"Thảm đỏ không trải sẵn trên con đường hội nhập"
Chiều 8/4, Thủ tướng Phạm Minh Chính tham dự lễ công bố Bộ chỉ số FTA Index 2024 – công cụ lần đầu tiên lượng hoá mức độ thực thi cam kết hội nhập của các địa phương, nhằm thúc đẩy hiệu quả tận dụng các hiệp định thương mại tự do.
Chương trình công bố Chỉ số FTA Index 2024 do Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp cùng Văn phòng Chính phủ và các cơ quan liên quan tổ chức, được kết nối trực tuyến từ trụ sở Chính phủ tới UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.
Theo báo cáo của Bộ Công Thương, đến đầu năm 2025, toàn cầu đã ghi nhận 328 hiệp định thương mại tự do (FTA) có hiệu lực – một bước tiến vượt bậc so với con số 98 hiệp định vào năm 2000. Việt Nam hiện là thành viên của 17 FTA, trong đó có các hiệp định thế hệ mới như CPTPP, EVFTA, UKVFTA, phản ánh cam kết mạnh mẽ với tiến trình hội nhập sâu rộng và hiệu quả.
Bộ chỉ số FTA Index 2024 được xây dựng theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, là thành quả của quá trình phối hợp chặt chẽ, đồng bộ giữa Bộ Công Thương, các bộ ngành, địa phương, hiệp hội ngành hàng và cộng đồng doanh nghiệp. Mục tiêu của chỉ số này là nâng cao hiệu quả thực thi FTA, đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế, thu hút đầu tư và thúc đẩy thương mại mà Đảng, Nhà nước và Chính phủ đã đề ra.
Nội dung khảo sát của FTA Index tập trung vào bốn trụ cột chính: mức độ tiếp cận thông tin FTA của doanh nghiệp; mức độ tuân thủ quy định pháp luật nội luật hóa từ các cam kết FTA; hiệu quả thực hiện chính sách hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng FTA; và tình hình triển khai các cam kết phát triển bền vững tại địa phương. Bên cạnh đó, chỉ số cũng ghi nhận những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực thi.
Chỉ số tổng hợp FTA Index được chấm trên thang điểm 40, bao gồm bốn chỉ số thành phần (mỗi chỉ số tối đa 10 điểm). Kết quả cho thấy địa phương cao điểm nhất đạt 34,90 điểm; thấp nhất là 14,49 điểm. Trung bình toàn quốc đạt 26,20 điểm và điểm trung vị là 20,40 – phản ánh sự phân hóa rõ nét trong năng lực thực thi FTA giữa các địa phương.
Tại sự kiện, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã trao Bằng khen cho 5 địa phương có thành tích xuất sắc trong việc thực hiện FTA Index năm 2024, gồm: Cà Mau, Thanh Hoá, Bình Dương, TP. Hồ Chí Minh và Hải Phòng.
"Hội nhập không chỉ có thảm đỏ và hoa hồng"
Phát biểu tại lễ công bố, Thủ tướng Phạm Minh Chính biểu dương Bộ Công Thương cùng các đơn vị liên quan vì đã chủ động, bài bản trong việc xây dựng và công bố FTA Index – một chỉ dấu quan trọng thể hiện tính chuyên nghiệp, minh bạch và quyết tâm của Việt Nam trên hành trình hội nhập. Ông cũng gửi lời cảm ơn tới các đối tác quốc tế đã đồng hành, hỗ trợ Việt Nam trong suốt quá trình xây dựng bộ chỉ số.
Thủ tướng nhấn mạnh, FTA Index là công cụ định lượng mới, dựa trên khảo sát thực tế từ 63 tỉnh, thành phố, có giá trị như một cơ sở dữ liệu khách quan, giúp Chính phủ và các cơ quan hoạch định chính sách điều hành hội nhập một cách chính xác và hiệu quả hơn. Đây cũng là căn cứ quan trọng để thiết kế các chiến lược phát triển sát với điều kiện và tiềm năng từng địa phương, đồng thời tiếp sức cho các động lực tăng trưởng, đặc biệt là xuất khẩu và đầu tư.
Theo Thủ tướng, gần 40 năm đổi mới là hành trình bền bỉ của phát triển kinh tế - xã hội đi đôi với bảo vệ môi trường, củng cố quốc phòng, an ninh và trật tự xã hội. Việt Nam luôn kiên định đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hoà bình, hợp tác và phát triển; kiên trì nguyên tắc đa dạng hóa, đa phương hóa quan hệ quốc tế, xây dựng một nền kinh tế độc lập, tự chủ gắn với hội nhập sâu rộng, thực chất và hiệu quả.
