MỚI

Giá Dầu 24h: Xem ngay!

#KT vĩ mô

24HMONEY đã kiểm duyệt

Tăng trưởng vượt trội: Chọn đột phá hay kiên trì?

Để hiện thực hóa khát vọng tăng trưởng 8% vào năm 2025 và duy trì mức "hai con số" trong giai đoạn 2026 - 2030, Việt Nam đứng trước một lựa chọn chiến lược then chốt: liệu có nên ưu tiên "tăng tốc nhanh" với rủi ro "sốc tăng trưởng" hay tập trung vào việc xây dựng một "sóng bền vững" dựa trên nền tảng vững chắc, tránh xa những mất cân đối tiềm ẩn?

Việt Nam theo đuổi mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số không chỉ là khát vọng chiến lược, mà còn là thước đo năng lực điều hành kinh tế vĩ mô và tầm nhìn phát triển bền vững của quốc gia. Tuy nhiên, việc lựa chọn con đường tăng trưởng phù hợp trong bối cảnh còn nhiều thách thức về thể chế, nguồn lực, năng suất lao động và đổi mới sáng tạo đòi hỏi sự tính toán cẩn trọng và quyết liệt.

Tại tọa đàm “Định hướng và Giải pháp cho Tăng trưởng kinh tế cao và bền vững đến năm 2045” do Đại học Kinh tế Quốc dân phối hợp với Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương tổ chức, các chuyên gia đầu ngành đã thảo luận sôi nổi về các kịch bản tăng trưởng phù hợp nhằm tránh những cú sốc kinh tế và mất cân đối phát triển.

Trong bối cảnh triển khai “bộ tứ chiến lược” mới, bao gồm cải cách bộ máy hành chính, đổi mới luật pháp, phát triển khoa học công nghệ và kinh tế tư nhân, Việt Nam có cơ hội lớn để thực hiện các giải pháp đột phá. Việc sắp xếp lại các đơn vị hành chính không chỉ giảm thiểu rào cản phân tán nguồn lực mà còn nâng cao hiệu quả phân bổ đầu tư. Đặc biệt, tư duy mới trong phát triển kinh tế tư nhân sẽ khơi dậy tinh thần đổi mới sáng tạo và nâng cao năng suất lao động, tạo động lực nội sinh cho tăng trưởng.

Theo PGS.TS Phạm Thế Anh (Đại học Kinh tế Quốc dân), các quốc gia Đông Á thành công đã triển khai đồng bộ các chính sách chiến lược: kế hoạch phát triển dài hạn, ưu tiên ngành công nghiệp trọng điểm, hỗ trợ thuế, tín dụng, môi trường kinh doanh thuận lợi, công nghiệp hóa xuất khẩu và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Họ cũng linh hoạt chuyển dịch cơ cấu kinh tế, duy trì chính sách vĩ mô ổn định, đồng thời phát huy lợi thế đặc thù từng quốc gia.

Tuy nhiên, mô hình tăng trưởng của Việt Nam dù dựa trên đầu tư và xuất khẩu, vẫn chưa thực sự hội nhập sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Doanh nghiệp FDI hoạt động khá độc lập, ít liên kết với doanh nghiệp nội địa, trong khi doanh nghiệp Việt chủ yếu gia công giá trị thấp và phụ thuộc nguyên liệu nhập khẩu. Chất lượng nguồn nhân lực còn hạn chế và môi trường đầu tư chưa đủ hấp dẫn khiến chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo gặp nhiều khó khăn.

Nếu không có các chính sách đột phá, tăng trưởng kinh tế Việt Nam sẽ tiếp tục dựa vào xuất khẩu và đầu tư nước ngoài, tốc độ tăng trưởng khó đạt đột phá và nguy cơ mắc kẹt trong bẫy thu nhập trung bình vẫn hiện hữu. PGS.TS Phạm Thế Anh nhấn mạnh: “Đổi mới mô hình tăng trưởng, tăng cường nội lực và giảm thiểu rủi ro bên ngoài là yêu cầu cấp bách hiện nay.”

Nghiên cứu của GS.TS Trần Thị Vân Hoa và nhóm Đại học Kinh tế Quốc dân đã đề xuất ba kịch bản tăng trưởng đến năm 2045. Kịch bản “khởi động nhanh” với GDP tăng 11% trong giai đoạn đầu tuy tận dụng được động lực ban đầu nhưng áp lực lớn, dễ gây kiệt sức. Kịch bản “tăng tốc kéo dài” phân bổ áp lực đều hơn nhưng khó duy trì đà cao lâu dài. Trong khi đó, kịch bản “sóng tăng trưởng” với giai đoạn chuẩn bị kéo dài và tăng tốc hợp lý được xem là tối ưu, giảm thiểu rủi ro sốc tăng trưởng và mất cân đối kinh tế.

Để hiện thực hóa lộ trình này, GS.TS Trần Thị Vân Hoa nhấn mạnh cần hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng, thúc đẩy kinh tế tư nhân và thu hút FDI chất lượng cao, đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số và phát triển công nghiệp công nghệ cao. Tất cả đòi hỏi sự quyết tâm chính trị, đồng thuận xã hội và ý chí vươn lên mạnh mẽ của toàn dân tộc, để Việt Nam không chỉ tăng trưởng về số lượng mà còn nâng tầm chất lượng và sức bền lâu dài.