Pi Network: Dự án "bấm tia sét" gây sốt và những tranh cãi chưa có hồi kết

Pi Network là một trong những dự án tiền điện tử gây nhiều tranh cãi, thu hút sự chú ý không chỉ bởi mô hình hoạt động đặc biệt mà còn bởi những lo ngại về tính minh bạch và rủi ro bảo mật.

Hiện tại, Pi Network là một trong những dự án thu hút nhiều sự quan tâm nhất trong lĩnh vực tiền điện tử. Sự chú ý này không chỉ đến từ cộng đồng đông đảo người tham gia, mà còn từ những tranh cãi xoay quanh mô hình hoạt động và tính minh bạch của dự án.

Tranh cãi về cách "đào" Pi và cơ chế đồng thuận

Ra mắt vào ngày 14/3/2019 bởi Nicolas Kokkalis và Chengdiao Fan, Pi Network ban đầu tập trung vào việc xây dựng cộng đồng và thu hút người dùng, gọi là "Pioneers". Một năm sau, dự án bước vào giai đoạn testnet. Đến cuối năm 2020, tính năng Pi Node ra mắt, cho phép vận hành các nút mạng trên máy tính cá nhân. Vào tháng 12/2021, Pi Network triển khai "mainnet kín", tạo điều kiện cho người dùng giao dịch nội bộ bằng đồng Pi.

Ứng dụng Pi Network được quảng bá là cho phép người dùng "khai thác" đồng Pi ngay trên điện thoại di động. Theo đó, sau khi cài đặt ứng dụng, mỗi tài khoản sẽ có sẵn 1 đồng Pi và tốc độ "đào" mặc định là 0,12 Pi/h. Người dùng có thể tăng tốc độ này bằng cách xác thực danh tính (số điện thoại, email…) và mời thêm người tham gia. Quá trình "đào" Pi đơn giản đến mức chỉ cần mở ứng dụng và "bấm tia sét" sau mỗi 24 giờ.

Tuy nhiên, không ít chuyên gia blockchain đặt nghi vấn về tính thực tế của cơ chế này. Thay vì yêu cầu sức mạnh tính toán để xác thực giao dịch như Bitcoin hay các đồng tiền mã hóa khác, Pi Network áp dụng cơ chế đồng thuận Federated Byzantine Agreement (FBA) của Stellar, dựa trên hệ thống các nút đáng tin cậy. Các chuyên gia cho rằng việc "bấm tia sét" không có tác dụng xác thực giao dịch hay bảo mật mạng, mà chỉ là một cách để duy trì sự tương tác của người dùng.

"Ứng dụng Pi Network thực chất chỉ là một nền tảng để người dùng xem quảng cáo, đồng thời thu thập dữ liệu cá nhân và tận dụng cộng đồng để mở rộng ảnh hưởng", Cem Dilmegani, chuyên gia từ AIMultiple, nhận định.

Nghi vấn về tính phi tập trung và lộ lọt dữ liệu

Một trong những tranh cãi lớn nhất xung quanh Pi Network là mức độ phi tập trung của hệ thống. Theo CoinTelegraph, các nút mainnet hiện tại vẫn do đội ngũ Pi Network kiểm soát, thay vì một mạng lưới phân tán thực sự như nhiều dự án tiền điện tử khác.

Không chỉ vậy, Pi Network còn vướng nghi vấn liên quan đến bảo mật dữ liệu. Vào tháng 5/2021, một tài khoản có tên Ox1337xO trên diễn đàn R*forums đã tuyên bố rao bán cơ sở dữ liệu 17GB chứa thông tin cá nhân của hàng nghìn người dùng tại Việt Nam, bao gồm họ tên, số điện thoại, địa chỉ email… Theo tin tặc này, dữ liệu được khai thác trực tiếp từ nền tảng Pi Network.

Tháng 6/2023, mạng xã hội tiếp tục xôn xao với hình ảnh hơn 1.000 người tham dự sự kiện "Việt Nam GCV 314.159$ Event" tại Bắc Ninh. Nội dung chương trình xoay quanh Pi Network, với nhiều người mặc đồng phục đồng bộ. Đại diện cơ quan quản lý nhận định, các hoạt động liên quan đến Pi Network tại Việt Nam có dấu hiệu mô hình đa cấp, lấy tiền của người sau để trả cho người trước.

Tranh cãi về niêm yết đồng Pi trên sàn giao dịch

Dự kiến vào 15h ngày 20/2 (giờ Việt Nam), đồng Pi sẽ chính thức được niêm yết trên các sàn giao dịch. Tổng cung của Pi Network lên đến 100 tỷ đơn vị, song giá trị thực tế của đồng Pi vẫn là một dấu hỏi lớn.

Một số sàn giao dịch lớn đã quyết định niêm yết Pi, được cho là nhằm thu hút hàng triệu người dùng của dự án này. Tuy nhiên, một số sàn khác lại từ chối với lý do đạo đức.

Ben Zhou, CEO của ByBit, thẳng thắn chia sẻ trên mạng xã hội X: "Hôm nay, một nhóm người hỏi tôi có muốn niêm yết Pi không. Tôi nói đừng đùa. Tôi từng giao dịch ngoại hối và không muốn dính líu đến chuyện này nữa. Hãy tránh xa nó ra".

Hotaian, chuyên gia từ Crypto Insight, cũng cảnh báo: "Những khẩu hiệu như '1 Pi bằng 1 Bitcoin' đang tạo ra sự nhầm lẫn. Việc niêm yết Pi có thể khiến những người thiếu kinh nghiệm giao dịch tiền điện tử phải gánh chịu rủi ro thua lỗ".

Trước hàng loạt tranh cãi và nghi vấn, tương lai của Pi Network vẫn còn là ẩn số.