Theo đuổi mục tiêu tăng trưởng dưới sức ép thuế quan

Tại Diễn đàn Tài chính – Bất động sản 2025, ông Nguyễn Xuân Thành (Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright, Đại học Fulbright Việt Nam) cho biết Việt Nam đang đứng trước sức ép lớn trong việc duy trì mục tiêu tăng trưởng do các rủi ro từ thuế quan đối ứng của Mỹ.

1. Sức ép thuế quan và các kịch bản đàm phán

Ông Thành nhận định Việt Nam gần như chắc chắn sẽ bị Mỹ áp mức thuế nào đó, do vậy, cần chuẩn bị phương án nới lỏng chính sách để kích cầu nền kinh tế.

Ba kịch bản thuế quan được đưa ra:

Tốt nhất: thuế 10–15%, Việt Nam vẫn giữ được tính cạnh tranh, dòng vốn FDI vẫn tích cực.

Trung bình (khả thi nhất): thuế 18–22%, ảnh hưởng một phần xuất khẩu, FDI chậm lại nhưng không rút lui.

Xấu nhất: thuế 30–35%, Việt Nam không còn hưởng lợi từ chiến lược "Trung Quốc +1".

Khả năng kịch bản xấu hoặc tốt nhất xảy ra là thấp. Mức thuế 20% được xem là "trong tầm tay", nhưng vẫn sẽ tác động tiêu cực đến dài hạn, đặc biệt với các ngành như dệt may.

Theo đuổi mục tiêu tăng trưởng dưới sức ép thuế quan

2. Tác động đến nền kinh tế Việt Nam

Xuất khẩu sẽ bị ảnh hưởng trực tiếp, không chỉ với Mỹ mà còn với các thị trường khác khi kinh tế toàn cầu suy giảm.

Đầu tư và tiêu dùng nội địa bị kéo theo do sản xuất công nghiệp phục vụ xuất khẩu giảm, thu nhập và việc làm suy giảm.

Ngành du lịch cũng sẽ bị ảnh hưởng do tăng trưởng toàn cầu chậm lại.

Niềm tin thị trường yếu đi, kéo theo đầu tư tư nhân và tiêu dùng nội địa đồng thời suy giảm.

3. Nội dung các yêu cầu từ phía Mỹ

Ông Thành liệt kê bốn nhóm yêu cầu chính Mỹ đưa ra:

Giảm thuế nhập khẩu: Việt Nam đã chủ động giảm đơn phương, nhưng theo chuẩn MFN (tối huệ quốc).

Tăng nhập khẩu từ Mỹ: Đang thực hiện thông qua các lĩnh vực mới như vũ khí và khí LNG.

Ngăn ngừa chuyển tải hàng hóa và gian lận xuất xứ: Cần siết chặt quản lý hải quan.

Chính sách tiền tệ: Mỹ yêu cầu không can thiệp mạnh vào tỷ giá, thậm chí có thể yêu cầu đồng tiền nội địa tăng giá – điều này khó đáp ứng với Việt Nam.