#Tài chính

24HMONEY đã kiểm duyệt

Tài chính tiêu dùng ‘nở hoa’, doanh nghiệp bội thu lợi nhuận

Sau giai đoạn trầy trật vì áp lực chi phí vốn và nợ xấu, nhiều công ty tài chính đã lần lượt trở lại “vùng xanh” lợi nhuận trong năm 2024. Tín hiệu hồi phục này không chỉ xoa dịu bức tranh ngành mà còn đặt nền móng cho một chu kỳ tăng trưởng mới của thị trường tài chính tiêu dùng trong năm 2025.

Doanh nghiệp tài chính thắng lớn, tín hiệu khởi phát chu kỳ tăng trưởng mới

Năm 2024 đánh dấu bước chuyển mình rõ nét của thị trường tài chính tiêu dùng khi hàng loạt công ty tài chính báo lãi lớn hoặc thu hẹp thua lỗ. Bức tranh kinh doanh dần “nở sáng” sau giai đoạn dài chịu sức ép kép từ chi phí vốn và chất lượng tín dụng suy giảm.

Dẫn đầu là Công ty Tài chính TNHH MTV Home Credit Việt Nam – đơn vị hiện giữ vị trí thứ hai về thị phần. Sau một năm chuyển quyền sở hữu về tay nhà đầu tư Thái Lan, Home Credit Việt Nam báo lãi sau thuế 1.290 tỷ đồng, tăng gấp 3,5 lần so với năm trước, đồng thời lập kỷ lục lợi nhuận cao nhất trong 4 năm trở lại đây. Tổng dư nợ tín dụng tăng 12,4%, nhờ chiến lược tập trung cho vay khách hàng cá nhân.

Không chỉ Home Credit, nhiều doanh nghiệp tài chính khác cũng đã vượt qua “vùng tối” lợi nhuận. Công ty Tài chính Điện lực (EVNFinance) ghi nhận lãi sau thuế đạt 561 tỷ đồng, tăng 71% so với năm 2023 – mức cao nhất từ trước đến nay. Thu nhập lãi thuần tăng trưởng ấn tượng 104%, đạt 1.444 tỷ đồng, phản ánh sự cải thiện rõ rệt về hiệu quả hoạt động.

FE Credit – “ông lớn” dẫn đầu thị trường – cũng cho thấy tín hiệu phục hồi mạnh mẽ. Sau khoản lỗ kỷ lục gần 3.000 tỷ đồng năm 2023, năm 2024, đơn vị này lãi sau thuế 408 tỷ đồng, mở ra hy vọng cho một chu kỳ tái cấu trúc thành công.

Một số công ty tuy chưa thoát lỗ, song kết quả kinh doanh đã chuyển biến tích cực. Mirae Asset Finance Vietnam từ mức lỗ kỷ lục 963 tỷ đồng năm 2023, đã giảm lỗ xuống còn 159 tỷ đồng trong năm 2024. Đặc biệt, nếu xét riêng 6 tháng cuối năm, công ty đã có sự bứt tốc ngoạn mục, thu hẹp đáng kể khoản lỗ 347 tỷ đồng trong nửa đầu năm.

Tuy nhiên, Mirae Asset vẫn đang đối mặt khoản lỗ lũy kế lên tới hơn 1.122 tỷ đồng sau hai năm kinh doanh âm liên tiếp.

Shinhan Finance cũng ghi nhận mức lỗ bán niên giảm sâu, chỉ còn 95 tỷ đồng – cải thiện đáng kể so với khoản lỗ 246 tỷ đồng cùng kỳ năm trước.

Ngược lại, VietCredit báo lỗ sau thuế 152 tỷ đồng trong năm 2024 – mức thua lỗ cao nhất từ trước tới nay, đảo chiều hoàn toàn so với kết quả có lãi hơn 19 tỷ đồng vào năm 2023.

Dẫu vậy, với nền tảng phục hồi trong năm 2024, các công ty tài chính tiêu dùng đã mạnh dạn đặt ra kế hoạch tăng tốc trong năm 2025. HD Saison dự kiến đạt 1.500 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế. FE Credit – theo tài liệu họp Đại hội cổ đông của VPBank – đặt mục tiêu 1.126 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, tăng hơn 120% so với năm trước.

