MỚI

Tính thuế TNCN 2026

#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

Nỗ lực mù là thứ đắt nhất trên đời

Tôi nghĩ chúng ta đều từng chứng kiến kiểu nỗ lực này: một người lao vào học, làm, chạy, xoay, cố gắng đến mức vắt kiệt mình… nhưng cuối cùng lại không đi tới đâu cả. Chẳng phải vì họ lười, không phải vì họ kém, mà vì toàn bộ sự cố gắng ấy bị đặt vào sai hướng. Nó giống như việc bạn chèo thuyền rất mạnh, nhưng lại chèo ngược về phía xa mục tiêu hơn.

Điều trớ trêu là những người nỗ lực mù thường lại là những người rất có trách nhiệm. Họ tin “cố hơn” là câu trả lời cho mọi vấn đề. Họ tin chăm chỉ sẽ bù được khoảng cách. Nhưng đời không vận hành đơn giản như thế. Cố gắng không sai, nhưng cố gắng không đúng thì bằng… không. Thậm chí còn khiến người ta kiệt sức và tự nghi ngờ chính mình.

Thực tế cho thấy khoảng cách lớn nhất giữa người thành công và người mãi loay hoay không nằm ở số giờ họ bỏ ra, mà nằm ở độ chính xác của nỗ lực. Có người bỏ 1 năm để học đúng thứ cần học, và đổi đời. Có người bỏ 5 năm để học sai thứ, và càng học càng thấy mình “hụt hơi”. Vấn đề không phải lượng cố gắng, mà là chất của cố gắng.

Ở góc nhìn cá nhân, tôi rút ra ba yếu tố tạo nên một nỗ lực “đúng hướng”, cũng là ba thứ mà người nỗ lực mù thường thiếu nhất.

Thứ nhất là kiến thức đúng.

Không phải kiến thức nào cũng đưa mình đi lên. Thời đại bây giờ, thông tin quá nhiều, mẹo quá nhiều, “bí kíp” quá nhiều khiến người ta dễ nghĩ rằng chỉ cần làm theo là xong. Nhưng kiến thức thật sự hiệu quả phải có tính hệ thống, có nguyên tắc, và có ứng dụng thực. Một giờ học đúng phương pháp còn giá trị hơn ba tháng mày mò không định hướng.

Thứ hai là môi trường đúng.

Nỗ lực một mình dễ làm người ta cạn năng lượng. Môi trường đúng: đồng nghiệp, bạn học, nhóm hỗ trợ, cộng đồng nghiêm túc; có thể kéo mình đi xa hơn chính bản thân muốn. Đặt mình vào sai môi trường thì dù cố bao nhiêu, kết quả vẫn rất nhỏ. Còn trong môi trường phù hợp, mình phát triển gần như tự nhiên.

Thứ ba là hệ niềm tin đúng.

Rất nhiều người nỗ lực mù vì họ tin sai: tin rằng mình phải giỏi ngay, tin rằng tuổi tác là thước đo giá trị, tin rằng xuất phát chậm là thua. Khi niềm tin sai, nỗ lực sẽ bị tiêu hao vào những cuộc so sánh và áp lực vô nghĩa. Niềm tin đúng giúp mình nhìn dài hơn, bền hơn, và bình tĩnh hơn.

Từ ba yếu tố đó, hướng đi không phải là “cố thêm”, mà là “cố đúng”. Muốn vậy, bạn phải can đảm làm một việc mà ai nỗ lực mù cũng sợ làm: dừng lại để nhìn lại. Dừng để xem mình đang thiếu cái gì. Dừng để xem hướng đang đi có đúng không. Dừng để xem kiến thức, môi trường và niềm tin của mình đang... hỗ trợ hay cản trở.

Nỗ lực đúng hướng không khiến bạn bớt vất vả, nhưng nó khiến từng bước vất vả đều có giá trị. Và điều quan trọng là: dù bạn đang ở tuổi nào, hay đang đứng ở đâu, bạn đều có thể chỉnh lại hướng đi của mình. Không ai bị “trễ” khi họ bắt đầu đi đúng ngay lúc này.

Nỗ lực mù đắt thật. Nhưng may cho tất cả chúng ta, không ai buộc phải trả giá cho nó mãi. Vấn đề chỉ là bạn có dám dừng lại để nhìn con đường mình đang đi… rõ thêm một chút hay không.