Phong tỏa chính thức chấm dứt?

Đêm qua (18/6/2026), Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) chính thức dỡ bỏ toàn bộ lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng và vùng biển của Iran theo sắc lệnh của Tổng thống Donald Trump. Phía Tehran ngay lập tức phản hồi bằng lệnh rà phá thủy lôi, khơi thông eo biển Hormuz – huyết mạch dầu khí toàn cầu – sau khi Đại giáo chủ Mojtaba Khamenei chính thức phê chuẩn bản ghi nhớ sơ bộ giữa hai nước.

Mặc dù lễ ký kết chính thức diễn ra hôm nay tại Thụy Sĩ mở ra mặt trận ngoại giao trực tiếp, giới quan sát vẫn hoài nghi về một giải pháp hạt nhân toàn diện khi thời hạn 60 ngày đàm phán bị bủa vây bởi những bất đồng thâm căn cố đế.

Căng thẳng Mỹ - Iran tiếp tục hạ nhiệt khi cả hai bên đồng loạt triển khai những cam kết đầu tiên trong bản ghi nhớ vừa đạt được.

Đêm 18/6, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) xác nhận đã dỡ bỏ toàn bộ các biện pháp phong tỏa đối với cảng biển và vùng biển của Iran theo chỉ đạo của Tổng thống Donald Trump. Đây được xem là một trong những bước đi quan trọng nhất kể từ khi hai bên đạt được thỏa thuận sơ bộ.

Đáp lại, Tehran thông báo bắt đầu triển khai các thủ tục kỹ thuật để mở lại eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển phần lớn dầu mỏ của thế giới.

Theo Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran, cơ quan quản lý mới được thành lập sẽ nhanh chóng cấp phép cho tàu thuyền lưu thông qua khu vực. Hoạt động rà phá thủy lôi cũng đang được tiến hành nhằm bảo đảm an toàn hàng hải.

Việc Mỹ chấm dứt phong tỏa và Iran mở lại Hormuz được đánh giá là hai điều khoản then chốt, có ý nghĩa trực tiếp đối với thương mại năng lượng toàn cầu.

Đáng chú ý, Đại giáo chủ Mojtaba Khamenei lần đầu lên tiếng về thỏa thuận và chính thức phê chuẩn bản ghi nhớ với Mỹ. Tuy nhiên, nhà lãnh đạo tối cao Iran nhấn mạnh việc chấp nhận đối thoại không đồng nghĩa với việc Tehran thay đổi lập trường hay công nhận quan điểm của Washington.

Theo kế hoạch, lễ ký kết thỏa thuận sơ bộ sẽ diễn ra tại Thụy Sĩ trong ngày 19/6. Ngay sau đó, hai bên sẽ bước vào vòng đàm phán đầu tiên nhằm xây dựng thỏa thuận chính thức.

Tiến trình thương lượng dự kiến kéo dài 60 ngày với sự hỗ trợ của các bên trung gian như Pakistan, Qatar và một số quốc gia khác. Trọng tâm đàm phán vẫn là chương trình hạt nhân của Iran, đặc biệt liên quan đến lượng uranium làm giàu ở cấp độ cao.

Dù bầu không khí đối đầu đã dịu bớt, giới quan sát nhận định con đường phía trước vẫn đầy trở ngại. Những bất đồng tồn tại suốt nhiều năm qua khó có thể được giải quyết trong thời gian ngắn, nhất là khi các cuộc đàm phán trước đó từng nhiều lần đổ vỡ giữa chừng.

Tuy vậy, việc hai bên cùng thực hiện những cam kết đầu tiên đang tạo ra tín hiệu tích cực nhất cho khu vực Trung Đông trong nhiều tháng trở lại đây, đồng thời giúp giảm bớt nỗi lo gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu.