24HMONEY đã kiểm duyệtTác động của thương chiến Mỹ - Trung: Cuộc lật đổ quyền lực toàn cầu
Cuộc chiến thuế quan Mỹ - Trung không chỉ là tranh chấp thương mại, mà còn là tín hiệu cho sự tái cấu trúc trật tự quyền lực toàn cầu, khi các cường quốc cạnh tranh không chỉ về kinh tế mà còn về ảnh hưởng chiến lược. Mỗi bước đi trong cuộc đối đầu này đều mang đến những tác động sâu rộng, từ kinh tế toàn cầu đến mối quan hệ quốc tế.
Cuộc đối đầu thuế quan giữa Mỹ và Trung Quốc, dù ban đầu chỉ được nhìn nhận như một tranh chấp thương mại, thực chất lại là một phần của chiến lược dài hơi nhằm tái cấu trúc trật tự quyền lực toàn cầu. Sự căng thẳng này không chỉ đơn giản là xung đột kinh tế, mà còn là cuộc đấu tranh chiến lược để xác định lại vai trò và ảnh hưởng của các cường quốc trên bản đồ thế giới.
Vào đêm 15/4 (giờ địa phương), Nhà Trắng đã công bố quyết định áp thuế lên đến 245% đối với hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc, lấy lý do an ninh quốc gia và để đáp trả các biện pháp trả đũa thuế quan gần đây của Bắc Kinh. Mức thuế kỷ lục này chủ yếu nhắm vào các mặt hàng chiến lược như xe điện, pin và công nghệ xanh, tạo ra một cú sốc mạnh mẽ đối với quan hệ thương mại giữa hai cường quốc này kể từ cuộc chiến thuế quan năm 2018. Tuy nhiên, đằng sau động thái này, ẩn chứa những tín hiệu sâu sắc hơn về một cuộc tái cấu trúc trật tự quyền lực toàn cầu.
Giai đoạn mới của thương chiến
Khác với cuộc chiến thương mại trước đó, vốn chủ yếu tập trung vào hàng tiêu dùng, lần áp thuế này của Mỹ đã chuyển hướng sang các lĩnh vực chiến lược hơn, bao gồm công nghệ cao và đổi mới sáng tạo—những yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh quốc gia trong thế kỷ XXI. Đòn tấn công này trực diện vào các ngành công nghiệp chủ chốt của Trung Quốc như xe điện, pin lithium và năng lượng tái tạo, nơi đại lục đang chiếm ưu thế về quy mô và tốc độ phát triển. Mới đây, Trung Quốc cũng đã đình chỉ xuất khẩu 6 kim loại đất hiếm và nam châm đất hiếm, nhằm gây sức ép lên nguồn cung toàn cầu.
Tác động đối với Trung Quốc và phản ứng từ Bắc Kinh
Động thái này rõ ràng sẽ gây tổn thất nghiêm trọng cho nhiều doanh nghiệp Trung Quốc, đặc biệt là các tập đoàn công nghệ phụ thuộc vào thị trường Mỹ. Tuy nhiên, Bắc Kinh khó có thể đứng yên và dự báo sẽ áp dụng các biện pháp trả đũa, bao gồm thắt chặt xuất khẩu nguyên liệu chiến lược và công nghệ lõi như đất hiếm, pin thể rắn, hoặc module năng lượng cao—những thứ Mỹ đang cần cho chuỗi sản xuất. Đồng thời, Trung Quốc sẽ gia tăng tầm ảnh hưởng tại các khu vực như châu Âu, ASEAN và Mỹ Latinh, nhằm bù đắp thiệt hại và mở rộng ảnh hưởng.
Ảnh hưởng đến người tiêu dùng Mỹ và các đồng minh phương Tây
Về phía Mỹ, người tiêu dùng sẽ cảm nhận ngay tác động qua giá cả leo thang, đặc biệt trong các sản phẩm công nghệ xanh và phương tiện di chuyển cá nhân. Chính quyền Trump có thể sẽ phải tăng tốc đầu tư công để hỗ trợ các doanh nghiệp trong nước mở rộng sản xuất, nhưng điều này đòi hỏi thời gian và đồng thuận chính trị chưa chắc dễ đạt được. Ngoài ra, việc áp thuế đơn phương còn có thể gây rạn nứt quan hệ với các đồng minh phương Tây, khi nhiều quốc gia này vẫn phụ thuộc vào chuỗi cung ứng từ Trung Quốc và không muốn tham gia vào một cuộc đối đầu toàn diện.
Cuộc đối đầu thuế quan và tái cấu trúc quyền lực toàn cầu
Mặc dù bề ngoài cuộc chiến thuế quan này có vẻ chỉ là một tranh chấp thương mại, nhưng thực tế, nó có thể là mắt xích quan trọng trong quá trình tái cấu trúc trật tự quyền lực toàn cầu, khi các siêu cường không chỉ tranh giành thị phần mà còn tái định hình luật chơi địa kinh tế. Việc Mỹ mạnh tay áp dụng các biện pháp bảo hộ cứng rắn là dấu hiệu rõ ràng của một thế giới đang chuyển từ mô hình toàn cầu hóa sang một trật tự phân mảnh, nơi các khối kinh tế công nghệ tách biệt và cạnh tranh chiến lược ngày càng gay gắt.
Dự báo tương lai và kịch bản đối đầu
Theo giới phân tích, kịch bản tương lai có thể đi theo ba hướng. Thứ nhất, một xung đột kinh tế toàn diện với sự leo thang căng thẳng. Thứ hai, khả năng đàm phán chiến lược giữa Mỹ và Trung Quốc nhằm tìm ra một thỏa thuận về tiếp cận thị trường và bảo vệ công nghệ. Và thứ ba, kịch bản đáng lo ngại nhất là sự phân tách hệ thống toàn cầu thành các khối kinh tế riêng biệt, tạo ra một trật tự đa cực nhưng thiếu hiệu quả. Dù thế nào, rõ ràng một kỷ nguyên toàn cầu hóa như trước đã không còn, và thương mại giờ đây không chỉ là công cụ kinh tế mà còn là phương tiện để xác định ảnh hưởng và trật tự thế giới mới.
Nhà đầu tư lưu ý
Bạn muốn trở thành VIP/PRO trên 24HMONEY?
Bấm vào đây để liên hệ 24HMoney ngay
Từ khóa hot
Bàn tán về thị trường