Syria trong tầm ngắm: Mục tiêu chiến lược của Mỹ để đối đầu với Nga

Để thực hiện mục tiêu xóa bỏ chính thể của Tổng thống Syria Bashar al-Assad, chính quyền của Tổng thống Barack Obama thực hiện học thuyết "lãnh đạo từ phía sau".

Syria, với vị trí địa chính trị chiến lược, đóng vai trò then chốt trong kế hoạch Đại Trung Đông của Mỹ.

Vị trí địa - chính trị quan trọng: Mảnh đất tranh giành đầy hấp dẫn

Syria không chỉ là một quốc gia nằm trên lãnh thổ chiến lược của Trung Đông mà còn sở hữu những tài nguyên thiên nhiên phong phú, đặc biệt là dầu khí, đứng top đầu thế giới về trữ lượng. Kinh tế Syria được bổ sung bởi hệ thống đường ống dẫn dầu mỏ và khí đốt dài 1.200 km, nối liền các quốc gia Ả-rập và các quốc gia khác trong khu vực, tạo ra một mạng lưới năng lượng toàn cầu vô cùng quan trọng.

Về quân sự, vùng biển Syria là một khu vực lý tưởng để xây dựng các căn cứ hải quân, trong đó nổi bật là căn cứ Tartus của Hải quân Nga, điểm chiến lược quan trọng đối với sự hiện diện của Nga tại Địa Trung Hải.

Tầm quan trọng địa - chính trị của Syria

Syria không chỉ là đồng minh chiến lược của Nga mà còn là một đối tác quan trọng của Iran, hai quốc gia mà Mỹ và phương Tây luôn coi là mục tiêu cần loại bỏ trong cuộc đua quyền lực sau Chiến tranh Lạnh. Do đó, sự ổn định chính trị tại Syria luôn là vấn đề then chốt đối với chiến lược Đại Trung Đông của Mỹ, khi Washington tìm cách thay đổi chính quyền tại đây.

Sự biến động chính trị tại Syria, bắt nguồn từ phong trào "Mùa xuân Ả-rập" năm 2011, được coi là hệ quả của một loạt sai lầm trong chính sách đối ngoại của Mỹ, khi ông Barack Obama áp dụng học thuyết "lãnh đạo từ phía sau". Trong khi sử dụng các lực lượng đối lập, bao gồm cả các nhóm Hồi giáo cực đoan, để thay đổi chính thể tại Syria, Mỹ mong muốn "sửa chữa" những bất cập trong chiến lược Đại Trung Đông, nhằm kiểm soát tốt hơn các quốc gia không phục tùng lợi ích của Washington.

Syria và chiến lược chống Nga của Mỹ

Kể từ thời Liên Xô, Syria đã luôn duy trì mối quan hệ đối tác vững chắc với Nga, nhận được sự hỗ trợ mạnh mẽ về quân sự và kinh tế. Việc Nga cung cấp vũ khí, xóa nợ và hợp tác chặt chẽ trong nhiều lĩnh vực với Syria là minh chứng cho sự gắn kết lâu dài. Syria là mắt xích quan trọng trong chiến lược của Nga tại Trung Đông, không chỉ vì các mối quan hệ chính trị mà còn vì lo ngại ảnh hưởng của các nhóm đối lập có thể lan rộng sang các cộng đồng người Hồi giáo ở Nga.

Mỹ và sự cạnh tranh với Nga và Iran

Syria trở thành trung tâm của cuộc cạnh tranh không chỉ giữa các cường quốc toàn cầu như Mỹ, Nga, và Trung Quốc mà còn giữa các quốc gia khu vực như Ả-rập Xê-út, Thổ Nhĩ Kỳ và Qatar. Mỗi quốc gia có một mục tiêu riêng, với Mỹ cùng các đồng minh muốn kiểm soát nguồn năng lượng và đẩy lùi ảnh hưởng của Nga và Iran khỏi khu vực này.

Đồng thời, Mỹ đang tiếp tục thúc đẩy các dự án năng lượng chiến lược, bao gồm các tuyến đường ống khí đốt từ Syria và Iraq sang châu Âu, nhằm giảm sự phụ thuộc vào Nga và củng cố quyền kiểm soát đối với khu vực Á - Âu.

Mỹ dùng "quyền lực cứng" và "quyền lực mềm"

Mỹ áp dụng một chiến lược kết hợp giữa "quyền lực cứng" và "quyền lực mềm" để thực hiện mục tiêu lật đổ chính phủ của Tổng thống Bashar al-Assad. Trong đó, "quyền lực cứng" bao gồm việc sử dụng các lực lượng đối lập và nhóm Hồi giáo cực đoan như công cụ chiến tranh ủy nhiệm, đồng thời khi cần thiết, Mỹ có thể trực tiếp can thiệp quân sự. Cùng với đó, "quyền lực mềm" là các biện pháp cấm vận và cô lập chính trị.

Sau cuộc chiến tranh tại Libya, Mỹ và các đồng minh trong NATO đã tiếp tục chiến lược này tại Syria, biến cuộc khủng hoảng này thành một chiến trường quốc tế, nơi "khủng bố" và "chống khủng bố" trở thành những lý do chính đáng để can thiệp. Các biến động chính trị, một lần nữa, cho thấy sự cạnh tranh địa chính trị gay gắt giữa các cường quốc, trong đó Syria vẫn là một mục tiêu quan trọng của Mỹ trong chiến lược chống Nga.