#Tài chính

24HMONEY đã kiểm duyệt

Nới dần room tín dụng, nhưng chưa thể xóa bỏ hoàn toàn

Áp dụng từ năm 2011, cơ chế room tín dụng từng mang nặng tính hành chính, nhưng qua thời gian đã dần linh hoạt hơn. Năm 2024 đánh dấu bước chuyển quan trọng khi cơ chế này trở nên minh bạch hơn, giảm bớt tình trạng xin – cho. Dù chưa thể bỏ hoàn toàn, cơ quan quản lý đã có những điều chỉnh theo hướng nới lỏng và linh hoạt hơn.

Với các giải pháp đồng bộ của Ngân hàng Nhà nước (NHNN), tín dụng nền kinh tế đến cuối năm 2024 tăng khoảng 15,08% so với năm trước, tập trung vào các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và lĩnh vực ưu tiên. Phó Thống đốc thường trực Đào Minh Tú cho biết sự linh hoạt trong phân bổ room tín dụng chính là yếu tố then chốt giúp tín dụng năm 2024 đạt mục tiêu.

Năm 2024 được đánh giá là thời điểm cơ chế phân bổ room tín dụng được nới lỏng đáng kể. Tuy nhiên, sự điều chỉnh này đã diễn ra từ nhiều năm trước. Cơ chế room tín dụng lần đầu xuất hiện vào năm 1994, áp dụng cho bốn ngân hàng quốc doanh, sau đó mở rộng sang các ngân hàng thương mại cổ phần và chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Từ năm 2011, NHNN tái sử dụng công cụ này để kiểm soát tín dụng khi lạm phát tăng cao, phân loại các ngân hàng theo nhóm và áp dụng hạn mức tín dụng khác nhau.

Từ giai đoạn 2017 – 2021, cơ chế cấp room tín dụng đã linh hoạt hơn khi NHNN áp dụng mô hình CAMELS để đánh giá sức khỏe tài chính của từng ngân hàng, thay vì chia theo nhóm. Các ngân hàng có chỉ số an toàn cao có thể được cấp thêm room tín dụng trong năm. Tuy nhiên, việc phân bổ room theo từng đợt vẫn gây ra tình trạng "xin - cho" và ảnh hưởng đến kế hoạch kinh doanh của các ngân hàng.

Những bất cập này dần được cải thiện trong giai đoạn 2022 – 2024. Sau đại dịch, NHNN nới room tín dụng giữa năm cho các ngân hàng có chất lượng tốt, ưu tiên tín dụng xanh và sản xuất – kinh doanh. Đặc biệt, năm 2024 đánh dấu sự thay đổi lớn khi NHNN giao toàn bộ chỉ tiêu tín dụng ngay từ đầu năm, giúp các ngân hàng chủ động kế hoạch. Những ngân hàng có tăng trưởng tín dụng tốt tiếp tục được nới room trong năm, trong khi ngân hàng tăng trưởng thấp có thể bị cắt giảm.

Dù room tín dụng vẫn là công cụ quan trọng tại Việt Nam do thị trường vốn chưa phát triển mạnh, nhưng nhiều chuyên gia cho rằng đã đến lúc loại bỏ cơ chế này. Room tín dụng giúp kiểm soát rủi ro và định hướng dòng vốn vào các lĩnh vực ưu tiên, nhưng cũng gây ra những hạn chế trong hoạt động ngân hàng. Tại nhiều kỳ họp, đề xuất bỏ room tín dụng đã được đưa ra, hướng đến cơ chế thị trường minh bạch hơn.

Theo NHNN, việc loại bỏ room tín dụng sẽ diễn ra theo lộ trình, tránh tác động đột ngột đến hệ thống tài chính. Trước mắt, NHNN vẫn duy trì cơ chế này nhưng tiếp tục cải tiến theo hướng linh hoạt hơn, tiến tới xóa bỏ hoàn toàn trong tương lai.