Nội đô Hà Nội chuẩn bị đổi xe?

Với mục tiêu biến Vành đai 1 thành vùng phát thải thấp, Hà Nội thiết lập lộ trình 3 giai đoạn, trực tiếp tác động đến thói quen di chuyển của hơn 600.000 dân cư và hàng vạn phương tiện kinh doanh.

UBND TP Hà Nội vừa trình HĐND thành phố đề án thí điểm vùng phát thải thấp trong khu vực Vành đai 1. Điểm đáng chú ý nhất là đề xuất người dân tại vùng lõi Hoàn Kiếm đăng ký online lộ trình chuyển đổi xe máy xăng sang xe điện trong giai đoạn từ 1/7 đến 1/10.

Theo kế hoạch, Hà Nội sẽ triển khai thí điểm theo 3 giai đoạn, bắt đầu từ khu vực trung tâm rồi mở rộng dần ra toàn bộ Vành đai 1.

Giai đoạn đầu kéo dài từ 1/7 đến hết năm 2026, áp dụng tại vùng lõi phường Hoàn Kiếm với 11 tuyến phố trung tâm như Tràng Tiền, Hàng Khay, Lê Thái Tổ, Hàng Đào, Hàng Ngang hay Mã Mây. Khu vực này hiện có khoảng 20.000 dân sinh sống.

Từ năm 2027, phạm vi thí điểm tiếp tục mở rộng sang phường Cửa Nam cùng nhiều tuyến phố trung tâm khác, nâng số dân bị ảnh hưởng lên gần 137.000 người.

Đến giai đoạn 2028-2029, toàn bộ khu vực trong Vành đai 1 sẽ bước vào vùng phát thải thấp, tác động trực tiếp tới khoảng 625.000 người dân.

Xe ôm công nghệ chạy xăng bị dừng trước

Theo đề xuất, xe máy chạy xăng hoạt động kinh doanh trên nền tảng công nghệ sẽ là nhóm bị siết đầu tiên. Từ ngày 1/7, các phương tiện này không được lưu thông trong vùng phát thải thấp.

Với xe máy xăng cá nhân, thành phố trước mắt áp dụng phương án hạn chế theo khung giờ. Cụ thể, từ ngày 1/7, xe máy xăng sẽ bị dừng lưu thông trong khu vực thí điểm từ 18h đến 24h ngày thứ 6 và từ 6h đến 24h vào thứ 7, chủ nhật.

Ngoài xe máy, nhiều nhóm ô tô tải cũng bị siết tiêu chuẩn khí thải. Xe tải dưới 2 tấn không đạt chuẩn khí thải mức 4 sẽ bị cấm lưu thông. Với xe đạt chuẩn, thời gian hoạt động chỉ được ngoài giờ cao điểm.

Các xe tải từ 2 tấn đến dưới 3,5 tấn nếu đạt chuẩn khí thải mức 4 cũng chỉ được lưu thông ban đêm và phải có chấp thuận từ Công an thành phố. Riêng xe tải trên 3,5 tấn sẽ bị cấm hoàn toàn trong vùng phát thải thấp.

Áp lực chuyển đổi đang rất lớn

Theo Ban Đô thị HĐND TP Hà Nội, lượng xe máy trong khu vực Vành đai 1 hiện ở mức rất lớn, dao động từ vài nghìn tới hơn 85.000 xe mỗi phường. Riêng phường Hoàn Kiếm ghi nhận khoảng 89.000 xe máy.

Đáng chú ý, xe chạy xăng vẫn chiếm tỷ lệ áp đảo, khoảng 94-97% tổng số phương tiện.

Điều này cho thấy áp lực chuyển đổi sang xe điện tại khu vực trung tâm sẽ không nhỏ, đặc biệt với nhóm người dân sống lâu năm trong phố cổ hoặc lao động phụ thuộc vào xe máy để mưu sinh.

Dù mục tiêu giảm ô nhiễm và cải thiện chất lượng không khí được đánh giá cần thiết, bài toán hạ tầng sạc, chi phí đổi xe và khả năng đáp ứng của giao thông công cộng vẫn là vấn đề khiến nhiều người lo ngại.

Nếu được thông qua, đây sẽ là bước đi mạnh tay nhất của Hà Nội từ trước tới nay trong lộ trình hạn chế phương tiện chạy nhiên liệu hóa thạch tại khu vực nội đô.