“Tắt lệnh” chia nhỏ giao dịch trên 500 triệu đồng: NHNN nói gì?

Đại diện Ngân hàng Nhà nước (NHNN) khẳng định việc các ngân hàng dừng tính năng tự động chia nhỏ lệnh chuyển khoản trên 500 triệu đồng nhằm tuân thủ quy định xác thực sinh trắc học và bảo đảm an toàn giao dịch, hoàn toàn không gây ách tắc hay làm chậm thanh toán như nhiều người lo ngại.

Thông tin được ông Phạm Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Thanh toán NHNN, chia sẻ tại họp báo công bố chương trình “Ngày tài chính số 2026” với chủ đề “Thanh toán thông minh thúc đẩy tài chính số”, diễn ra chiều 26/5.

Theo ông Tuấn, quy định này không liên quan đến Thông tư 40 mà xuất phát từ Thông tư 08 về quản lý, vận hành và sử dụng hệ thống Thanh toán điện tử liên ngân hàng quốc gia.

Hiện nay, hệ thống thanh toán tại Việt Nam cũng như nhiều quốc gia được phân thành hai nhóm: giao dịch giá trị thấp và giao dịch giá trị cao. Trong đó, các giao dịch dưới 500 triệu đồng được xếp vào nhóm giá trị thấp và có thể thực hiện qua hệ thống Thanh toán điện tử liên ngân hàng hoặc hệ thống chuyển mạch tài chính và bù trừ điện tử.

Ngược lại, các giao dịch từ 500 triệu đồng trở lên thuộc nhóm giá trị cao và bắt buộc phải xử lý qua hệ thống Thanh toán điện tử liên ngân hàng do NHNN vận hành nhằm kiểm soát rủi ro và đảm bảo thanh khoản hệ thống.

Đại diện NHNN nhấn mạnh, việc chia hoặc tách một giao dịch trên 500 triệu đồng thành nhiều lệnh nhỏ dưới ngưỡng quy định nhưng chỉ xác thực sinh trắc học một lần là chưa đáp ứng yêu cầu pháp lý hiện hành, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ bị lợi dụng để thực hiện hành vi gian lận, lừa đảo.

Trong khi đó, Thông tư 50 quy định mỗi giao dịch trực tuyến có giá trị trên 10 triệu đồng/lần hoặc tổng giao dịch vượt 20 triệu đồng/ngày đều phải đối chiếu thông tin sinh trắc học.

Vì vậy, NHNN khuyến nghị các ngân hàng khi thực hiện chia tách lệnh theo nhu cầu của khách hàng phải tuân thủ đầy đủ các yêu cầu về an toàn, bảo mật trong cung cấp dịch vụ trực tuyến theo quy định tại Thông tư 50/2024/TT-NHNN.

Liên quan đến công tác phòng chống gian lận, NHNN cho biết đã triển khai hệ thống SIMO - nền tảng hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro trong hoạt động thanh toán. Hệ thống này cho phép các tổ chức tín dụng báo cáo các tài khoản đáng ngờ và chia sẻ dữ liệu cảnh báo với các thành viên khác trong hệ thống.

Dựa trên nguồn dữ liệu tập trung từ SIMO, các ngân hàng có thể chủ động ngăn chặn giao dịch ngay lập tức hoặc yêu cầu xác thực, định danh bổ sung trước khi khách hàng thực hiện chuyển tiền trực tuyến, qua đó giảm thiểu nguy cơ lừa đảo và bảo vệ tài khoản người dùng.

Tính đến ngày 17/5, hệ thống SIMO đã gửi cảnh báo tới hơn 4,2 triệu lượt khách hàng. Trong số này, hơn 1,3 triệu lượt người dùng đã chủ động tạm dừng hoặc hủy giao dịch sau khi nhận cảnh báo, với tổng giá trị giao dịch được ngăn chặn lên tới hơn 4.500 tỷ đồng.

Ông Phạm Anh Tuấn cũng cho biết NHNN đã bổ sung thêm nhiều quy định liên quan đến an ninh, bảo mật trong giao dịch số, bao gồm các tiêu chuẩn đối với thiết bị di động được phép cài đặt ứng dụng ngân hàng cũng như các lớp bảo vệ nhằm hạn chế nguy cơ tội phạm mạng xâm nhập thiết bị của người dùng để thực hiện hành vi gian lận.

Tuy vậy, đại diện NHNN thừa nhận không có giải pháp nào đảm bảo an toàn tuyệt đối, mà chỉ có thể giảm thiểu tối đa rủi ro. Bên cạnh các biện pháp kỹ thuật, việc nâng cao nhận thức và kỹ năng của người dùng thông qua truyền thông cũng đóng vai trò quan trọng trong bảo vệ an toàn tài chính.

Cũng tại sự kiện, chương trình “Ngày không tiền mặt” sau 7 năm triển khai đã chính thức được đổi tên thành “Ngày tài chính số 2026”. Chương trình được mở rộng mục tiêu từ thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt sang phát triển hệ sinh thái tài chính số toàn diện tại Việt Nam.

Đây được xem là bước chuyển mới của sáng kiến “Ngày không tiền mặt 16/6”, chương trình được khởi xướng từ năm 2019 nhằm thúc đẩy xu hướng thanh toán điện tử trong nền kinh tế.