Thị trường có đang lừa bạn?

Trong cuộc đời đầu tư, có bao giờ bạn rơi vào tình huống vừa đặt lệnh mua cổ phiếu xong là thị trường quay đầu giảm cắm mặt, sàn luôn mấy phiên không thoát hàng ra được. Bạn nhìn tài khoản đang âm 20 – 30% mà tức giận, nghĩ thị trường chứng khoán là bịp bợm, là “nhà cái” cố tình lừa tiền của mình?

1 năm qua, khi thị trường chủ yếu sống trong downtrend, Tuấn Anh thấy rất nhiều bình luận tương tự như vậy trên các diễn đàn: Thị trường chứng khoán “bịp” lắm, toàn lừa đảo…

Nhưng bạn ơi, có bao giờ bạn nghĩ rằng, một thị trường quy mô giao dịch thời đỉnh cao lên đến 1 – 2 tỷ đô la, lại quan tâm đến việc “lừa” bạn, một người tài khoản chỉ có vài trăm, hay vài tỷ?

Hãy cùng xem xét một câu chuyện khác. Bạn thấy thích một cổ phiếu ngân hàng. Sau khi đào sâu nghiên cứu, bạn thấy các chỉ số tài chính của ngân hàng này rất tốt, giá này còn xa mới tới “fair value”, bạn quyết định đặt một lệnh mua cổ phiếu này.

Tuy nhiên, bạn vừa mua xong, một người khác biết được bảo với bạn cổ phiếu này đã tăng quá nhiều rồi, nên cẩn trọng, có thể giá đi ngang hoặc đi xuống chứ không lên nữa đâu. Thế là bạn tự dưng thấy ghét người ta, bảo họ chẳng biết gì. Khi cổ phiếu xuống thật, bạn càng tức hơn và nghĩ “tại thằng kia ám quẻ nên cổ phiếu mới xuống”.

Nhưng bạn ơi, bạn có bao giờ nghĩ rằng, cổ phiếu ngân hàng đó quy mô lớn như vậy, giao dịch hàng triệu cổ phiếu mỗi ngày, lại chỉ vì lời “ám quẻ” của người bạn kia mà quay đầu đi xuống không? Thậm chí người ta có ý tốt cảnh báo bạn, cuối cùng còn bị bạn ghét

Nếu bạn dính vào những trường hợp trên, nghĩa là bạn đang bị thiên kiến trong đầu tư. Một cách nôm na dễ hiểu, đó là xu hướng đưa ra quyết định dựa vào kinh nghiệm chúng ta đã từng có từ trước. Đây có thể coi là một cách tốt để não chúng ta xử lý thông tin nhanh hơn, bởi vì trong quá khứ mình đã từng có kinh nghiệm với trường hợp này rồi. Định kiến, thành kiến cũng trong phạm trù thiên kiến.

Tuy nhiên, thiên kiến trong đầu tư lại rất nguy hiểm. Đặt nặng cảm xúc vào một thị trường biến động nhanh, vốn đã hội tụ đủ tham sân si như chứng khoán không khác gì tự sát. Nếu “quá yêu cổ phiếu”, khi thị trường giảm bạn không biết xử lý như thế nào. Tương tự, nếu thấy “ghét cổ phiếu”, bạn không bao giờ cầm được đến khi đạt lợi nhuận mục tiêu.

Lời khuyên của Tuấn Anh cho mọi người, đó là luôn giữ cho mình một trạng thái trung lập, coi tất cả mọi đầu vào (input) là thông tin, không hơn không kém. Kể cả cảm xúc hưng phấn, lo lắng, tích cực, tiêu cực của thị trường cũng chỉ là thông tin đơn thuần. Khi biết đọc cảm xúc và coi đó là thông tin thì chúng ta cũng đã khá là sâu sắc rồi.

Đây là một phần trong buổi nói chuyện của Tuấn Anh với chị Hoàng Ngọc Bích, Founder của Global Leaders trong buổi livestream sáng 28/12. Mọi người có thể xem lại bản đầy đủ trên kênh Youtube của Tuấn Anh.

Bên cạnh những kiến thức về chứng khoán, Tuấn Anh cùng đội ngũ FinPeace muốn mọi người có thêm thông tin, kiến thức về tâm lý, yếu tố then chốt giúp bạn đầu tư thành công không kém gì các kiến thức về cổ phiếu.