Sáp nhập tỉnh, thành và bỏ cấp huyện: Những lợi ích đáng cân nhắc

Bộ Chính trị yêu cầu nghiên cứu bỏ cấp huyện và tính toán sáp nhập một số tỉnh, thành

Các chuyên gia nhận định rằng việc loại bỏ cấp huyện và sáp nhập một số tỉnh, thành không chỉ giúp tinh gọn bộ máy hành chính mà còn mở ra không gian phát triển rộng lớn, thúc đẩy kinh tế - xã hội mạnh mẽ hơn.

Bộ Chính trị và Ban Bí thư đang xem xét chủ trương bỏ cấp huyện và sáp nhập một số tỉnh, thành nhằm tinh gọn bộ máy hành chính, tối ưu hóa nguồn lực và tạo không gian phát triển kinh tế - xã hội rộng lớn hơn. Đây được xem là bước đi quan trọng trong việc cải cách tổ chức chính quyền, phù hợp với xu hướng quản lý hiện đại trên thế giới.

GS Trần Ngọc Đường nhận định mô hình chính quyền hai cấp mạnh (tỉnh và xã/phường) sẽ giúp giảm tầng nấc trung gian, tiết kiệm ngân sách và nâng cao hiệu quả điều hành. Khi cấp huyện bị loại bỏ, nguồn lực tài chính và con người sẽ được phân bổ hợp lý hơn, giúp các địa phương thu hút đầu tư, triển khai các dự án quy mô lớn mà không bị giới hạn bởi ranh giới hành chính nhỏ hẹp. Đặc biệt, việc phân cấp, phân quyền trực tiếp từ tỉnh xuống xã, phường sẽ giúp bộ máy vận hành thông thoáng hơn, giảm thiểu tình trạng chồng chéo, quan liêu.

Bên cạnh những lợi ích rõ ràng, GS Đường cũng chỉ ra một số thách thức khi thực hiện. Một trong những lo ngại lớn nhất là khoảng cách giữa cấp tỉnh và cấp xã có thể khiến việc quản lý gặp khó khăn, nhất là trong giai đoạn đầu khi bộ máy chưa kịp thích ứng. Tâm lý e ngại về sự thay đổi cũng có thể ảnh hưởng đến tiến trình triển khai. Vì vậy, cần có lộ trình rõ ràng, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền để tạo sự thống nhất nhận thức trong toàn hệ thống.

Với định hướng sáp nhập một số tỉnh, thành, ông Đường cho rằng cần nghiên cứu kỹ lưỡng các tiêu chí như quy mô dân số, diện tích, đặc điểm kinh tế - xã hội để đảm bảo sự đồng thuận. Việc hợp nhất các địa phương không chỉ giúp tăng cường liên kết vùng mà còn hạn chế tình trạng cạnh tranh cục bộ, manh mún, vốn là một rào cản đối với sự phát triển bền vững.

GS Đường nhấn mạnh rằng đây là thời điểm thích hợp để triển khai chủ trương này, song phải làm từng bước, có sự chuẩn bị công phu và quyết tâm chính trị cao. Với cách tiếp cận bài bản và quyết liệt, Đảng và Nhà nước có thể tạo ra một bộ máy hành chính tinh gọn, hiệu quả hơn, sẵn sàng cho những thách thức và cơ hội mới trong giai đoạn phát triển tiếp theo.