Robusta Coffee: Sản lượng tăng mạnh, tiêu thụ bùng nổ – Xu hướng giá sẽ đi về đâu?

Sự gia tăng mạnh mẽ trong sản lượng cà phê Robusta những năm gần đây đã diễn ra song song với làn sóng tăng trưởng tiêu dùng toàn cầu. Giá Arabica ở mức cao khiến nhiều người mua – từ nhà máy rang xay đến các công ty cà phê hòa tan – chuyển dịch sang lựa chọn kinh tế hơn là Robusta.

Bức tranh tiêu thụ: Robusta đang tăng tốc

Giai đoạn từ niên vụ 2016/17 đến 2020/21, mức tiêu thụ trung bình mỗi năm của Robusta đạt khoảng 70,34 triệu bao. Trong giai đoạn từ 2021/22 đến dự kiến 2025/26, con số này đã tăng lên 77,94 triệu bao mỗi năm, tương đương mức tăng trưởng 11%, vượt xa mức tăng 5% của Arabica trong cùng kỳ (từ 90,16 lên 94,72 triệu bao).

Điều này dẫn đến câu hỏi: đâu là hướng đi dài hạn cho loại cà phê vốn bị coi là “thứ cấp” này?

Ai đang tiêu thụ Robusta?

Nhóm tiêu thụ chính hiện nay bao gồm:

Ngành cà phê hòa tan, đặc biệt tại châu Á, nơi nhu cầu tiêu thụ ngày càng mở rộng;

Các nhà rang xay Espresso blend, tận dụng hàm lượng caffeine cao và vị đậm của Robusta để tạo ra sản phẩm cân bằng hơn;

Thị trường nội địa, nơi nhiều quốc gia – trong đó nổi bật là Việt Nam – có truyền thống tiêu dùng Robusta rang mộc, điển hình như cà phê Phin pha với sữa đặc.

Với hàm lượng dầu cao hơn, Robusta cho phép các nhà sản xuất cà phê hòa tan tối ưu hóa chi phí sản xuất. Dù phải hy sinh một phần hương vị (có thể mất tới 50% hợp chất thơm trong quá trình chế biến), cà phê hòa tan vẫn là lựa chọn phổ biến nhờ sự tiện lợi – đặc biệt khi kết hợp với mô hình 3-trong-1 vốn đang phát triển mạnh tại châu Á.

Tái định vị Robusta: Từ “thứ cấp” đến “đặc sản”

Dù Robusta vẫn chưa được đẩy mạnh trong các chuỗi cà phê đặc sản hay thương hiệu cao cấp, xu hướng sử dụng Robusta chất lượng cao – được tuyển chọn kỹ và rang đúng cách – đang nổi lên. Với đặc tính nhiều caffeine, hương vị đậm, và nốt hương tự nhiên của socola và thuốc lá, Robusta đặc sản trở thành lựa chọn phù hợp cho những ai yêu thích cà phê sữa, cappuccino hay latte.

Sự khác biệt giữa Arabica và Robusta giờ đây không còn là tốt – xấu, mà là khác biệt khẩu vị, phù hợp với nhiều nhóm người dùng hơn khi thị trường ngày càng trưởng thành.

Câu hỏi lớn: Robusta sẽ được trồng ở đâu tiếp theo?

Mặc dù nhu cầu đang gia tăng, nguồn cung cà phê toàn cầu lại chịu ảnh hưởng mạnh bởi biến đổi khí hậu. Cây Arabica vốn nhạy cảm hơn với nhiệt độ và lượng mưa bất thường, đang trở thành một rủi ro lớn trong canh tác.

Trong khi đó, cây Robusta lại dễ trồng hơn, chi phí bảo dưỡng thấp hơn và có thể phát triển ở độ cao thấp – không yêu cầu địa hình phức tạp như Arabica. Do đó, các chuyên gia kỳ vọng phần lớn sản lượng bổ sung trong tương lai – ước tính khoảng 10 triệu bao – sẽ đến từ Robusta.

Thêm vào đó, sự gia tăng tiêu dùng Robusta không chỉ dừng lại ở sản phẩm hòa tan hay blend, mà còn mở ra cơ hội cho các dòng Robusta đặc sản được giới thiệu như cà phê nguyên bản, rang xay sẵn.

Xu hướng giá cà phê Robusta: Điểm cân bằng mới?

Trong bối cảnh cung – cầu toàn cầu đang định hình lại, xu hướng giá cà phê Robusta ngày càng thu hút sự chú ý từ các nhà đầu tư hàng hóa.

Các yếu tố hỗ trợ giá:

Cầu mạnh và ổn định: Nhu cầu toàn cầu với Robusta tiếp tục tăng nhanh hơn Arabica, đặc biệt trong các thị trường đang phát triển và phân khúc cà phê hòa tan.

Chi phí sản xuất tăng cao: Giá nguyên vật liệu, phân bón, và chi phí vận chuyển tăng khiến giá thành sản xuất Robusta thiết lập mặt bằng mới.

Tồn kho giảm mạnh: Số liệu ICE và các sàn kỳ hạn cho thấy tồn kho cà phê Robusta đang ở vùng thấp nhất nhiều năm.

Khí hậu bất ổn: Rủi ro từ El Niño và hạn hán tại Việt Nam, Brazil và Indonesia có thể đe dọa nguồn cung trong niên vụ tới.

Các yếu tố kìm hãm:

Sản lượng phục hồi: Nếu thời tiết thuận lợi trở lại, sản lượng cà phê từ Việt Nam và Brazil có thể tăng nhanh, gây áp lực giảm giá ngắn hạn.

Tác động từ chính sách tiền tệ: Việc duy trì lãi suất cao tại Mỹ và châu Âu có thể gây áp lực lên giá hàng hóa, bao gồm cả cà phê.

Dự báo xu hướng giá:

Ngắn hạn (3–6 tháng): Giá có thể dao động trong biên độ 3.200–3.800 USD/tấn, phản ánh sự giằng co giữa áp lực cung phục hồi và cầu duy trì mạnh.

Trung – dài hạn (6–24 tháng): Nếu các yếu tố cấu trúc về cầu tiếp tục duy trì và rủi ro khí hậu gia tăng, giá Robusta có thể thiết lập vùng giá cao mới. Kịch bản giá vượt ngưỡng 4.000–4.200 USD/tấn là hoàn toàn khả thi.

Kết luận:

Robusta không còn là loại cà phê “kém sang” như quan niệm cũ. Trong bối cảnh tiêu dùng toàn cầu thay đổi, chi phí sản xuất tăng và khí hậu bất ổn, Robusta đang nổi lên như một trụ cột mới của thị trường cà phê thế giới. Với mức giá vẫn còn hấp dẫn so với Arabica và tiềm năng cải tiến chất lượng, Robusta đang trở thành lựa chọn chiến lược cả với người tiêu dùng lẫn nhà đầu tư.

Nguồn tham khảo: Coffee Trading