#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

Thị trường lao động Mỹ: Đằng sau con số "tốt hơn dự báo" là những rạn nứt khó bỏ qua

Báo cáo việc làm tháng 6 công bố cho thấy thị trường lao động Mỹ tạo ra 147.000 việc làm mới – cao hơn so với mức kỳ vọng 110.000. Tuy nhiên, với góc nhìn của một người theo sát các chu kỳ kinh tế trong hơn một thập kỷ, tôi cho rằng con số này không phản ánh sự cải thiện thực sự, mà chỉ là kết quả của những yếu tố kỹ thuật và điều chỉnh mùa vụ, trong bối cảnh lực cầu lao động đang suy yếu dần.

Điểm đáng lưu ý đầu tiên là khoảng cách lớn giữa các nguồn dữ liệu. Trong khi BLS ghi nhận khu vực tư nhân tăng 74.000 việc làm, thì ADP – vốn có dữ liệu thực tế từ các doanh nghiệp trả lương – lại báo giảm 33.000. Đây là tín hiệu cho thấy sự mâu thuẫn ngày càng lớn giữa báo cáo chính thức và thực trạng trên thị trường. Tỷ lệ thất nghiệp giảm xuống 4,1% thoạt nhìn là tích cực, nhưng khi đi sâu vào chi tiết, ta thấy lực lượng lao động đã giảm thêm 625.000 người, trong khi số người không tham gia lao động lại tăng hơn 300.000. Tỷ lệ tham gia lao động giảm còn 62,3% – mức thấp không thể bỏ qua nếu nhìn vào xu hướng dài hạn.

Về chất lượng việc làm, tăng trưởng chủ yếu đến từ khu vực chính phủ, đặc biệt là giáo dục tại các cấp bang và địa phương. Trong khi đó, khu vực kinh tế tư nhân – động lực chính cho tăng trưởng bền vững – vẫn thể hiện sự dè dặt. Số giờ làm việc trung bình giảm nhẹ, và tăng trưởng tiền lương chỉ ở mức khiêm tốn 0,08 USD trong tháng – cho thấy doanh nghiệp đang dần thận trọng hơn với chi phí nhân công.

Một điểm thường bị bỏ qua nhưng rất quan trọng là chỉ số U-6 – đo lường tỷ lệ thất nghiệp mở rộng, bao gồm cả người làm việc bán thời gian không tự nguyện – đã tăng lên 7,7%. Điều này phản ánh rõ rằng thị trường lao động Mỹ đang đối mặt với tình trạng thiếu cầu hơn là thiếu cung. Nhiều người không còn tìm việc, không phải vì họ có lựa chọn tốt hơn, mà vì niềm tin vào khả năng tìm được việc làm phù hợp đang giảm sút.

Không thể không nhắc đến những nghi ngại về độ tin cậy của dữ liệu BLS – vốn bị chỉ trích ngày càng nhiều do các điều chỉnh mạnh tay, mẫu khảo sát không đại diện cho nhóm doanh nghiệp nhỏ – vốn là khu vực đang chịu áp lực lớn từ chi phí vốn và cầu tiêu dùng yếu đi.

Tổng thể, thị trường lao động Mỹ tháng 6 có vẻ ổn định nếu nhìn lướt qua, nhưng khi phân tích sâu, dễ nhận thấy nền tảng đang suy yếu rõ rệt. Việc làm tăng, nhưng chất lượng không cao; thất nghiệp giảm, nhưng là do người lao động rời bỏ thị trường. Trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế chậm lại và chính sách tiền tệ đang tiệm cận thời điểm chuyển hướng, báo cáo này sẽ là một dữ kiện quan trọng khiến FED tiếp tục duy trì thế “chờ và quan sát”, thay vì sớm hành động cắt giảm lãi suất.

Với các nhà đầu tư, đây không phải là tín hiệu để lạc quan. Thị trường lao động đã qua giai đoạn “hạ cánh mềm”, và đang tiến gần hơn đến vùng “trì trệ kéo dài” – điều mà cả Phố Wall lẫn các nhà hoạch định chính sách đều rất thận trọng. Những ai hành động dựa trên bề nổi của con số sẽ dễ rơi vào bẫy nhận thức, trong khi xu hướng thực sự đang thay đổi một cách âm thầm nhưng rõ ràng.