Thỏa thuận giữa Mỹ và Việt Nam: Cơ hội hay thế trận ép buộc!

Mới đây, cựu Tổng thống Donald Trump bất ngờ tuyên bố rằng ông đã đạt được một "Thỏa thuận thương mại lớn" với Việt Nam, sau buổi trao đổi trực tiếp với Tổng Bí thư Tô Lâm. Thỏa thuận này, nếu thực sự tồn tại, có thể là một bước ngoặt trong quan hệ kinh tế song phương, nhưng cái giá mà Việt Nam phải trả – nếu đúng như phát ngôn – có thể là vô cùng lớn.

Nội dung phát biểu gây tranh cãi

Theo lời ông Trump, thỏa thuận bao gồm những điều khoản “rất rõ ràng”:

Việt Nam sẽ chịu mức thuế 20% đối với tất cả hàng hóa xuất khẩu vào Mỹ.

Với hàng hóa trung chuyển (có thể hiểu là hàng có linh kiện hoặc xuất xứ từ Trung Quốc), mức thuế bị nâng lên tới 40%.

Đổi lại, Mỹ sẽ được tiếp cận hoàn toàn thị trường thương mại của Việt Nam, với mức thuế 0% cho hàng hóa Mỹ vào Việt Nam.

Ông Trump còn đặc biệt nhấn mạnh dòng xe SUV – loại xe tiêu biểu của thị trường Mỹ – sẽ là một trong những sản phẩm đầu tiên “đổ bộ” vào Việt Nam theo thỏa thuận này.

Đây không phải là “thương mại tự do” – Đây là sự bất cân xứng trắng trợn

Dưới góc nhìn cá nhân mình, thỏa thuận này – nếu có thật – không đại diện cho một hiệp định thương mại song phương cân bằng, mà là một sự áp đặt mang tính đơn phương từ phía Mỹ.

Trên thế giới, nguyên tắc tối thiểu là có đi có lại: nếu một bên hạ thuế, thì bên kia cũng phải có sự nhượng bộ tương đương. Tuy nhiên, trong phát ngôn của ông Trump, Mỹ vừa được mở cửa thị trường Việt Nam, lại vừa áp thuế cao với hàng hóa Việt, có thể nói là:

👉 Việt Nam mất thị trường Mỹ

👉 Trong khi Mỹ có thêm thị trường Việt Nam

Điều này sẽ gây ra hệ quả nghiêm trọng cho nền sản xuất và xuất khẩu của chúng ta khi Mỹ đang là nước xuất siêu lớn nhất của chúng ta.

📦 Ngành nào ảnh hưởng đầu tiên?

Hãy nhìn lại các ngành mà Việt Nam đang xuất siêu sang Hoa Kỳ:

Dệt may

Da giày

Gỗ và đồ nội thất

Thủy sản

Điện tử (FDI lắp ráp, như Samsung)

...

Nếu thuế suất đột ngột tăng lên 20% – 40%, các mặt hàng này gần như chắc chắn mất lợi thế cạnh tranh, trong khi hàng Trung Quốc đội lốt “Made in Vietnam” cũng không thể cứu vãn tình hình do bị Mỹ đánh thuế nặng.

👉 Hàng triệu lao động ngành xuất khẩu sẽ bị ảnh hưởng

👉 Chuỗi cung ứng FDI có thể bị đứt gãy

👉 Tăng trưởng GDP bị kìm hãm

 

🎯 Ẩn ý địa chính trị – Cú đánh vào Trung Quốc thông qua Việt Nam?

Việc hàng trung chuyển bị đánh thuế 40% không phải ngẫu nhiên. Trong bối cảnh căng thẳng thương mại Mỹ – Trung chưa hạ nhiệt, nhiều doanh nghiệp Trung Quốc dùng Việt Nam như “trạm trung chuyển” để lắp ráp sơ bộ và gắn mác “Made in Vietnam”.

Trump muốn cắt đường này. Nhưng cái giá là Việt Nam phải kiểm soát chặt hơn xuất xứ hàng hóa, đồng thời gánh luôn hậu quả nếu bị nghi ngờ gian lận thương mại.

 

👉Phát ngôn của ông Trump – dù chưa được xác thực từ phía chính phủ Việt Nam – nhưng nếu là thật, sẽ là một cơn địa chấn trong quan hệ kinh tế song phương. Mọi thỏa thuận, dù là chính trị hay kinh tế, không thể chấp nhận việc một bên mất tất cả, còn bên kia hưởng toàn bộ lợi ích.