Tháng 6: NHNN bơm – hút tiền trở lại, tỷ giá chưa về quỹ đạo ổn định

Lãi suất qua đêm trên thị trường liên ngân hàng trải qua đợt biến động mạnh trong nửa cuối tháng 6, rơi xuống đáy 16 tháng rồi bất ngờ bật tăng, chốt ở mức 6,45% – cao nhất kể từ năm 2022, cho thấy căng thẳng thanh khoản đang quay trở lại.

Thị trường tiền tệ tháng 6: Căng thẳng thanh khoản, tỷ giá tiếp tục chịu áp lực

Tháng 6/2025 ghi nhận loạt tín hiệu bất thường trên thị trường tiền tệ khi Ngân hàng Nhà nước (NHNN) thực hiện hút ròng hơn 31.400 tỷ đồng qua thị trường mở – tháng thứ ba liên tiếp nhà điều hành rút thanh khoản khỏi hệ thống, chủ yếu do các khoản vay cầm cố đáo hạn. Dư nợ cho vay thông qua kênh này giảm mạnh, từ gần 50.000 tỷ đồng xuống còn khoảng 26.000 tỷ đồng vào ngày 24/6.

Đáng chú ý, NHNN bất ngờ phát hành lại tín phiếu sau ba tháng tạm dừng, trong bối cảnh lãi suất qua đêm trên thị trường liên ngân hàng rơi xuống mức thấp kỷ lục 1,62% (ngày 23/6) – đáy 16 tháng. Việc lãi suất giảm sâu buộc NHNN tái khởi động công cụ hút tiền kỳ hạn ngắn nhằm điều tiết cung – cầu tức thời. Phiên tín phiếu ngày 24/6 ghi nhận khối lượng trúng thầu 3.100 tỷ đồng, lãi suất 3,5%/năm – cao hơn 0,4 điểm phần trăm so với lần phát hành gần nhất đầu năm.

Ngay sau động thái này, thị trường phản ứng nhanh: lãi suất qua đêm phục hồi mạnh, chốt phiên 30/6 ở mức 6,45% – cao nhất trong hơn hai năm. Lãi suất kỳ hạn một tuần cũng tăng vọt lên 6,53%, một tháng đạt 5,18% và ba tháng lên 5,15% – cho thấy tín hiệu thắt chặt tạm thời trên thị trường liên ngân hàng.

Dù mặt bằng lãi suất huy động từ người dân vẫn ổn định, song các ngân hàng thương mại đã tăng cường huy động vốn qua kênh trái phiếu, với tổng giá trị phát hành lên tới 127.000 tỷ đồng tính đến ngày 20/6 – gấp đôi so với cùng kỳ năm ngoái.

Các tổ chức phân tích như VCBS tiếp tục cho rằng chính sách tiền tệ vẫn đang theo hướng thận trọng và cân bằng: giữ lãi suất cho vay ở mức thấp để hỗ trợ tăng trưởng, trong khi duy trì kiểm soát rủi ro thanh khoản qua các công cụ ngắn hạn như tín phiếu.

Tỷ giá đi ngược dòng: Áp lực từ lãi suất và căng thẳng thuế quan

Trên thị trường ngoại hối, tỷ giá USD/VND trong tháng 6 tiếp tục đi ngược xu hướng của các đồng tiền châu Á khác. NHNN đã điều chỉnh mạnh tỷ giá trung tâm, nâng lên 25.052 VND/USD vào ngày 30/6 – tăng 710 đồng so với đầu năm. Trên thị trường giao dịch, tỷ giá bán USD tại các ngân hàng thương mại đã vượt mốc 26.300 đồng, trong khi NHNN cũng đẩy giá bán USD tại Sở Giao dịch lên mức kỷ lục 26.260 đồng – tăng 31 đồng so với phiên trước đó và cao hơn 810 đồng so với đầu năm, tương đương mức tăng gần 3,2%.

PGS.TS Nguyễn Hữu Huân nhận định: tỷ giá VND/USD đang chịu áp lực lớn từ hai nguyên nhân chính. Thứ nhất là chênh lệch lãi suất thực giữa Việt Nam và Mỹ. Trong khi Fed tiếp tục duy trì mặt bằng lãi suất cao để chống lạm phát, Việt Nam lại theo đuổi chính sách tiền tệ nới lỏng với lãi suất thấp. Mức chênh lệch này, cộng với kỳ vọng mất giá của VND, khiến Việt Nam trở thành điểm đến kém hấp dẫn với dòng vốn ngắn hạn từ nước ngoài.

Theo ông Huân, mức lãi suất VND hiện quanh 4–5%, tuy tương đương với lãi suất USD tại Mỹ, nhưng với kỳ vọng mất giá 4–5%/năm, phần lợi tức thực gần như bị triệt tiêu, thậm chí âm nếu quy đổi sang USD. Ngược lại, giữ USD tại Mỹ vẫn mang lại lợi nhuận thực dương. Đây là lý do khiến áp lực tỷ giá gia tăng.

Thứ hai, các yếu tố bên ngoài như căng thẳng thương mại và bất ổn địa chính trị tiếp tục đè nặng lên kỳ vọng tỷ giá, nhất là trong bối cảnh Việt Nam dường như đang ưu tiên ổn định vĩ mô và kích thích tăng trưởng, chấp nhận mức mất giá VND có kiểm soát.

KBNN mua ròng gần 2 tỷ USD, trạng thái ngoại tệ hệ thống bị rút mỏng

Dữ liệu từ Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) cho thấy Kho bạc Nhà nước đã mua vào gần 1,9 tỷ USD từ đầu năm, khiến trạng thái ngoại tệ của hệ thống giảm mạnh xuống chỉ còn khoảng 750 triệu USD tính đến giữa tháng 6. Động thái mua ròng mạnh tay này tiếp tục làm căng thẳng cán cân thanh khoản ngoại tệ trong ngắn hạn.

Cùng lúc, thời điểm gia hạn thuế đối ứng đang đến gần, trong khi chênh lệch lãi suất VND-USD quay lại trạng thái âm – khiến kỳ vọng tỷ giá USD/VND tiếp tục chịu áp lực tăng trong nửa cuối năm. Dù vậy, VDSC cho rằng mức mất giá hiện nay vẫn nằm trong vùng kiểm soát, nhờ sự chủ động của NHNN.

Tuy nhiên, đơn vị này cảnh báo triển vọng cung – cầu ngoại tệ sẽ tiếp tục căng thẳng. Nguyên nhân là thặng dư thương mại đang thu hẹp, dòng vốn đầu tư nước ngoài có xu hướng dịch chuyển khi các chính sách thuế toàn cầu thay đổi, trong khi nhu cầu nhập khẩu, giải ngân đầu tư công và tín dụng tăng trở lại có thể đẩy mạnh nhu cầu tích trữ USD trong dân cư và doanh nghiệp.