Thị trường tiêu dùng tăng tốc, lợi nhuận doanh nghiệp tài chính “mở cung đường mới”

Tài chính tiêu dùng đang là mảnh đất màu mỡ khi phần lớn khoản vay không cần tài sản đảm bảo, không đòi hỏi chứng minh thu nhập phức tạp. Hệ thống chấm điểm tín dụng và đánh giá khả năng trả nợ trở thành yếu tố trọng yếu trong phê duyệt.

Tổng dư nợ phục vụ đời sống tiêu dùng tại Việt Nam hiện đạt khoảng 2,8 triệu tỷ đồng – chiếm 20% tổng dư nợ toàn nền kinh tế tính đến giữa năm 2024. Sức hút của thị trường là không thể phủ nhận, nhất là khi quy mô dư nợ, số lượng tổ chức tham gia và mức độ đa dạng sản phẩm đều đang tăng trưởng mạnh.

Theo các chuyên gia, dư địa tăng trưởng vẫn còn rất lớn. FiinGroup chỉ ra rằng tỷ lệ thâm nhập cho vay tiêu dùng của Việt Nam vẫn thấp hơn đáng kể so với các quốc gia trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Đây chính là “khoảng trống thị trường” tiềm năng để mở rộng quy mô tín dụng.

MBS nhận định, tín dụng của các công ty lớn như FECredit và Mcredit đều tăng trưởng khả quan trong năm 2024, lần lượt ở mức 10,3% và 32,4%. Điều này phản ánh xu hướng phục hồi thực chất, không chỉ dựa trên kỳ vọng mà đã bắt đầu chuyển hóa thành con số.

Dự báo cho năm 2025, nhu cầu tiêu dùng sẽ tiếp tục tăng, nhờ nền kinh tế phục hồi, thu nhập hộ gia đình cải thiện và chính sách kích cầu tiêu dùng được đẩy mạnh. Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng GDP đạt 8%, trong khi ngành ngân hàng hướng tới mức tăng tín dụng 16% – tạo điều kiện thuận lợi cho dòng vốn tín dụng tiêu dùng tiếp tục tăng tốc.

Song song, các chính sách cải cách trong lĩnh vực tài chính tiêu dùng cũng như nỗ lực nâng cao quy trình quản trị rủi ro đang được triển khai rộng rãi, kỳ vọng giúp nâng cao chất lượng tài sản trong năm tới.

Vẫn còn những “gờ giảm tốc”

Tuy triển vọng tăng trưởng là rất rõ ràng, thị trường tài chính tiêu dùng vẫn đối mặt với nhiều thách thức nội tại. Một số công ty vẫn vật lộn với nợ xấu tăng cao, đặc biệt ở nhóm khách hàng thu nhập thấp hoặc có hồ sơ tín dụng yếu.

Ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính – Ngân hàng, Đại học Nguyễn Trãi, cho rằng các vụ lùm xùm liên quan đến thu hồi nợ trong quá khứ vẫn để lại dư âm tiêu cực, khiến người dân cảnh giác với tín dụng tiêu dùng. Khi việc mở rộng tiếp cận tín dụng không đi kèm kiểm soát rủi ro, nợ xấu sẽ có nguy cơ tái bùng phát.

TS. Nguyễn Trí Hiếu nhấn mạnh: tài chính tiêu dùng là lĩnh vực tiềm năng nhưng vẫn trong giai đoạn “sơ khai”, thiếu hành lang pháp lý đủ mạnh và minh bạch như tại các nền kinh tế phát triển. Điều này khiến nhà đầu tư quốc tế tuy quan tâm nhưng vẫn dè dặt trước các rủi ro tiềm ẩn.

TS. Nguyễn Quốc Hùng, Tổng thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, cảnh báo thêm: tình trạng bùng nợ vẫn tồn tại, một phần do tâm lý cố tình chây ì của một bộ phận người vay, thậm chí đánh đồng thu hồi nợ chính đáng với hành vi phi pháp. Do đó, bài toán mở rộng tín dụng tiêu dùng buộc các công ty tài chính phải thắt chặt quy trình thẩm định và quản trị rủi ro.