Thách thức cung ứng điện mùa khô

Dù chưa bước vào cao điểm nắng nóng, hệ thống điện quốc gia đã chính thức xác lập kỷ lục mới khi sản lượng tiêu thụ lần đầu tiên trong năm nay vượt ngưỡng 1 tỷ kWh ngay từ cuối tháng 3.

Sức nóng từ nhu cầu phụ tải tăng vọt, đặc biệt tại khu vực miền Bắc, đang đặt cơ quan vận hành vào trạng thái báo động trước khi bước vào đợt nắng nóng gay gắt diện rộng dự kiến bắt đầu từ ngày 7/4.

Hệ thống điện quốc gia ghi nhận cột mốc mới khi sản lượng tiêu thụ trong ngày 31/3 vượt 1 tỷ kWh, đạt khoảng 1.005 triệu kWh. Đáng chú ý, mức này xuất hiện khi thời tiết chưa bước vào giai đoạn nắng nóng đỉnh điểm.

So với các năm trước, xu hướng tăng đang đến sớm hơn. Nếu như năm 2025 phải đến giữa tháng 5 – thời điểm cao điểm nắng nóng – sản lượng điện mới vượt ngưỡng 1 tỷ kWh/ngày, thì năm nay cột mốc này đã bị phá vỡ ngay từ cuối quý I.

Cùng với sản lượng, công suất cực đại của hệ thống cũng tăng mạnh, đạt gần 48.800 MW, cao hơn hơn 5% so với cùng kỳ. Điều này phản ánh nhu cầu tiêu thụ điện đang mở rộng nhanh, không chỉ do yếu tố thời tiết mà còn từ hoạt động sản xuất và sinh hoạt.

Xét theo khu vực, miền Bắc tiếp tục là điểm nóng tiêu thụ với gần 464 triệu kWh, tăng gần 12% và chiếm tỷ trọng lớn nhất cả nước. Miền Nam theo sau với khoảng 444 triệu kWh, trong khi miền Trung ở mức thấp hơn.

Về nguồn cung, nhiệt điện than vẫn giữ vai trò chủ lực với hơn một nửa sản lượng, tiếp đến là thủy điện. Các nguồn điện khí và năng lượng tái tạo như gió, mặt trời đóng vai trò bổ trợ, góp phần đảm bảo cân bằng hệ thống.

Dù nhu cầu tăng nhanh, hệ thống điện trong ngày vẫn vận hành ổn định, các nguồn được huy động hợp lý để đáp ứng phụ tải. Tuy nhiên, áp lực dự báo sẽ gia tăng khi mùa khô bước vào cao điểm từ cuối tháng 4.

Đợt nắng nóng diện rộng dự kiến trong tháng 4 với nhiệt độ phổ biến 36–38°C, có nơi vượt 39°C, được xem là phép thử lớn tiếp theo đối với hệ thống điện. Trong bối cảnh đó, việc sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả tiếp tục được khuyến nghị nhằm giảm áp lực vận hành.

Về dài hạn, diễn biến khí hậu năm nay được đánh giá phức tạp khi trạng thái trung tính có thể chuyển sang El Nino từ giữa năm, kéo theo nguy cơ nắng nóng kéo dài và nhu cầu điện tiếp tục tăng cao.