Shark Bình khẳng định: Có thể tha thứ cho thất bại, nhưng cực khó tha thứ cho phản bội

Trong bài đăng mới nhất của mình, ông Nguyễn Hòa Bình (Shark Bình) khẳng định, trong khởi nghiệp kinh doanh tại Việt Nam, hành vi phản bội giống như “ngòi nổ kích hoạt vô thức tập thể” bị coi là vô ơn, bất nhân, bất nghĩa. Người ta có thể tha thứ cho thất bại, nhưng cực khó tha thứ cho phản bội.

Nguyên văn bài chia sẻ của ông Nguyễn Hòa Bình 

NGHIÊN CỨU: HÀNH VI PHẢN BỘI TRONG KHỞI NGHIỆP & KINH DOANH

1. MÔ TẢ

• Một nhân sự được “người thầy” hay “ông chủ” cưu mang từ lúc trắng tay, cho cơ hội học nghề, nuôi dưỡng sự nghiệp.

• Sau một thời gian có kinh nghiệm, người đó ra ngoài tự làm, rồi tệ hơn là cạnh tranh trực diện, thậm chí lừa đảo lấy bí mật, kéo nhân sự đi theo; hoặc có hành vi gây hại cho công ty cũ.

→ Đây là phiên bản hiện đại của “ăn cháo đá bát” mà gần như bất kỳ doanh nhân nào ở Việt Nam cũng từng gặp.

2. PHẢN ỨNG CỦA VÔ THỨC TẬP THỂ

• Cộng đồng khởi nghiệp & kinh doanh thường đồng cảm mạnh với người bị phản bội, vì hành vi này gợi lại ký ức “cõng rắn cắn gà nhà” trong lịch sử dân tộc như Trọng Thuỷ, Trần Ích Tắc, Lê Chiêu Thống…

• Kẻ phản bội có thể kiếm được lợi ích ngắn hạn, nhưng thường bị mất uy tín dài hạn. Trong hệ sinh thái khởi nghiệp nhỏ, thông tin lan nhanh, và cái “nhãn” phản bội bám theo rất lâu.

• Điều này khác hẳn với việc “chia tay trong êm đẹp” – vì phản bội chạm vào tầng đạo lý và vô thức cộng đồng chứ không chỉ là một xung đột lợi ích.

3. VÍ DỤ MINH HOẠ

• Trong Showbiz, nhiều ca sĩ từng bị dư luận “ném đá” vì bỏ thầy cũ, quay lưng lại với người từng nâng đỡ mình. Câu chuyện nào cũng gây bão dư luận vì kích hoạt archetype (hình mẫu) “bất trung – bất nghĩa”.

• Trong khởi nghiệp, có những trường hợp Founder tách ra khỏi tập đoàn, lấy khách hàng/nhân sự của công ty mẹ → thường bị xã hội nhìn bằng ánh mắt “vô ơn, phản chủ” dù về pháp lý có thể họ không sai.

4. TRONG TRIẾT HỌC DÂN TỘC

Người Việt nhìn phản bội không chỉ bằng lý trí kinh tế mà còn bằng tâm thức đạo lý. Nói cách khác, sự phản bội không chỉ là một lựa chọn chiến lược mà là một tội lỗi bản thể. Chính vì thế, phản bội thường bị trừng phạt nặng nề hơn sai lầm khác, cả trong văn hoá dân gian lẫn đời sống hiện đại.