#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

Phân tích hậu giao dịch: Sai lầm nhỏ, cơ hội lớn

“Cách duy nhất để bạn có thể học hỏi thực sự trên thị trường là đầu tư bằng tiền thực, theo dõi kết quả giao dịch và học hỏi sai lầm.” – Jesse Livermore

Năm 2024 là năm bản lề của TTCK Việt Nam, với nhiều cung bậc cảm xúc trái chiều. Từ sự lạc quan trong nửa đầu năm với niềm tin vượt ngưỡng tâm lý 1.300 điểm cho đến các đợt điều chỉnh ngắn hạn và vận động duy trì sideway biên độ 1.180 – 1.300 điểm, phản ánh sự cải thiện trong niềm tin của nhà đầu tư, nhưng vẫn còn đâu đó những thách thức.

Đối mỗi nhà đầu tư, đây là thời điểm thích hợp để ngồi lại, quan sát và đánh giá toàn bộ hoạt động đầu tư, từ những quyết định đúng đắn cho đến những sai lầm cần nhìn nhận và sửa chữa.

⚡Học hỏi từ những trải nghiệm thực tế của bản thân để từ đó cải thiện hiệu suất và tránh phạm phải trong năm 2025, liệu bạn đã sẵn sàng nhìn nhận lại hành trình đầu tư của mình chưa?

Dưới đây là những câu hỏi quan trọng từ Matthew Gagalni và William O’Neil và liên hệ thực tế hy vọng giúp mọi người hình dùng và có thể tự làm bài đánh giá cho riêng mình.

Gợi ý được đưa ra là chỉ mua cổ phiếu khi hộp Nhịp đập thị trường trong bản tin IBD chuyển sang trạng thái “Xu hướng tăng được xác nhận”. Thời điểm thị trường đang phân phối hoặc giảm không phải là cơ hội lý tưởng để giải ngân.

Đây là hướng dẫn của O’Neil và phương pháp của ông là Phương pháp đầu tư tăng trưởng CANSLIM. Có thể mọi người sẽ có danh sách các tiêu chí mua – bán và phương pháp riêng. Mọi người có thể dựa theo từng phương pháp đánh giá, chọn lọc cổ phiếu của mình để đưa ra đánh giá phù hợp.

Trường hợp theo CANSLIM, chúng ta cần quan sát cổ phiếu có đầy đủ 7 đặc điểm CANSLIM và “ba hòn đá tảng” đã được ông đề cập trong cuốn “LÀM GIÀU TỪ CHỨNG KHOÁN” là:

Tập trung vào những cổ phiếu có tăng trưởng lợi nhuận lớn, các sản phẩm mới mang tính cách mạng và được các tổ chức hào hứng mua vào.

Tất nhiên các trường phái đầu tư giá trị, định giá rẻ hoặc mua gom cầm dài hạn sẽ có những đánh giá và phân tích khác biệt. Ở đây em đưa ra tổng hợp dựa trên việc kết hợp cả yếu tố cơ bản và yếu tố kĩ thuật.

💡Ví dụ checklist kiểm tra điểm mua:

+ Liệu bạn có mua sau khi cổ phiếu tăng quá 5% từ điểm phá vỡ?

+ Khối lượng giao dịch tại điểm phá vỡ có cao hơn 40-50% so với mức bình quân.

+ Nền giá của cổ phiếu có đủ chặt chẽ hay không?

+ Lý do mua cổ phiếu là dựa trên phân tích khách quan hay chỉ vì cảm xúc, tin tức ngắn hạn?

Việc kiểm tra các tín hiệu này không chỉ giúp mình đưa ra quyết định đúng đắn mà còn giúp loại bỏ cảm giác nghi ngờ và giảm thiểu các rủi ro không đáng có. Có thể bắt đầu sẽ tốn công, tốn sức nhưng khi đã thành thói quen, việc áp dụng và cải thiện phương pháp định kỳ sẽ thuần thục và nhanh hơn.

Bất kể vấn đề là gì, đừng mắc kẹt trong sai lầm của bạn. Hãy sửa chữa nó!

Sau thời gian tham gia thị trường, không chỉ em mà mọi người cũng nhận ra đó là mua rất dễ, nhưng khi nào bán lại khó hơn rất nhiều. Đó là thời điểm đòi hỏi sự cân nhắc, kỷ luật và khả năng kiểm soát cảm xúc. Bởi lẽ, sai lầm trong việc bán cổ phiếu dẫn đến hai kết quả là:

+ Khoản lỗ nhỏ biến thành khoản lỗ lớn vì không cắt lỗ kịp thời

+ Hoặc bán quá sớm và bỏ lỡ sóng tăng mạnh mẽ.

Hãy bắt đầu bằng việc áp dụng những quy tắc trên vào từng cổ phiếu trong danh mục của bạn. Danh sách kiểm tra tín hiệu bán không chỉ giúp bạn bảo vệ vốn mà còn tối ưu hóa lợi nhuận dài hạn.

Như Mark Minervini từng nói: “Thị trường không bao giờ sai, chỉ có cảm xúc của bạn là không đúng.” Hãy xây dựng kỷ luật giao dịch để biến việc bán cổ phiếu thành một nghệ thuật, thay vì một trò chơi may rủi!

Hay chúng ta còn gọi là “nhổ cỏ trồng hoa” thay vì cắt hoa và ươm cỏ dại. Đây là sai lầm phổ biến và chi phối nhiều bởi yếu tố tâm lý. Dù biết các cổ phiếu kia yếu hơn, nhưng vì mức giảm quá sâu dẫn đến phân vân trong lúc ra quyết định cơ cấu. Một chuỗi domino sai lầm ngày từ điểm đầu tiên.

