Sự bất nhất tại eo biển Hormuz: Phơi bày rạn nứt trong bộ máy quyền lực Iran

Những diễn biến trái ngược xung quanh việc đóng – mở cửa eo biển Hormuz trong ngày 17/4 đã trở thành bằng chứng rõ nét nhất cho thấy sự chia rẽ sâu sắc bên trong nội bộ lãnh đạo Iran.

Ngay sau khi Ngoại trưởng Abbas Araghchi phát đi tín hiệu lạc quan về việc mở cửa lại tuyến đường biển huyết mạch này trên mạng xã hội, truyền thông nhà nước và các lực lượng vũ trang Iran đã lập tức đưa ra những tuyên bố bác bỏ đầy cứng rắn. Sự mâu thuẫn này không chỉ đơn thuần là lỗi truyền thông mà theo các chuyên gia khu vực, nó phản ánh một cuộc đối đầu chiến lược gay gắt giữa phe chính trị thực dụng và những thành phần cứng rắn thuộc Quân đội cũng như Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).

Cuộc chiến thực dụng và cứng rắn trong chiến lược đối ngoại với Mỹ

Phân tích từ giới chuyên gia quốc tế cho thấy, Chính phủ của Tổng thống Masoud Pezeshkian đang nỗ lực tìm kiếm những kẽ hở ngoại giao để hạ nhiệt căng thẳng, trong khi phe bảo thủ lại coi mọi nhượng bộ là sự thỏa hiệp yếu thế. Việc các hãng tin lớn như Tasnim hay Mehr News công khai chỉ trích Ngoại trưởng Araghchi, thậm chí cáo buộc ông hỗ trợ lập trường của Tổng thống Mỹ Donald Trump, đã cho thấy cán cân quyền lực tại Tehran đang nghiêng mạnh về phía phe quân sự. Trong mắt những người theo đường lối cứng rắn, eo biển Hormuz không chỉ là một tuyến giao thông mà là "trụ cột chiến lược" và là công cụ mặc cả tối thượng, nơi Iran sẽ không bao giờ chấp nhận lùi bước trước các "lằn ranh đỏ" đã thiết lập.

Cáo buộc vi phạm ngừng bắn và sự lung lay của triển vọng ngoại giao

Từ góc nhìn của các nhà phân tích tại Tehran, việc Iran tái áp đặt lệnh phong tỏa eo biển là phản ứng trực tiếp trước những gì họ gọi là sự vi phạm thỏa thuận từ phía Mỹ. Việc Washington tiếp tục duy trì phong tỏa hải quân và điều động thêm khí tài quân sự đến khu vực đã phá vỡ các điều khoản ngừng bắn mỏng manh vốn là tiền đề để mở cửa eo biển. Ngoài ra, thái độ thay đổi thất thường trong các tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump đã khiến giới lãnh đạo Iran mất niềm tin vào các nỗ lực đàm phán trực tiếp. Tehran dường như đã đi đến kết luận rằng việc duy trì áp lực tại eo biển Hormuz là cách duy nhất để đáp trả các động thái quân sự tăng cường của phía Mỹ.

Nguy cơ tái bùng nổ xung đột trước thực tế ngoại giao bế tắc

Dưới tác động của sự ngờ vực ngày càng tăng giữa các bên, triển vọng cho một giải pháp ngoại giao bền vững đang trở nên mờ mịt hơn bao giờ hết. Chuyên gia Danny Citrinowicz từ Viện Nghiên cứu An ninh Quốc gia Israel nhận định rằng, sự chia rẽ nội bộ Iran kết hợp với áp lực quân sự từ Mỹ đang tạo ra một "thùng thuốc súng" tại vùng Vịnh. Khi các kênh đối thoại chính thức bị thay thế bằng những tuyên bố thù địch và các cuộc điều quân, rủi ro về một cuộc đụng độ trực tiếp đã vượt qua khả năng đạt được thỏa thuận trên bàn đàm phán. Tình trạng "đóng rồi lại mở" của eo biển Hormuz hiện nay chính là hồi chuông cảnh báo cho một giai đoạn xung đột mới có thể bùng phát bất cứ lúc nào khi cả hai phía đều không còn đủ kiên nhẫn cho các nhượng bộ chính trị.