THACO đề xuất đầu tư đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam hơn 67 tỷ USD: Cam kết tự vay 49 tỷ USD, không xin hỗ trợ Nhà nước

Pro

Tạ Quốc Trưởng

(Viết báo dạo)

M.AI tóm tắt

Giá Dầu 24h: Xem ngay!

#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

27/05/2025

THACO đề xuất đầu tư đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam hơn 67 tỷ USD: Cam kết tự vay 49 tỷ USD, không xin hỗ trợ Nhà nước

Trong một động thái chưa từng có tiền lệ, Tập đoàn Trường Hải (THACO) của doanh nhân Trần Bá Dương đã gửi văn bản đề xuất lên Thủ tướng Chính phủ, xin đầu tư dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam với tổng mức đầu tư lên tới 67,34 tỷ USD. Đáng chú ý, THACO cam kết tự thu xếp toàn bộ vốn đầu tư, trong đó có 49 tỷ USD đi vay từ các tổ chức tín dụng trong và ngoài nước mà không cần Nhà nước hỗ trợ lãi suất hay cấp vốn ngân sách.

Đây là bước đi mang tính đột phá trong bối cảnh Quốc hội vừa thông qua Nghị quyết 198/2025/QH15, khuyến khích tư nhân tham gia vào các dự án hạ tầng trọng điểm quốc gia, đặc biệt là trong lĩnh vực giao thông vận tải.

Quy mô “khủng” với 67 tỷ USD, triển khai trong 7 năm

Theo văn bản đề xuất gửi Chính phủ, THACO mong muốn được đầu tư tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam với tổng vốn đầu tư khoảng 1.713.548 tỷ đồng, tương đương 67,34 tỷ USD. Trong trường hợp Nhà nước đảm nhiệm phần giải phóng mặt bằng, chi phí đầu tư sẽ giảm còn khoảng 1.562.000 tỷ đồng, tương đương 61,35 tỷ USD.

THACO dự kiến chia dự án thành hai giai đoạn, hoàn thành toàn tuyến trong 7 năm:

Giai đoạn 1: Ưu tiên triển khai hai đoạn có mật độ giao thông cao nhất là Hà Nội – Hà Tĩnh và TP. HCM – Nha Trang.

Giai đoạn 2: Triển khai đoạn còn lại Hà Tĩnh – Nha Trang, hoàn tất toàn tuyến Bắc – Nam.

Tự chủ tài chính, không xin hỗ trợ lãi suất, không chuyển nhượng cho nước ngoài

Về cơ cấu tài chính, THACO cam kết tự thu xếp toàn bộ nguồn vốn như sau:

20% là vốn tự có, tương đương khoảng 12,27 tỷ USD, được huy động thông qua tăng vốn, phát hành cổ phần nhưng vẫn đảm bảo quyền kiểm soát chi phối thuộc về ông Trần Bá Dương và gia đình.

80% còn lại, tương đương 49,08 tỷ USD, sẽ được vay từ các tổ chức tín dụng trong và ngoài nước.

Điểm đặc biệt trong đề xuất này là THACO không đề nghị Nhà nước hỗ trợ lãi vay, không xin bảo lãnh tín dụng, mà chỉ cần Nhà nước đảm bảo bàn giao mặt bằng sạch và tạo điều kiện pháp lý thuận lợi. THACO cũng cam kết không chuyển nhượng cổ phần hay quyền thực hiện dự án cho nhà đầu tư nước ngoài, nhằm đảm bảo yếu tố an ninh, chủ quyền và phát triển nội lực quốc gia.

Làm chủ công nghệ, xây dựng ngành công nghiệp đường sắt trong nước

Không chỉ dừng lại ở việc xây dựng một tuyến giao thông, THACO còn hướng tới xây dựng nền tảng cho ngành công nghiệp đường sắt tốc độ cao tại Việt Nam, với mục tiêu làm chủ công nghệ, sản xuất thiết bị trong nước và từng bước nội địa hóa toàn bộ chuỗi giá trị.