Nghị quyết số 59/NQ-TW của Bộ Chính trị mới ban hành đã xác định hội nhập quốc tế là hình thức hợp tác cao nhất – vừa là động lực phát triển, vừa là công cụ bảo vệ hoà bình, ổn định và nâng cao vị thế đất nước. Trong đó, hội nhập không chỉ mở ra cơ hội, mà còn đặt ra nhiều thách thức, yêu cầu sự chủ động, bản lĩnh và khả năng thích ứng nhanh chóng, linh hoạt.
Thủ tướng khẳng định: “Hội nhập không chỉ có thảm đỏ và hoa hồng, mà còn đầy khó khăn, chông gai. Muốn tiến xa, ta không thể chỉ hòa nhập, mà phải bắt kịp, đi cùng và thậm chí vượt lên.”
Việt Nam chủ trương tôn trọng chủ quyền, không can thiệp công việc nội bộ nước khác, lắng nghe đối tác, trân trọng thiện chí hợp tác nhưng không hội nhập bằng mọi giá, không phụ thuộc, không ỷ lại. Đường lối đối ngoại của Đảng và Nhà nước luôn hướng đến nguyên tắc “lợi ích hài hoà, rủi ro chia sẻ”, lấy đoàn kết làm gốc, lấy tôn trọng và thiện chí làm nền tảng.
Tận dụng tối đa, nhưng không lệ thuộc vào các FTA
Thủ tướng nhìn nhận, hội nhập kinh tế quốc tế, đặc biệt là thông qua các FTA, là một trong những “cánh cửa lớn” giúp Việt Nam kết nối với thế giới. Việc ký kết 17 FTA với hơn 60 nền kinh tế hàng đầu đã thể hiện vị thế và uy tín của Việt Nam trong cộng đồng quốc tế.
Thực thi hiệu quả các FTA không chỉ thể hiện sự nghiêm túc với các cam kết quốc tế, mà còn tạo ra động lực cải cách trong nước, mở rộng thị trường, nâng cao năng lực cạnh tranh. Trong năm 2024, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam đạt gần 800 tỷ USD – con số cho thấy tác động rõ rệt của hội nhập trong việc thúc đẩy tăng trưởng, tạo chuyển biến cho nền kinh tế.
Tuy nhiên, Thủ tướng cũng thẳng thắn chỉ ra những khó khăn và thách thức đi kèm. Vì vậy, FTA Index đóng vai trò then chốt trong việc đo lường năng lực thực thi, phát hiện những điểm nghẽn và định hướng chính sách. Đây không chỉ là thước đo cho các địa phương, mà còn là công cụ giúp Quốc hội, Chính phủ đánh giá toàn diện hiệu quả hội nhập.
FTA Index phản ánh mức độ phối hợp giữa trung ương và địa phương, giữa chính sách và thực tiễn. Dựa vào đó, các bộ ngành và địa phương có thể điều chỉnh chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, khai thác tối đa các cơ hội từ các FTA – nhất là trong bối cảnh các hiệp định ngày càng phức tạp, có phạm vi bao quát rộng và ảnh hưởng sâu tới kinh tế - xã hội.
Thủ tướng chúc mừng các địa phương đạt kết quả cao và kêu gọi cả nước tiếp tục thi đua triển khai các FTA, thực hiện nghiêm cam kết, nâng cao uy tín quốc gia và cải thiện môi trường đầu tư.
Ông khẳng định, Việt Nam đang bước vào một thời kỳ phát triển mới – thời kỳ khẳng định vị thế quốc gia phồn thịnh, văn minh, sánh vai cùng các cường quốc năm châu. Trong hành trình ấy, hội nhập vẫn là chìa khoá, là đòn bẩy để vươn lên, nhưng hội nhập phải đi liền với bản lĩnh, với tự lực, tự cường.
Việt Nam sẽ tiếp tục mở rộng mạng lưới FTA, nâng cao chất lượng thực thi, đồng thời phát triển các động lực tăng trưởng mới – không chỉ dựa vào xuất khẩu, mà còn mở rộng sang các lĩnh vực kinh tế khác, khai phá tiềm năng trong nước, hướng tới một nền kinh tế tự chủ, sáng tạo và bền vững.
Bạn muốn trở thành VIP/PRO trên 24HMONEY?
Bấm vào đây để liên hệ 24HMoney ngay

Bàn tán về thị trường