Tâm lý học đầu tư giúp quản trị rủi ro

Trong chương trình học Thạc Sĩ Tài Chính tại các trường bên Mỹ sẽ có 1 môn học tự chọn tên là Behavioral Finance (dịch nôm na là Tài chính hành vi). Dù là lớp học tự chọn (Optional) nhưng đây lại là 1 trong những lớp hay nhất và độc đáo nhất về tài chính cũng như là về đầu tư.

Lý do?

Đơn giản vì môn Tài Chính Hành Vi sẽ chỉ cho mọi người thấy được các hành vi đầu tư thông dụng mà mọi người ít khi nào để ý đến. Ví dụ em muốn nói hôm nay là Fear Of Missing Out (hay còn gọi là FOMO).

Bản chất của FOMO khá đơn giản. Trong đầu tư, đặt trường hợp bạn đang là người cầm tiền và đang tìm kiếm 1 cơ hội đầu tư nào đó hoặc đã nhắm đến cho mình 1 doanh nghiệp nào đó để đầu tư nhưng chưa xuống tiền. Rồi vào 1 ngày đẹp trời, giá cổ phiếu đang tích lũy hoặc giảm sâu ấy bất ngờ tăng mạnh. Tâm lý của mọi người sẽ là gì?

Có 2 khả năng xảy ra:

1. Những người chưa có kinh nghiệm (F0) sẽ tiến hành nhảy vào mua dù giá đang ở mức trần = FOMO xảy ra.

2. Với những người có kinh nghiệm hơn, họ sẽ chờ 1 vài phiên để giá cổ phiếu điều chỉnh thì họ mới tiến hành vào.

Dù trường hợp (2) được xem là khá lý trí nhưng nếu giá cổ phiếu tiếp tục tăng thì sao?

Những người có kinh nghiệm kể trên sẽ bắt đầu nôn nóng. Giá càng tăng, độ nhẫn nại của họ càng thấp đi (trừ các nhà đầu tư theo trường phái giá trị). Và đến một lúc nào đó, những NĐT này sẽ không kiềm được mà nhảy vào mua ở giá trần = FOMO xảy ra.

Kết luận: Trong đầu tư cũng như đầu cơ, FOMO sẽ xảy ra khi bạn sợ mất đi cơ hội kiếm tiền kể cả đối với những NĐT mới hay những NĐT kỳ cựu. FOMO sẽ dẫn tới một tình trạng là bạn sẽ "Mua Đỉnh" và sau này "Bán Đáy". Do đó, khi đã bước vào con đường đầu tư, bạn phải kiềm chế được bản tính FOMO của mình và con đường kiềm chế nhanh nhất sẽ là từ học hỏi và trải nghiệm.

Trên đây là một số điều em muốn chia sẻ cho các anh/chị đang đầu tư. Em hi vọng những chia sẻ này sẽ giúp mọi người Quản Trị Rủi Ro tốt hơn.