THACO cho biết sẽ hợp tác với các đối tác công nghệ hàng đầu đến từ Đức, Pháp, Nhật Bản và Hàn Quốc, chuyển giao công nghệ đầu kéo, toa xe, hệ thống tín hiệu, điều khiển... và tổ chức đào tạo nguồn nhân lực trong nước một cách bài bản, chuyên sâu.

Ba tập đoàn thành viên của THACO sẽ đảm nhiệm các vai trò chủ chốt:

THACO INDUSTRIES: Sản xuất đầu máy, toa xe, linh kiện kỹ thuật và hệ thống phụ trợ.

THADICO – Đại Quang Minh: Xây dựng hạ tầng kỹ thuật, cầu cống, ga tàu, đồng thời phát triển các khu đô thị vệ tinh theo mô hình TOD (Transit-Oriented Development).

THISO: Đầu tư và quản lý các công trình xã hội tại các điểm ga như trung tâm thương mại, trường học, bệnh viện.

Đề xuất ưu đãi đầu tư và cam kết phát triển bền vững

THACO đề nghị được hưởng một số ưu đãi theo đúng quy định của Luật Đường sắt 2017 và Nghị quyết 172/2024/QH15, bao gồm:

Miễn thuế nhập khẩu các thiết bị, máy móc chưa sản xuất được trong nước.

Giao đất để phát triển các khu đô thị TOD dọc tuyến đường sắt, nhằm khai thác quỹ đất hiệu quả và thúc đẩy phát triển đô thị.

Thời hạn thực hiện dự án lên tới 70 năm, nhằm đảm bảo hiệu quả tài chính và thu hồi vốn.

Doanh nghiệp cũng cam kết xây dựng các khu đô thị TOD mẫu mực, giá cả hợp lý, phục vụ đại đa số người dân. Đặc biệt, trong trường hợp cần thiết vì lý do an ninh quốc gia, THACO sẵn sàng bàn giao toàn bộ dự án cho Nhà nước mà không yêu cầu đền bù tài chính.

Cạnh tranh trực diện với VinGroup – “Canh bạc” lịch sử của tư nhân

Đề xuất táo bạo của THACO được đưa ra chỉ ít lâu sau khi VinGroup thành lập VinSpeed với ý định tham gia đầu tư vào tuyến đường sắt tốc độ cao. Việc cả hai tập đoàn tư nhân lớn nhất nước cùng ngỏ ý đầu tư vào một dự án chiến lược như vậy là tín hiệu rõ ràng cho thấy: tư nhân Việt Nam đang thực sự trưởng thành và đủ năng lực để gánh vác những siêu dự án quốc gia.

Tuy nhiên, bài toán đặt ra không hề nhỏ: Từ việc thu xếp nguồn vốn khổng lồ, giải quyết pháp lý và hành lang đầu tư, đến kiểm soát chất lượng, công nghệ và vận hành hiệu quả trong một lĩnh vực hoàn toàn mới đối với Việt Nam. Vai trò của Nhà nước sẽ rất quan trọng trong việc lựa chọn đối tác phù hợp và thiết kế cơ chế giám sát – hỗ trợ chặt chẽ nhưng không can thiệp quá sâu vào điều hành.

Kết luận: Bước ngoặt lịch sử nếu thành công

Nếu được chấp thuận, đề xuất của THACO không chỉ là cú hích lớn cho hệ thống hạ tầng quốc gia, mà còn mở ra một chương mới cho kinh tế tư nhân Việt Nam – khi doanh nghiệp trong nước có thể dẫn dắt, làm chủ và triển khai các dự án tầm vóc hàng chục tỷ USD, mà không cần vốn ngân sách.

Đây sẽ là bước ngoặt lịch sử nếu thành công – không chỉ về mặt giao thông, mà còn về mặt chiến lược phát triển đất nước theo hướng hiện đại, tự chủ và bền vững.

“Chúng tôi không chỉ xây dựng đường sắt tốc độ cao, mà còn đặt nền móng cho một ngành công nghiệp hoàn chỉnh, phục vụ cho tương lai dài hạn của Việt Nam” – ông Trần Bá Dương, Chủ tịch HĐQT THACO, khẳng định.