Ông Trump và tham vọng tái định hình Tây bán cầu

Lợi ích về kinh tế và an ninh trong kế hoạch đầy tham vọng của ông Trump rất rõ ràng, nhưng ông có lẽ đủ khôn ngoan để cân nhắc đến cả những thách thức và rủi ro đằng sau.

Ngoài cam kết khôi phục sự vĩ đại cho nước Mỹ, Tổng thống đắc cử Donald Trump còn thể hiện tham vọng mở rộng ảnh hưởng của quốc gia này, thậm chí bằng cách điều chỉnh bản đồ Tây bán cầu, tăng cường vị thế toàn cầu của Mỹ thông qua sức mạnh quân sự.

Trong một cuộc họp báo kéo dài nhiều giờ vào đầu tuần này, Tổng thống đắc cử Donald Trump đã phác thảo một kế hoạch táo bạo, hứa hẹn sẽ là "bình minh của một thời kỳ hoàng kim cho nước Mỹ". Kế hoạch của ông không chỉ tập trung vào việc phục hồi sự vĩ đại cho đất nước, mà còn hướng đến mục tiêu vẽ lại bản đồ Tây bán cầu, bao gồm các đề xuất gây tranh cãi: mua lại đảo Greenland từ Đan Mạch, giành lại quyền kiểm soát kênh đào Panama, biến Canada trở thành bang thứ 51 của Mỹ, và thậm chí đổi tên Vịnh Mexico thành "Vịnh Mỹ".

Tuy chưa rõ mức độ nghiêm túc của ông Trump đối với những kế hoạch này, nhưng những đề xuất về Greenland, Panama và Canada dường như không chỉ là ý tưởng thoáng qua. Chính ông Trump, trong suốt chiến dịch tranh cử và nhiệm kỳ đầu tiên, đã thường xuyên nhắc đến những vấn đề này, khiến dư luận không thể không quan tâm.

Trước đây, Mỹ đã có những thương vụ mở rộng lãnh thổ, như việc mua lại quần đảo Virgin vào năm 1917 và sáp nhập Alaska và Hawaii vào năm 1959. Về Greenland, Mỹ đã cố gắng mua hòn đảo này từ năm 1846, với Tổng thống Harry Truman từng đề nghị mua lại vào năm 1946 bằng 100 triệu USD vàng. Mặc dù đề nghị mua Greenland của ông Trump vào năm 2019 đã bị Đan Mạch từ chối, ông vẫn không từ bỏ ý định, khẳng định quyền sở hữu của Mỹ đối với đảo này là "cần thiết".

Về kênh đào Panama, mối quan hệ giữa Mỹ và Panama đã từng căng thẳng trong quá khứ. Kênh đào Panama, xây dựng và hoàn thiện bởi Mỹ vào năm 1914, đã là trung tâm của những bất đồng giữa hai nước, đặc biệt là khi quyền kiểm soát được chuyển giao cho Panama vào năm 1999. Tuy nhiên, ông Trump hiện nay lại muốn giành lại quyền kiểm soát kênh đào này, cho rằng phí qua kênh đào của Panama quá cao và lo ngại sự ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc tại khu vực.

Trong khi đó, đề xuất sáp nhập Canada vào Mỹ lại được đưa ra trong bối cảnh những căng thẳng thương mại giữa hai quốc gia. Dù ban đầu chỉ là lời đùa trong các cuộc gặp gỡ với Thủ tướng Justin Trudeau, ông Trump đã tuyên bố sẵn sàng dùng sức mạnh kinh tế để ép buộc Canada trở thành một phần của nước Mỹ, với hứa hẹn về một thị trường rộng mở và sự bảo vệ từ các đe dọa quốc tế.

Cả Greenland và Panama đều có tầm quan trọng chiến lược đối với Mỹ, nhất là khi Trung Quốc đang gia tăng ảnh hưởng tại những khu vực này. Greenland, với tài nguyên khoáng sản phong phú và vị trí chiến lược tại Bắc Cực, là một mục tiêu hấp dẫn đối với Washington. Trong khi đó, kênh đào Panama, một tuyến đường huyết mạch trong thương mại toàn cầu, đang ngày càng thu hút sự quan tâm từ các cường quốc, đặc biệt là Trung Quốc.

Mặc dù những tham vọng của ông Trump có thể khó thành hiện thực, nhưng chúng phản ánh rõ nét mục tiêu củng cố vị thế của Mỹ trong một thế giới ngày càng có sự cạnh tranh mạnh mẽ từ các quốc gia khác. Tuy nhiên, việc thực hiện những kế hoạch này sẽ đối mặt với rất nhiều thách thức, từ việc bảo vệ chủ quyền của các quốc gia có liên quan, đến việc duy trì mối quan hệ đồng minh với các quốc gia láng giềng.

Dù sao đi nữa, tham vọng của ông Trump, dù có thể chỉ là chiến thuật thương lượng, vẫn thể hiện một quyết tâm mạnh mẽ trong việc thúc đẩy lợi ích kinh tế, an ninh và toàn cầu hóa của Mỹ trong bối cảnh thế giới ngày càng phức tạp và đầy rủi ro.