'Sửa triệt để nội dung gây vướng mắc trong Điều lệ Đảng'

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu sửa triệt để những nội dung gây vướng mắc phổ biến hoặc tạo khoảng trống về tổ chức, thẩm quyền, trách nhiệm trong Điều lệ Đảng.

Văn phòng Trung ương Đảng vừa ban hành Thông báo số 140 ngày 8/8, kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại kỳ họp thứ nhất Ban Chỉ đạo Trung ương về tổng kết thực tiễn và nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Điều lệ Đảng. Kỳ họp diễn ra ngày 5/8 tại Trụ sở Trung ương Đảng.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu quá trình sửa đổi phải kiên định chủ nghĩa Marx - Lenin, tư tưởng Hồ Chí Minh, lý luận về đường lối đổi mới; mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; giữ vững vai trò lãnh đạo, cầm quyền của Đảng và nguyên tắc tập trung dân chủ.

Nội dung sửa đổi cần bám sát Nghị quyết Đại hội Đảng 14, đồng bộ với việc sửa đổi, bổ sung Cương lĩnh chính trị năm 2011 và Hiến pháp năm 2013.

Bên cạnh kế thừa những quy định còn phù hợp, Điều lệ Đảng phải sửa triệt để nội dung đang gây vướng mắc phổ biến hoặc tạo khoảng trống về tổ chức, thẩm quyền, trách nhiệm. Những vấn đề mới phát sinh nhưng chưa đủ cơ sở lý luận và thực tiễn sẽ tiếp tục được thí điểm, tổng kết hoặc điều chỉnh bằng quy định, hướng dẫn của Trung ương.

Điều lệ Đảng chỉ quy định những vấn đề nền tảng, cốt lõi, có tính nguyên tắc, ổn định lâu dài và thuộc thẩm quyền quyết định của Đại hội Đảng. Quy định thi hành sẽ cụ thể hóa mô hình, thẩm quyền, trách nhiệm và những nội dung cần áp dụng thống nhất; hướng dẫn tập trung vào trình tự, thủ tục, quy trình và nghiệp vụ.

"Không đưa vào Điều lệ Đảng những nội dung mang tính kỹ thuật, chi tiết, thường xuyên điều chỉnh, sửa đổi", kết luận nêu. Ngược lại, những vấn đề cơ bản, ổn định, đã được thực tiễn kiểm chứng và áp dụng thống nhất nhưng còn nằm rải rác ở nhiều văn bản cần được rà soát, bổ sung. Mỗi phương án sửa đổi phải được luận giải đầy đủ, thuyết phục về cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn.

'Sửa triệt để nội dung gây vướng mắc trong Điều lệ Đảng'

Với các quy định về Đảng, đảng viên, tổ chức cơ sở đảng và quan hệ với nhân dân, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu làm rõ mục tiêu xây dựng Đảng toàn diện, trong sạch, vững mạnh, "thật sự là đạo đức, là văn minh"; gắn bó mật thiết, chịu sự giám sát và dựa vào nhân dân để xây dựng Đảng.

Điều lệ cũng cần nghiên cứu tiêu chuẩn, quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm nêu gương của đảng viên; việc phát triển, giáo dục, quản lý, đánh giá, sàng lọc đảng viên. Các tiêu chuẩn cần bao quát bản lĩnh chính trị, đạo đức, ý thức kỷ luật, năng lực thực hiện nhiệm vụ, tinh thần đổi mới, dám chịu trách nhiệm và sự gắn bó với nhân dân. Sinh hoạt Đảng phải khắc phục triệt để biểu hiện hình thức, hành chính hóa, nể nang, né tránh.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu đánh giá mô hình đảng ủy sau khi kết thúc hoạt động của đảng đoàn, ban cán sự đảng; làm rõ quan hệ giữa đảng ủy với tập thể lãnh đạo, người đứng đầu và tổ chức đảng trực thuộc. Đối với Quân đội, Công an, nguyên tắc Đảng lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt tiếp tục được khẳng định.

Cơ chế "Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Nhân dân làm chủ" cũng cần được làm rõ, bảo đảm Đảng lãnh đạo toàn diện nhưng không bao biện, làm thay.

Công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật Đảng và kiểm soát quyền lực phải chuyển mạnh từ xử lý vi phạm sang chủ động phòng ngừa, cảnh báo, giám sát từ sớm; kịp thời chấn chỉnh biểu hiện suy thoái, "tự diễn biến", "tự chuyển hóa", tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Việc thi hành kỷ luật phải nghiêm minh nhưng khách quan, công bằng, đúng thẩm quyền và quy trình.

Theo lộ trình, trong năm 2026, các cơ quan sẽ hoàn thiện đề cương, phương pháp và danh mục chuyên đề nghiên cứu. Hai năm 2027-2028, việc xây dựng chuyên đề, khảo sát, sơ kết mô hình và xác định nội dung cần sửa đổi được triển khai, làm cơ sở xây dựng dự thảo báo cáo tổng thể và lấy ý kiến nhiều vòng.

Năm 2029, dự thảo báo cáo tổng thể sẽ được hoàn thiện, bảo đảm đồng bộ với Báo cáo tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam, định hướng phát triển đất nước giai đoạn 2030-2130 và tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh. Đây là cơ sở để các tiểu ban Đại hội 15, nhất là Tiểu ban Điều lệ Đảng, trình Đại hội xem xét sửa đổi.

Ban Tổ chức Trung ương được giao xây dựng đề cương nghiên cứu tổng thể và đề cương từng nhóm nội dung, báo cáo Ban Chỉ đạo cuối quý III/2026 để trình Hội nghị Trung ương 4 xem xét, cho ý kiến.