Nỗi lo Trung Đông: Hậu quả khó lường cho kinh tế
Đòn không kích chớp nhoáng của Mỹ vào 3 cơ sở hạt nhân chủ chốt của Iran hôm 21/6 đã đẩy kinh tế toàn cầu vào thế căng dây. Trong bối cảnh tăng trưởng mong manh, tương lai kinh tế thế giới giờ đây treo lơ lửng trên phản ứng của Tehran – liệu là một cú đáp trả lạnh lùng hay bùng nổ trả đũa toàn diện.
Hàng loạt định chế tài chính quốc tế như WB, IMF hay OECD đã đồng loạt hạ dự báo tăng trưởng toàn cầu trong bối cảnh kinh tế thế giới đang chao đảo vì những cú sốc địa chính trị dồn dập. Cuộc không kích của Mỹ vào ba cơ sở hạt nhân trọng yếu của Iran hôm 21/6 không chỉ làm rung chuyển bàn cờ chính trị Trung Đông mà còn đẩy kinh tế toàn cầu vào vòng xoáy bất ổn mới.
Theo các nhà phân tích của Bloomberg Economics, phản ứng của Tehran sẽ là chìa khóa quyết định việc căng thẳng leo thang đến đâu. Trong kịch bản xấu nhất – Eo biển Hormuz bị phong tỏa – giá dầu có thể vọt lên trên 130 USD/thùng, kéo theo chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tại Mỹ tăng gần 4%, đẩy các ngân hàng trung ương vào thế khó xử khi phải trì hoãn nới lỏng tiền tệ.
Eo biển Hormuz – “yết hầu” của thị trường năng lượng toàn cầu – là nơi trung chuyển tới 20% nguồn cung dầu thế giới và phần lớn dòng chảy LNG từ Qatar. Một khi tuyến huyết mạch này bị gián đoạn, không chỉ thị trường dầu mỏ mà cả thị trường khí đốt quốc tế, đặc biệt là châu Âu, sẽ bị chấn động mạnh.
Ngoài giá năng lượng, kinh tế thế giới còn đối diện với một loạt rủi ro kèm theo: từ lệnh thuế quan mà chính quyền Tổng thống Trump sắp áp lại, đến cú sốc niềm tin khiến người tiêu dùng và doanh nghiệp tạm ngưng chi tiêu – đầu tư.
Bà Kristalina Georgieva – Tổng giám đốc IMF – cảnh báo, hệ lụy từ các cuộc không kích không dừng ở thị trường dầu mỏ. Biến động địa chính trị có thể kéo theo những “hiệu ứng domino” lan rộng sang hệ thống tài chính và triển vọng tăng trưởng toàn cầu. Bà lưu ý, IMF đang theo dõi sát “phí bảo hiểm rủi ro dầu mỏ”, khối lượng quyền chọn tăng đột biến và đường cong hàng hóa tương lai đang phản ánh tình trạng khan hiếm cung ngắn hạn.
Trong khi đó, dù Mỹ hiện là nước xuất khẩu dầu ròng, giá dầu cao sẽ khiến chi phí tiêu dùng và sản xuất tăng, ảnh hưởng đến tăng trưởng. Fed đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế Mỹ năm 2025 xuống còn 1,4% và chưa sẵn sàng cắt giảm lãi suất trong bối cảnh rủi ro còn quá lớn.
Với doanh nghiệp toàn cầu, sự bất định đang dần trở thành “bình thường mới”. Khi triển vọng không rõ ràng, vốn đầu tư bị trì hoãn, tiêu dùng thắt chặt và chuỗi tăng trưởng bị bóp nghẹt. “Thế giới có thể chưa rơi vào suy thoái, nhưng sự bất ổn đang lặng lẽ kìm hãm mọi hy vọng hồi phục,” IMF nhận định.
Bạn muốn trở thành VIP/PRO trên 24HMONEY?
Bấm vào đây để liên hệ 24HMoney ngay

Bàn tán về thị trường