"Tâm thế kẻ chỉ biết chiến thắng"

"Làm tướng như làm thầy thuốc. Thầy thuốc ai chữa được càng nhiều người y thuật càng cao minh. Hay nói một cách khác chính là: Ai chữa cho càng nhiều người chết thì y thuật càng cao minh."

Người làm tướng nếu như không trải qua vài lần thất bại làm sao mà biết được làm thế nào để chiến thắng. Trên thế gian này chưa bao giờ có một tướng nào trăm trận trăm thắng. Chỉ có bại mà không nản. Càng bại càng dũng cảm. Cho đến cuối cùng là người giành chiến thắng”

Trích lời Tào Tháo sau thất bại trước liên minh Tôn - Lưu tại Giang Đông.

3 tháng vừa qua, thị trường liên tục lao dốc để lại vô vàn khoản lỗ trên các danh mục tài khoản. Dù biên giảm của một cổ phiếu chỉ ở mức 7% ( Đa phần là HSX), và thị trường rơi nhưng vẫn xen kẻ những nhịp hồi, nhưng có rất nhiều khoản lỗ đến ngưỡng không thể kiểm soát được nữa. Tiên trách kỷ, hậu trách nhân. Thay vì liên tục đổ lỗi cho thị trường, cho “lái”, thậm chí là cho broker, chúng ta hãy tự nhìn lại xem mình đã bỏ lỡ bao nhiêu cơ hội để giảm thiểu đi thiệt hại này.

Kiến thức về thị trường: Chứng khoán không phải là sân chơi màu hồng, nó là chiến trường khốc liệt nơi tiền chảy từ túi người này sang túi người khác. Bạn tham gia nhưng đã thực sự tìm hiểu học hỏi, đã tự trang bị cho mình những kiến thức tối thiểu về thị trường hay chưa. Tham gia một trận đánh nhưng đến luật chơi cũng không nắm được thì cửa thua đã ở rất cao. Ví dụ dự đoán trước mẫu hình giao dịch, phiên hôm nay (6/7) thị trường rơi lại về vùng đáy cũ và một số người cho rằng thị trường đang tạo 3 đáy, mua vào để đánh theo mẫu hình. Đây là sai lầm cơ bản nhất và không thể chấp nhận được đối với một trader: dự doán trước mẫu hình. Đúng 1-2 lần có thể hả hê nhưng chỉ cần 1 lần sai sẽ cuốn bay tất cả thành quả. Hoặc kiến thức về vĩ mô thị trường, chính sách tiền tệ và định hướng dòng tiền của chính phủ, của các ngân hàng trung ương…., đã bao giờ bạn quan tâm đến những điều cốt lõi hình thành nên xu hướng của thị trường này?

Tâm lý giao dịch mong manh. Trong một cuộc chiến giành miếng ăn với những người chơi khác, thậm chí là những tay chơi siêu to (bigboys) thì việc họ dùng nguồn lực của mình tác động lên tâm lý những người chơi bé là điều không thể tránh khỏi. Từ việc không trang bị đủ kiến thức, lẫn kinh nghiệm gần như con số 0 (chỉ biết đến uptrend) dẫn liên tục bị xoay vòng và dắt mũi, nhất là sân chơi thu hẹp (thanh khoản cạn) mà người chơi tay to vẫn hùng hồn nguồn vốn.

Và quan trọng nhất, như trích dẫn ở trên, là bạn tham gia thị trường với một tâm thế không biết đến thất bại, chỉ nghĩ đến chiến thắng. Uptrend đã dạy hư một thế hệ nhà đầu tư, chỉ biết đến chiến thắng và không quan tâm đến kỉ luật. “Lỗ chưa chốt là lỗ ảo”, đây có lẻ là nguyên do lớn nhất dẫn đến khoản lỗ trở nên to tướng đến như vậy. Chúng ta cứ mãi nhìn vào con số mất đi mà không chịu quan tâm đến số còn lại. Ví dụ bạn có 1 tỷ, đã lỗ mất 500tr và lúc nào cũng chỉ nghĩ đến con số 500tr mất kia đi mà không thể giữ kĩ số còn lại. Đối với bạn lúc này, còn lại 400tr và 500tr thì cũng không khác biệt gì vì lỗ 500tr, 600tr thì cũng như nhau. Nhưng giữa 400 và 500 nó là 1 chênh lệch lớn, đến 25% số còn lại. Sẽ cần tăng trở lại đến 150% nếu chỉ còn 400tr để hoà vốn trong khi với 500tr, con số này là 100%. Và nếu chẳng may tiếp tục giảm về 300tr, thì sẽ cần đễ 330%!!!!

Margin là 1 con dao 2 lưởi, trong khi thị giá đi lên, đây là công cụ để gia tăng lợi xuất, nhưng khi thị giá rơi nó là lưỡi dao cứa ngược tay bạn. Một số trong chúng ta khi sức mua đã âm, sợ rằng nếu bán cổ phiếu ra sẽ không mua lại được lượng tương ứng. Đây cũng là vi tâm thế chỉ nghỉ đến chiến thắng, việc ôm một lượng cổ phiếu cao hơn cả tỉ lệ margin cho phép (âm sức mua) sẽ khuyếch đại khoản lỗ với tốc độ không tưởng.

Tổng kết lại, thất bại là mẹ thành công, trải qua nhiều thất bại mới tôi luyện lên được bản lĩnh và kinh nghiệm chinh chiến. Những bài học càng đắt giá là những bài học cần phải ghi nhớ rõ nhất, còn nếu vẫn giữ tâm thế người chiến thắng, và liên tục tìm cách đổ lỗi cho người khác thì bạn sẽ mãi là người “chiến thắng”.