Sự kiện và bình luận: Uber hậu IPO

Với việc Mỹ và Trung Quốc liên tục tung ra những đòn thuế quan nặng ký thời gian qua, thị trường chứng khoán nói chung và ngành gọi xe công nghệ nói riêng đã chứng kiến những vụ “lao dốc không phanh”. Uber lên sàn đúng thời điểm "nước sôi lửa bỏng" càng khiến giá cổ phiếu của Hãng taxi công nghệ này chịu sự tác động mạnh bởi tâm lý chung của hầu hết các nhà đầu tư, khiến giá trị vốn hóa bốc hơi gần 20 tỷ chỉ sau 2 phiên giao dịch...

Tuần qua, sau khi Mỹ áp dụng biện pháp tăng thuế lên đến 200 tỷ USD đối với hàng hóa Trung Quốc, “con rồng châu Á” cũng phản đòn với việc nâng thuế lên đến 60 tỷ USD với các sản phẩm từ Mỹ nhập khẩu. Thị trường chứng khoán thế giới lập tức phản hồi những động thái trên bằng một sắc đỏ tràn ngập. Riêng chỉ số công nghệ Nasdaq đã giảm 3.41% phiên ngày hôm qua, kéo theo sự xuống dốc của một loạt các tên tuổi gọi xe công nghệ có tiếng.

Theo ghi nhận, cổ phiếu Uber trong ngày thứ 2 sau IPO đã giảm tiếp gần 11% so với mốc âm hơn 7% ngày lên sàn đầu tiên. Sự sụt giảm này khiến giá trị của “gã khổng lồ” gọi xe công nghệ giảm từ 82 tỷ USD về mức 62 tỷ USD, tức là bốc hơi khoảng 20 tỷ USD chỉ sau 2 phiên giao dịch.

Một cái tên mới nổi trong lĩnh vực gọi xe công nghệ là Lyft cũng theo đà, giảm hơn 5%, xuống còn dưới 14 tỷ USD.

Tuy vậy, việc Mỹ và Trung Quốc trả đũa lẫn nhau trong cuộc chiến tranh thương mại chỉ là một phần của việc các công ty gọi xe công nghệ liên tục đánh mất giá trị, Nhìn một cách tổng thể, trong suốt những năm qua, hàng loạt thương hiệu đình đám đã “đốt” rất nhiều tỷ USD tiền đầu tư mà vẫn chưa nhìn thấy một tương lai tươi sáng.

Hãy cùng xem, các công ty gọi xe công nghệ lớn của thế giới và khu vực đã “đốt” hết bao nhiêu tiền?

Lyft trong vòng 7 năm với 18 vòng gọi vốn và IPO đã đốt 7,2 tỷ USD, nghĩa là mỗi năm, công ty này làm bốc hơi hơn 1 tỷ USD. Giá trị công ty ước tính hơn 13 tỷ USD , chưa được gấp 2 số tiền bỏ vào sau nhiều vòng gọi vốn.

Uber, sau 23 vòng cùng việc IPO đã “nướng” 33 tỷ USD trong khoảng thời gian 9 năm. Giá trị công ty ở mức 62 tỷ USD, cũng chưa được gấp 2 lần. Trừ những phần của Founders và ESOP cho nhân viên đi thì có lẽ các nhà đầu tư phần lớn đều đang “móm” khi móc hầu bao, đổ tiền vào thương hiệu gọi xe lớn nhất thế giới này.

Tại Trung Quốc, Didi Chuxing sau 5 năm, trải qua 17 vòng gọi vốn đã có được 20.6 tỷ USD. Tuy nhiên, con số trên không làm đẹp được hồ sơ bởi mới đây hơn 2000 nhân viên công ty này đã mất việc do khó khăn vào nưả cuối 2018.

Cái tên đang làm mưa làm gió tại Việt Nam: Grab! Sau 24 vòng gọi vốn qua 7 năm, Grab nhận được 8.8 tỷ USD. Công ty được định giá ở mức 12-14 tỷ. Cũng tương tự Uber, sau khi trừ chi phí dành cho Founders và ESOP thì các nhà đầu tư thu về không được bao nhiêu. Chỉ các nhà đầu tư ở 2-3 vòng đầu là kiếm được tiền. Grab hiện đang tìm cách gọi thêm 5 tỷ

Go Jek sau 9 năm, gọi tổng cộng 9 vòng, nhận được 3.1 tỷ và đang có ý định gọi thêm 2 tỷ USD. Nếu gọi vốn thành công, Go Jek sẽ nâng giá trị của mình lên 9,5 tỷ USD.

Rõ ràng mô hình đốt tiền lấy hệ sinh thái này vẫn khá khó khăn trong việc kiếm tiền sau gần 10 năm từ lúc ra đời. Nếu trong vòng 1-2 năm nữa, các công ty không có sự khởi sắc thì các nhà đầu tư cũng sẽ mất dần kiên nhẫn và chắc chắn họ sẽ rót tiền vào các xu hướng khác. Nếu điều đó xảy ra, các công ty gọi xe công nghệ sẽ phải tự đứng trên đôi chân của mình.