Sáp nhập tỉnh thành: Khi cán bộ chưa thật sự đồng lòng

TS Lê Quang Dực cho rằng sáp nhập tỉnh là xu thế tất yếu để mở rộng không gian phát triển, nhưng thách thức lớn nhất vẫn là yếu tố con người. Ông nhấn mạnh cần có tầm nhìn chiến lược và sự đồng thuận để sáp nhập thực sự mang lại hiệu quả.

Lê Quang Dực, nguyên Trưởng ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Thái Nguyên, từng trải qua giai đoạn tỉnh Bắc Thái còn vận hành, chia sẻ góc nhìn về nhu cầu mở rộng không gian phát triển cho địa phương.

Sáp nhập để mở rộng không gian phát triển

TS Lê Quang Dực, nguyên Trưởng ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Thái Nguyên, là cán bộ trưởng thành từ thời vận hành tỉnh Bắc Thái (Bắc Kạn - Thái Nguyên). Trải qua cả giai đoạn sáp nhập và tái lập tỉnh, ông thấu hiểu sâu sắc những thách thức và cơ hội khi mở rộng không gian phát triển địa phương.

"Sáp nhập tỉnh không phải là quyết định ngẫu hứng mà xuất phát từ yêu cầu của từng giai đoạn lịch sử", ông Dực nhấn mạnh.

Lấy ví dụ từ Bắc Thái, ông cho biết trước đây, Bắc Kạn từng thuộc Thái Nguyên, nhưng thời Pháp thuộc, thực dân đã tách phủ Thông Hóa để lập tỉnh Bắc Kạn. Sau đó, vào năm 1965, hai tỉnh sáp nhập để làm hậu phương chiến lược trong kháng chiến chống Mỹ. Đến năm 1997, việc chia tách lại diễn ra nhằm phù hợp với tình hình phát triển khi đó.

Hiện nay, trong bối cảnh kinh tế - xã hội mới, yêu cầu tự chủ của các địa phương ngày càng cao. "Muốn tự chủ thì phải có không gian đủ rộng, có tiềm lực hỗ trợ lẫn nhau. Khi lực lượng sản xuất phát triển, cần một địa bàn đủ lớn để đảm bảo tính bền vững", ông phân tích.

Công nghệ và nhận thức thay đổi, nhưng thách thức lớn nhất vẫn là con người

TS Lê Quang Dực chỉ ra rằng so với trước đây, việc sáp nhập các đơn vị hành chính hiện nay có nhiều lợi thế nhờ công nghệ thông tin và chuyển đổi số. Các cuộc họp hành, điều hành có thể thực hiện trực tuyến, giúp rút ngắn khoảng cách địa lý. Hạ tầng giao thông cũng phát triển mạnh, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho quản lý hành chính.

Bên cạnh đó, nhận thức và trình độ của đội ngũ cán bộ cũng đã thay đổi. Hiện nay, trên 70% cán bộ cấp xã, gần 100% cán bộ cấp huyện có trình độ đại học và trên đại học. "Trình độ cao hơn thì tư duy quản lý cũng khác, không còn tâm lý cục bộ địa phương như trước", ông Dực nói.

Tuy nhiên, thách thức lớn nhất vẫn là yếu tố con người. "Trong các cuộc sáp nhập, khó khăn lớn nhất không phải là cơ chế hay hạ tầng, mà là tâm lý cán bộ – bằng mặt nhưng không bằng lòng. Nếu không xử lý khéo, dễ dẫn đến sự trì trệ", ông thẳng thắn.

Tái lập Bắc Thái: Cần nhìn từ góc độ chiến lược

Trước câu hỏi liệu có mong muốn tái lập tỉnh Bắc Thái, ông Dực cho rằng không chỉ Thái Nguyên, Bắc Kạn mà cả Cao Bằng cũng có thể hợp nhất để tạo nên một tỉnh có đủ điều kiện phát triển. "Nếu kết hợp, chúng ta sẽ có một địa phương vừa có cửa khẩu, vừa có tài nguyên rừng, lại có cơ sở công nghiệp. Về an ninh quốc phòng cũng thuận lợi hơn", ông nhận định.

Nhìn rộng ra toàn quốc, ông cho rằng việc sáp nhập không chỉ là giải pháp tạm thời mà cần hướng đến tầm nhìn chiến lược lâu dài. "Lịch sử từng có thời kỳ nước ta chỉ có 31 tỉnh, gần giống với mục tiêu hiện nay. Khi khoa học công nghệ phát triển, bộ máy hành chính cũng cần tinh gọn hơn, các khâu trung gian dần được lược bỏ. Đây là xu hướng tất yếu", ông nhấn mạnh.

Việc sáp nhập lần này không chỉ giúp giảm đầu mối hành chính, tiết kiệm ngân sách mà quan trọng hơn là tạo động lực phát triển mạnh mẽ cho các địa phương. "Điều quan trọng là làm sao để cán bộ cùng chung chí hướng, lấy lợi ích của người dân làm mục tiêu, thì việc sáp nhập mới thực sự hiệu quả", TS Lê Quang Dực khẳng định.