Sự thật về mũi tiêm giúp khối u ung thư "tan biến"

Siêu thuốc mới mang tên Amivantamab dù đạt hiệu quả đột phá trong các thử nghiệm quốc tế và đã có mặt tại Việt Nam, nhưng đây chưa phải là "thần dược" trị bách bệnh như nhiều người lầm tưởng.

Kết quả từ nghiên cứu quốc tế OrigAMI-4 thực hiện tại 11 quốc gia trên 102 bệnh nhân ung thư đầu cổ giai đoạn tái phát hoặc di căn cho thấy thuốc Amivantamab mang lại tín hiệu tích cực vượt kỳ vọng.

Theo dữ liệu công bố, hơn một phần ba số bệnh nhân tham gia nghiên cứu ghi nhận khối u thu nhỏ rõ rệt chỉ sau vài tuần điều trị. Đáng chú ý, 15 trường hợp không còn phát hiện khối u trên các phương tiện chẩn đoán hình ảnh.

Các chuyên gia đánh giá đây là kết quả rất đáng chú ý bởi phần lớn bệnh nhân trong nghiên cứu đều đã kháng hóa trị và liệu pháp miễn dịch, đồng nghĩa với việc lựa chọn điều trị còn lại rất hạn chế.

Khác với dạng truyền tĩnh mạch phổ biến hiện nay, thuốc được sử dụng dưới dạng tiêm dưới da. Amivantamab hoạt động theo nhiều cơ chế cùng lúc, gồm ức chế các con đường giúp tế bào ung thư phát triển và kích hoạt hệ miễn dịch nhận diện, tấn công khối u.

Hiểu đúng về hiệu quả của thuốc

Dù kết quả nghiên cứu tạo nhiều kỳ vọng, các bác sĩ cảnh báo không nên hiểu rằng khối u biến mất trên phim chụp đồng nghĩa bệnh nhân đã khỏi ung thư hoàn toàn.

Theo các chuyên gia ung bướu, tế bào ung thư ở mức vi thể vẫn có thể tồn tại dù hình ảnh chẩn đoán không còn ghi nhận tổn thương. Ngoài ra, thời gian kiểm soát bệnh vẫn có giới hạn.

Dữ liệu nghiên cứu cho thấy thời gian sống thêm không tiến triển trung vị đạt khoảng 6,8 tháng. Điều này đồng nghĩa thuốc giúp kéo dài thời gian kiểm soát bệnh và cải thiện tiên lượng, chứ chưa thể xem là phương pháp chữa khỏi hoàn toàn.

Một điểm quan trọng khác là kết quả nghiên cứu chỉ áp dụng cho nhóm bệnh nhân ung thư đầu cổ tế bào vảy không liên quan HPV. Việc suy rộng hiệu quả sang các loại ung thư khác như gan, vú, dạ dày hay đại trực tràng là không có cơ sở khoa học.

Đã có mặt tại Việt Nam nhưng không phải ai cũng dùng được

Tại Việt Nam, Amivantamab đã được cấp phép lưu hành từ năm ngoái dưới tên thương mại Rybrevant ở dạng truyền tĩnh mạch.

Tuy nhiên, thuốc hiện chỉ được chỉ định cho một nhóm bệnh nhân ung thư phổi không tế bào nhỏ có đột biến EGFR Exon 20 và đã thất bại với hóa trị trước đó. Điều này đồng nghĩa phần lớn bệnh nhân ung thư phổi cũng không thuộc đối tượng sử dụng thuốc.

Các chuyên gia nhấn mạnh việc điều trị ung thư hiện nay vẫn dựa trên nguyên tắc cá thể hóa, kết hợp nhiều phương pháp như phẫu thuật, hóa trị, xạ trị, thuốc đích và liệu pháp miễn dịch tùy từng trường hợp cụ thể.

Rào cản lớn nằm ở chi phí

Bên cạnh hiệu quả điều trị, chi phí là vấn đề khiến nhiều người bệnh phải cân nhắc.

Theo ước tính từ giới chuyên môn, nếu quy đổi tương đương với dạng thuốc đang lưu hành tại Việt Nam, tổng chi phí thuốc trong khoảng ba tháng đầu điều trị có thể lên tới gần 1,4 tỷ đồng đối với một bệnh nhân nặng khoảng 60kg.

Đây là mức chi phí vượt khả năng chi trả của đa số người bệnh, trong khi thuốc hiện chưa được triển khai rộng rãi tại nhiều bệnh viện lớn.

Các chuyên gia cho rằng Amivantamab là bước tiến đáng ghi nhận của y học hiện đại, song hiệu quả thực tế cần được đánh giá trong bối cảnh đúng bệnh, đúng chỉ định, đúng giai đoạn và phù hợp khả năng tài chính của người bệnh.

Hiện giới chuyên môn vẫn chờ thêm các nghiên cứu quy mô lớn cùng thời gian theo dõi dài hơn để xác định rõ vai trò của thuốc trong điều trị ung thư trong tương lai.