Phó tổng thống Mỹ phát biểu gây "sốc", châu Âu gấp rút họp bàn

Bài phát biểu của ông Vance khiến giới lãnh đạo châu Âu không khỏi bất ngờ và hoang mang.

Các ngoại trưởng EU sẽ triệu tập cuộc họp khẩn sau bài phát biểu đầy bất ngờ của Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance tại Hội nghị An ninh Munich.

Phát biểu gây tranh cãi của Phó Tổng thống Mỹ

Tại Hội nghị An ninh Munich, nơi chủ yếu tập trung vào giải pháp cho xung đột Nga - Ukraine, Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance đã khiến nhiều người bất ngờ khi tuyên bố điều ông lo ngại nhất không phải là mối đe dọa từ bên ngoài, mà là nguy cơ đến từ chính nội bộ châu Âu.

"Mối đe dọa lớn nhất đối với châu Âu không phải Nga, không phải Trung Quốc, cũng không phải bất kỳ tác nhân bên ngoài nào khác. Đó là sự suy yếu từ bên trong, khi châu Âu đang rời xa những giá trị cốt lõi của chính mình," ông Vance nhấn mạnh.

Ông chỉ trích các chính phủ châu Âu vì kiểm soát tự do ngôn luận nghiêm ngặt hơn so với kiểm soát nhập cư và vì từ chối hợp tác với các đảng cực hữu trong chính quyền. Phó Tổng thống Mỹ kêu gọi châu Âu thay đổi lập trường, chấp nhận sự tham gia của phe cực hữu vào chính trị.

"Châu Âu không thể chỉ nói về các giá trị dân chủ mà phải thực sự thực hành chúng. Không ai có quyền ép buộc người khác phải nghĩ gì hay tin vào điều gì," ông lập luận.

EU phản ứng trước phát biểu của ông Vance

Những tuyên bố của Phó Tổng thống Mỹ ngay lập tức gây chấn động giới lãnh đạo châu Âu.

Người đứng đầu chính sách đối ngoại EU, bà Kaja Kallas, cho rằng các đồng minh nên tập trung vào những thách thức cấp bách hơn, như chiến dịch quân sự của Nga tại Ukraine. "Nghe bài phát biểu đó, tôi có cảm giác họ muốn gây xung đột với chúng tôi, trong khi chúng tôi không muốn đối đầu với bạn bè của mình," bà nói.

Để đối phó với tình hình, bà Kallas đã mời các ngoại trưởng EU họp khẩn vào ngày 16/2 nhằm thảo luận về quan hệ với chính quyền Tổng thống Trump và tình hình Ukraine.

Ủy viên Quốc phòng EU Andrius Kubilius nhận xét: "Đó là một phong cách phát biểu kỳ lạ. Ông ấy thu hút được sự chú ý, nhưng không đưa ra thông điệp thực sự quan trọng, dù là về Ukraine hay Gaza." Ông nhấn mạnh rằng châu Âu cần giữ bình tĩnh và tiếp tục theo đuổi chiến lược của mình.

Trong khi đó, chuyên gia Federico Borsari từ Trung tâm Phân tích Chính sách Châu Âu (CEPA) cảnh báo rằng phát biểu của ông Vance có thể làm gia tăng căng thẳng giữa Mỹ và EU đúng vào thời điểm cần sự đoàn kết để duy trì sức mạnh của liên minh xuyên Đại Tây Dương và tiếp tục hỗ trợ Ukraine.

Những lo ngại này càng gia tăng khi trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có cuộc điện đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin. Giới chức châu Âu lo ngại rằng nếu ông Trump đóng vai trò trung gian hòa giải, Ukraine có thể rơi vào thế bất lợi trong bất kỳ cuộc đàm phán nào sắp tới.