Siêu thương vụ 100.000 tỷ: Làn sóng IPO mới đang hình thành?

Thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước vào làn sóng IPO thứ 3 với nhiều thương vụ quy mô lớn, đánh dấu sự trở lại mạnh mẽ của nguồn cung hàng hóa mới sau thời gian dài trầm lắng.

Mới đây, CTCP Đầu tư Điện Máy Xanh (DMX) đã được Ủy ban Chứng khoán Nhà nước chấp thuận kế hoạch chào bán gần 180 triệu cổ phiếu với giá 80.000 đồng/cp. Thương vụ này dự kiến huy động khoảng 14.360 tỷ đồng, trở thành một trong những IPO lớn nhất thị trường trong nhiều năm trở lại đây.

Sau IPO, vốn điều lệ của doanh nghiệp sẽ tăng từ 11.013 tỷ đồng lên 12.808 tỷ đồng, tương ứng mức định giá hơn 102.000 tỷ đồng. Với quy mô này, DMX được kỳ vọng có thể gia nhập rổ VN30 ngay sau khi niêm yết, dự kiến vào tháng 8.

Làn sóng IPO mới dần hình thành

Không chỉ DMX, thị trường đang chờ đợi thêm nhiều thương vụ đáng chú ý như LPBS (dự kiến huy động gần 4.300 tỷ đồng), DatVietVAC – đơn vị sản xuất chương trình “Anh trai say hi”, hay Highlands Coffee. Dù vậy, nhiều doanh nghiệp vẫn chưa công bố cụ thể thời điểm và quy mô IPO.

Trước đó, trong năm 2025, hàng loạt tên tuổi lớn như Vinpearl, TCBS, VPBankS, VPS hay GELEX Infra đã “châm ngòi” cho làn sóng IPO thứ 3, góp phần giải cơn khát hàng hóa mới kéo dài nhiều năm.

Khác với giai đoạn trước, cơ cấu doanh nghiệp IPO hiện nay đang đa dạng hơn, không còn tập trung vào tài chính mà mở rộng sang bán lẻ, giải trí, nông nghiệp và tiêu dùng.

Ba làn sóng IPO trong lịch sử

Thị trường chứng khoán Việt Nam từng trải qua hai làn sóng IPO lớn:

Từ năm 2019 đến nay, hoạt động IPO của khối DNNN gần như trầm lắng.

Làn sóng thứ 3: Thay đổi về bản chất

Theo ông Bùi Văn Huy – Giám đốc khối nghiên cứu đầu tư FIDT, điểm khác biệt lớn nhất của làn sóng IPO thứ 3 nằm ở nguồn cung. Nếu trước đây chủ yếu là DNNN hoặc cổ phần hóa, thì hiện nay phần lớn là doanh nghiệp tư nhân và các công ty “spin-off” từ tập đoàn mẹ.

Những cái tên nổi bật như TCBS, VPBankS, LPBS, VPL, DMX, Bách Hóa Xanh, Long Châu, GELEX Infra, Thaco Auto hay Nông nghiệp Hòa Phát đều có chung đặc điểm là được tách ra để huy động vốn phục vụ mở rộng kinh doanh.

Đáng chú ý, lần đầu tiên các thương hiệu tiêu dùng quen thuộc như Bách Hóa Xanh, Điện Máy Xanh, Highlands Coffee, Long Châu, Golden Gate, TH True Milk, DatVietVAC, F88… đồng loạt có kế hoạch lên sàn. Điều này giúp thị trường đa dạng hóa, nhưng cũng đặt ra bài toán về khả năng hấp thụ dòng tiền.

Môi trường mới: Lãi suất và pháp lý

Một điểm khác biệt quan trọng khác là bối cảnh lãi suất. Hai làn sóng IPO trước diễn ra khi lãi suất ở mức thấp hoặc ổn định, trong khi hiện tại, mặt bằng lãi suất đã tăng và khó giảm thêm. Điều này tạo áp lực lên định giá và thanh khoản ngay từ đầu.

Ở chiều tích cực, khung pháp lý đã có sự thay đổi đáng kể, đặc biệt với Nghị định 245/2025/NĐ-CP. Quy định mới giúp rút ngắn quy trình từ IPO đến niêm yết xuống còn khoảng 30 ngày, thay vì 90–120 ngày như trước.

Bên cạnh đó, việc thị trường chứng khoán Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp cũng được kỳ vọng sẽ thu hút thêm dòng vốn, tạo điều kiện cho các thương vụ lớn.

Bài kiểm tra sức hấp thụ của thị trường

Hiện tại, VN-Index đang dao động quanh vùng 1.900 điểm – mức cao kỷ lục. Trong bối cảnh đó, làn sóng IPO thứ 3 được dự báo có quy mô rất lớn, thậm chí vượt tổng hai làn sóng trước cộng lại.

Theo chuyên gia, khi nền kinh tế vẫn đang thiếu vốn mang tính cấu trúc, làn sóng IPO này sẽ trở thành phép thử quan trọng đối với sức chịu đựng của thị trường. Tuy nhiên, quy mô và thanh khoản hiện tại của chứng khoán Việt Nam đã cải thiện đáng kể, tạo nền tảng để hấp thụ các thương vụ lớn trong thời gian tới.