Những tác động sau sắc thuế mới của Tổng thống Donald Trump

Ngày 1.2, giờ địa phương, Tổng thống Donald Trump đã công bố mức thuế mới đặc biệt với Mexico, Canada và Trung Quốc nhằm hạn chế dòng chảy fentanyl và người nhập cư không có giấy tờ vào Mỹ. Tuy nhiên, động thái này có thể dẫn tới tăng giá nhiều loại hàng hóa thông dụng.

Vài giờ sau, Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum tuyên bố nước này sẽ áp thuế trả đũa và Thủ tướng Canada Justin Trudeau cũng công bố áp thuế trả đũa mạnh mẽ - áp thuế 25% với 155 tỉ USD hàng hóa của Mỹ. Các mặt hàng ảnh hưởng gồm rượu, nông sản, quần áo, giày dép, đồ gia dụng, đồ nội thất, vật liệu như gỗ xẻ và nhiều mặt hàng khác.

Theo CNN, đòn thuế của ông Trump được dự đoán dẫn tới trả đũa và có thể tạo ra xung đột thương mại gây thiệt hại đáng kể cho nền kinh tế của các quốc gia bị nhắm mục tiêu và cả nền kinh tế Mỹ. Chính sách mới cũng đảo ngược chế độ thương mại gần như miễn thuế giữa 3 quốc gia Bắc Mỹ đã tồn tại nhiều năm qua và là sự mở rộng của xung đột thương mại giữa Trung Quốc và Mỹ trong 2 chính quyền gần đây.

Như ông Trump đã cam kết trong nhiều tháng qua, mức thuế mới lên tới 25% với tất cả hàng nhập khẩu từ Mexico và hầu hết hàng hóa từ Canada và mức thuế 10% được áp đặt với hàng hóa Trung Quốc nhập khẩu vào Mỹ. Sẽ không có miễn trừ và chính sách mới này cũng sẽ đóng lỗ hổng "de minimis" cho phép các lô hàng trị giá 800USD trở xuống được miễn thuế vào Mỹ. Đây vốn là một điều khoản quan trọng được nhiều doanh nghiệp nhỏ của Mỹ cũng như các công ty Trung Quốc như Shein và Temu sử dụng. Mức thuế mới sẽ có hiệu lực vào 12h01 sáng 4.2, theo giờ ET.

Các chuyên gia kinh tế chỉ ra, thuế có thể dẫn đến chi phí tăng cao hơn nhiều, gián đoạn chuỗi cung ứng và mất việc làm. Một quan chức chính quyền Tổng thống Trump chia sẻ ngày 1.2, bất kỳ hành động trả đũa nào từ Mexico, Trung Quốc hoặc Canada có thể sẽ dẫn đến mức thuế cao hơn nữa đối với quốc gia đó.

Phần nhiều các nhà kinh tế không ủng hộ đánh thuế vì cơ bản nhận thấy rằng thuế gây ra lạm phát. Nguyên nhân là bên nhập khẩu chịu thuế và khoản thuế đó thường bị chuyển sang cho người tiêu dùng dưới dạng giá cao hơn.

Nghiên cứu mới từ Viện Kinh tế Quốc tế Peterson cho thấy, chiến dịch áp thuế mạnh tay của Tổng thống Trump sẽ buộc người tiêu dùng Mỹ phải trả nhiều tiền hơn cho hầu hết mọi thứ - từ giày thể thao và đồ chơi sản xuất ở nước ngoài đến thực phẩm.

Các tập đoàn và nhóm doanh nghiệp vẫn phản đối mức thuế mới được Mỹ đưa ra ngày 1.2. Phòng Thương mại Mỹ chỉ trích mạnh mẽ chính sách thuế của ông Trump, cảnh báo sẽ làm tăng giá tiêu dùng. Phòng Thương mại sẽ tham khảo ý kiến của các thành viên để xác định các bước tiếp theo nhằm ngăn chặn tác hại kinh tế đối với người Mỹ.

Đòn thuế mới nhất ảnh hưởng tới Mexico, Trung Quốc và Canada - 3 đối tác thương mại lớn nhất của Mỹ. Năm 2023, Mexico vượt qua Trung Quốc để trở thành quốc gia xuất khẩu hàng đầu sang Mỹ và đánh dấu lần đầu tiên sau hai thập kỷ, Trung Quốc không phải là quốc gia xuất khẩu hàng đầu. Mexico vẫn duy trì vị trí đứng đầu này vào năm ngoái, với lượng hàng hóa xuất sang Mỹ trị giá 467 tỉ USD, tiếp theo là Trung Quốc và Canada, với giá trị hàng hóa xuất khẩu lần lượt là 401 tỉ USD và 377 tỉ USD.

Theo số liệu của Bộ Thương mại Mỹ tính từ đầu năm đến tháng 11.2024 - tháng có dữ liệu gần đây nhất, tổng cộng 3 quốc gia này chiếm 42% trong tổng số gần 3.000 tỉ USD hàng hóa mà Mỹ nhập khẩu trên toàn thế giới vào năm ngoái.

Việc đánh thuế với hàng hóa 3 quốc gia này có nghĩa là người Mỹ có thể phải trả nhiều tiền hơn cho nhiều loại hàng hóa hơn. Ôtô, phụ tùng ôtô, thép, khí đốt, nông sản tươi sống, đồ điện tử tiêu dùng - những mặt hàng chủ lực Mỹ nhập khẩu từ Mexico, Trung Quốc và Canada - sẽ đắt đỏ hơn khi việc áp thuế được thực thi đầy đủ.