Cắt lỗ nhanh và tìm kiếm cơ hội ở những siêu cổ phiếu đang có sức mạnh giá tốt nhất (khi chúng đang thiết lập các điểm mua thay thế như: giá đóng cửa thắt chặt trong 3 tuần hoặc hiện tượng kéo ngược). Hay nói, hãy tối đa hóa tỷ suất sinh lời bằng cách đặt cược lớn nhất vào các siêu cổ phiếu. Đừng lãng phí vốn vào các cổ phiếu "chết".

Đây là một ví dụ mẫu mọi người có thể tham khảo. Mỗi người sẽ có sai lầm riêng, tuy nhiên về tổng thể có những sai lầm cực kỳ phổ biến mà bất cứ nhà đầu tư nào cũng mắc phải, dù là F0 hay Fn.

Hai từ tổng kết năm 2024 của em là “Kiên nhẫn” và “Dứt khoác”

Cách duy nhất để biết được vấn đề là hãy trình bày điểm mua – bán trên đồ thị hoặc có một file excel Nhật ký giao dịch riêng. Lúc này khi review lại, ta sẽ biết rõ mình có mua – bán theo nguyên tắc đặt ra không hay theo yếu tố cảm xúc.

So với năm 2023, kết quả đầu tư năm 2024 của mình không được như kỳ vọng, bởi sự hao hụt đáng kể trong giai đoạn tháng 7-10.2024. Phần lớn đến từ ba nguyên nhân:

✔️ Kỹ năng chốt lãi vẫn chưa tối ưu so với 2023

Không bán đúng nguyên tắc là giá đóng dưới ngưỡng hỗ trợ MA20 ngày hoặc break out lỗi các mẫu hình giá. Một số case chốt lãi theo cảm tính và bị chi phối bởi yếu tố thị trường chung. Ví dụ MWG vào tháng 4.2024, khoảng lợi nhuận để mất khá lớn. Việc chốt lãi là do yếu tố cảm xúc và không tuân thủ điểm bán theo phương pháp của bản thân.

Hoặc chốt HAH mặc dù chưa chạm điểm stoploss theo điểm mua mẫu hình tam giác hướng lên đã mua. Bán theo yếu tố tâm lý, rủi ro hình thành hai đỉnh giống STB, nhưng chưa xét đến chart tuần thì không vi phạm.

✔️ Chưa dứt khoác ở các điểm quản trị vốn quan trọng.

Khả năng cắt lỗ nhanh có sự cải thiện, tuy nhiên vẫn có một case chi phối yếu tố cơ bản + câu chuyện doanh nghiệp và cảm xúc, không cắt lỗ. Điều này làm lỗ tài khoản và trung bình chỉ giữ lại được chút lãi.

✔️ Bỏ lỡ cơ hội ở một số siêu cổ phiếu.

Ví dụ điển hình nhất case sáng giá năm 2024 là FPT. Trong nhịp giảm mạnh của thị trường vào năm 2022, VNIndex giảm hơn 40% nhưng cổ phiếu FPT chỉ giảm khoảng 30%, đây là minh chứng rõ ràng rằng các doanh nghiệp chất lượng cao thường không giảm giá sâu ngay cả trong những giai đoạn thị trường sụt giảm cực mạnh.

Mọi thứ từ cổ phiếu, chọn thời điểm mua, tất cả đều rất hoàn hảo. Ngoại trừ việc bị thị trường chung hù cho đến mức sợ hãi. Trong khi thị trường chung điều chỉnh, FPT trong quá trình hình thành nền giá phẳng kéo dài gần 5 tuần. Việc mất kiên nhẫn khi FPT có điểm kéo ngược về MA50 ngày và bán ra nó. Đó là lý do em từ bỏ đoạn tăng giá từ 105 – 150 của FPT.

Lợi thế cạnh tranh rõ rệt của FPT trong lĩnh vực bán dẫn và AI, đang trên đường khai phá những cơ hội mới, khiến giá trị nội tại của nó liên tục thay đổi theo hướng tích cực.

✔️ Điều làm được là gì?

Không mua rượt đuổi giá hay bán đuổi, bán tháo hoảng loạn. Các case về sau đều cải thiện dần cả về điểm mua và bán, bổ sung thêm vào phương pháp giao dịch bằng các case ở Vận tải biển, Khu công nghiệp hay gần đây là nhóm Ngân hàng và Chứng khoán.

Phần lớn mua đúng thời điểm. Tập trung vào đúng phân khúc cổ phiếu CANSLIM, tăng trưởng, có vài lần chuyển qua bắt cổ phiếu đầu cơ nhưng nhanh chóng nhận ra sai lầm và hạn chế.

➖ ➖ ➖ ➖ ➖ ➖ ➖ ➖ ➖ ➖

Không ai hoàn hảo trên thị trường chứng khoán, ngay cả những nhà đầu tư vĩ đại. Nhưng sự khác biệt giữa thất bại và thành công là ở chỗ: Bạn có chịu học hỏi từ sai lầm của mình hay không?

Đừng để những cơ hội của năm 2024 trôi qua một cách vô ích. Hãy bắt đầu phân tích hậu giao dịch, sửa sai từng bước, và tiến xa hơn trong hành trình đầu tư.

Hãy subscribe ngay kênh Kim Thanh Stock để nhận thêm những bài học đầu tư thực chiến, những phân tích thị trường - cổ phiếu và các chiến lược giúp bạn tối ưu lợi nhuận trong năm 2025!