết kế chip và động cơ phản lực.
Mức thuế mà Mỹ áp lên hàng hóa Trung Quốc đã được điều chỉnh giảm từ mức đỉnh 145% hồi tháng 4 xuống còn khoảng 55%, tuy nhiên thuế 20% với các sản phẩm liên quan đến fentanyl vẫn giữ nguyên. Bắc Kinh sau đó đã tăng kiểm soát hai loại tiền chất quan trọng dùng để sản xuất fentanyl, với hy vọng đổi lại thêm các nhượng bộ từ Mỹ.
Christopher Beddor, chuyên gia tại Gavekal Research, nhận định mức thuế 20% đang là tâm điểm chú ý của thị trường, và Bắc Kinh đã sẵn sàng nhượng bộ thêm về vấn đề fentanyl.
Xuất khẩu của Trung Quốc sang Mỹ đã sụt giảm mạnh do thuế quan tăng cao. Đồng thời, xuất khẩu của Trung Quốc sang Việt Nam và Đông Nam Á cũng đã chững lại trong vài năm gần đây, làm giảm hiệu quả của chiến lược “trung chuyển”.
Nếu Mỹ để mức thuế với Trung Quốc giảm xuống dưới ngưỡng 40%, điều này có thể khiến hàng hóa Trung Quốc lấy lại lợi thế, làm suy yếu mục tiêu dài hạn của chính quyền Trump là thúc đẩy dịch chuyển chuỗi cung ứng khỏi Trung Quốc. Stephen Olson, cựu đàm phán thương mại Mỹ, cảnh báo rằng các doanh nghiệp Trung Quốc không tin các mức thuế hiện tại sẽ ổn định lâu dài dưới chính quyền Trump.
Hiện cả Mỹ và Trung Quốc đều đang thực hiện những cam kết trong thỏa thuận London. Mỹ đã nới lỏng yêu cầu cấp phép với phần mềm thiết kế chip, và cho phép xuất khẩu ethane mà không cần thêm xét duyệt. Trung Quốc đã khôi phục xuất khẩu nam châm đất hiếm – dù chưa về lại mức trước lệnh cấm.
Liu Jianchao, trưởng Ban Quốc tế Đảng Cộng sản Trung Quốc, phát biểu tại Diễn đàn Hòa bình Thế giới rằng ông “lạc quan” về quan hệ Trung - Mỹ trong tương lai, khẳng định sự hợp tác là cùng có lợi.
Trong bối cảnh thỏa thuận với Việt Nam gây chú ý, Trung Quốc đang theo dõi chặt chẽ động thái này. Bắc Kinh tuyên bố phản đối mọi thỏa thuận làm tổn hại lợi ích của Trung Quốc và cảnh báo sẽ có biện pháp đáp trả nếu cần.
Mỹ đang tích cực đàm phán thêm với nhiều đối tác châu Á và châu Âu trước hạn chót ngày 9/7, khi mức thuế trả đũa cao hơn của Trump chính thức có hiệu lực. Trong các thỏa thuận này, Mỹ muốn áp trần tỷ lệ linh kiện Trung Quốc trong hàng hóa xuất khẩu sang Mỹ và buộc các nước cam kết chống lại các hành vi thương mại mà Washington cho là không công bằng từ Bắc Kinh. Ấn Độ cũng đang trong quá trình đàm phán với Mỹ về “quy tắc xuất xứ”.
Các nhà phân tích từ Bloomberg Economics nhận định rằng Trung Quốc sẽ phản ứng nếu các thỏa thuận song phương Mỹ ký kết với các nước khác – như Việt Nam – gây ảnh hưởng đến lợi ích của Bắc Kinh. Vì Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất và là nhà cung cấp nguyên liệu đầu vào chính của Việt Nam, mọi động thái trả đũa có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến kinh tế Việt Nam.
Theo dõi người đăng bài
Bạn muốn trở thành VIP/PRO trên 24HMONEY?
Bấm vào đây để liên hệ 24HMoney ngay

Bàn tán về thị trường