Tại sao tôi thích tự đọc sách hơn là đưa cho AI tóm tắt

Warren Buffett từng kể câu chuyện về một lớp học kĩ năng dạy người ta "đọc sách nhanh hơn", và một người trong lớp đó thốt lên rằng việc đọc nhanh tuyệt vời lắm. Rồi khi được hỏi ví dụ cho sự tuyệt vời đó thì người này nói:

Warren Buffett nói tiếp:

" Đấy, vấn đề của tôi khi cố đọc thật nhanh là đọc xong cả cuốn mà chỉ tổng kết được “À, nó nói về… kinh doanh.”

Câu chuyện trên đã diễn ra hơn chục năm về trước, thời mà chưa có AI nhưng con người đã thích thể hiện tri thức bằng số sách đã đọc và kĩ năng đọc sao cho nhanh.

Thời nay với sự hỗ trợ của AI, chắc rằng bộ sách Chiến Tranh và Hòa Bình sẽ được tóm gọn còn 2 phút và ai đó tin rằng việc đọc nhanh bằng AI thật là tuyệt vời mất.

Lùi lại hơn 10 năm trước, tôi vẫn nhớ mình đọc cuốn "Nhà đầu tư thông minh" rất rất chậm. Đây là cuốn sách được gọi là Kinh thánh trong đầu tư và được giới thiệu hàng đầu bởi huyền thoại đầu tư Warren Buffett rằng cuốn sách làm lên cả sự nghiệp của ông.

Nhưng thực ra cuốn đó rất khó đọc! Bạn khó mà ngấm được nó nhanh chóng bởi người viết là cụ Benjamin Graham, một người nói về đầu tư như một triết gia, đặc chưng với mẫu câu ghép siêu dài, liên kết nhiều mệnh đề, lập luận vào với nhau dù chỉ trong một câu.

Với tôi , thế cũng chẳng sao cả, bởi vì cuộc đời này vốn phức tạp và đầu tư cũng thế. Nên ai đó cố gắng làm đơn giản hóa việc đầu tư bằng câu văn ngắn ngủn tôi mới thấy nó có vấn đề.

Tôi vẫn cực kì nhớ ví dụ trong sách như này:

Giả sử một cuộc thi tung đồng xu cả nước Mỹ đều tham gia, khoảng 215 triệu người, mỗi người góp vào 1 đô la và loại trực tiếp mỗi ngày. Sau 20 ngày liên tiếp, sẽ có khoảng 215 người đã tung được 20 lần mặt ngửa liên tiếp và thắng mỗi người 1 triệu USD.

=> Kết quả 215 gã này sẽ đi khắp nước Mỹ tổ chức hội thảo về cách tung đồng xu hiệu quả và sẽ viết sách "Tôi đã biến từ 1 đô la thành 1 triệu đô la chỉ bằng việc nhỏ mỗi ngày" =))

Haha, ví dụ này hoàn hảo để nói về đồng thời:

- Thiên kiến chỉ chú ý tới người chiến thắng (Survivorship Bias)

- Xác suất thống kê cho biết chỉ cần đám đông đủ lớn thì kiểu gì cũng xuất hiện kẻ chỉ có may mắn ngẫu nhiên mà thành công

- Hay tâm lý tự tin thái quá của kẻ chiến thắng và tự coi tất cả là tài năng của mình và đi giảng đạo

- Cuối cùng là phần nào ví dụ về việc các chuyên gia chứng khoán đánh đâu trúng đấy đã ra đời thế nào. (đơn giản là một kẻ may mắn nhất trong các nghìn kẻ cố gắng thể hiện)

Rồi tôi cũng nhớ được mình đã nghĩ ngợi về tình huống này: Nếu một gã đã tung đồng xu được 19 lần liên tiếp thì hắn sẽ sống thế nào ?

Chắc hẳn hắn cũng đã nghĩ về các bí quyết, nghĩ về cuốn sách mình sẽ xuất bản và thậm chí chắc đã rủ rê hết tất cả mọi người học theo mình rồi ... sau đó lần tung cuối sai và mất tất cả... thì hắn sẽ chẳng còn mặt mũi nào gặp ai và trốn biệt tăm mất.

Tất cả quá trình đó khá là là tuyệt vời. Tôi nhớ được kha khá tư duy, học một cách lấy ví dụ dí dỏm và đủ hấp dẫn và tự có suy ngẫm riêng. Chỉ với một đoạn rất nhỏ trong sách khi đọc.

Còn mấy hôm trước, một gã dùng AI tóm tắt cuốn "Nhà đầu tư thông minh" và đúc kết rằng:

Sách nói về đầu tư dài hạn, phải phân biệt đầu tư và đầu cơ, hãy mua khi giá cổ phiếu dưới giá trị thực kèm một biên độ an toàn và tránh các bẫy tâm lý của Ngài Thị Trường....

----

Cre: Trương Đắc Nguyên

 

PS:

Nhưng để công bằng thì hãy lật lại vấn đề (như cách cụ Charlie Munger rất thích làm và các AI thì thường bỏ qua):

 

Nếu việc đọc chậm giúp tôi suy nghĩ sâu hơn, thì liệu mọi cuốn sách đều đáng để đọc chậm không? Có lẽ là không.

 

Với một số tài liệu, sách thuần túy về cung cấp thông tin, cung cấp dữ liệu hoặc được viết ra cho phù hợp tiêu chuẩn hành chính ... thì AI hỗ trợ được kha khá trong việc sớm tìm đến trọng tâm thông tin và dữ liệu quan trọng.

 

hoặc với một số đầu sách có nội dung lặp lại về lĩnh vực mà tôi đã xây dựng nền tảng nhất định rồi (mà lặp lại quá thì đã không định đọc vậy chẳng khác nào nói đọc bằng AI với nội dung tôi không muốn biết nữa hay sao)

 

Cũng có người nói rằng, học dùng AI đọc để bắt đầu nhanh vào một lĩnh vực mới, điều này phù hợp. Tuy nhiên cũng như đi leo lúi nhờ người bản địa chỉ đường, bạn không nên đồng ý nếu họ mời lên xe máy đèo thẳng lên đỉnh.