Những kịch bản "rùng mình" vì tiền bảo hiểm

Khi lòng tham biến những rủi ro cuộc sống thành công cụ kiếm tiền bất chấp, ngành bảo hiểm Việt Nam đang phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng mang tính hệ thống.

Trục lợi bảo hiểm đang trở thành bài toán nan giải của ngành bảo hiểm khi mức độ tinh vi và tính chất vụ việc ngày càng nghiêm trọng.

Theo ông Phạm Ngọc Sơn, Tổng Thư ký Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam (IAV), nhiều vụ việc thời gian qua cho thấy người vi phạm sẵn sàng thực hiện những hành vi cực đoan để đổi lấy khoản tiền bồi thường.

Một trong những vụ án từng gây chấn động dư luận là trường hợp người phụ nữ tại Hà Nội thuê người tự chặt một phần bàn tay và bàn chân, dàn dựng hiện trường tai nạn đường sắt nhằm nhận khoản bảo hiểm khoảng 3,5 tỷ đồng.

Cuối năm 2025, cơ quan chức năng tại Thanh Hóa phát hiện vụ giả chết để nhận tiền bảo hiểm gần 1,3 tỷ đồng. Tại Phú Thọ, một đường dây tự gây thương tích, hợp thức hóa hồ sơ bệnh án nhằm chiếm đoạt hơn 6 tỷ đồng tiền bảo hiểm cũng bị triệt phá.

Đặc biệt, tháng 4/2026, vụ án một người mẹ bị khởi tố vì hành vi sát hại con trai để trục lợi bảo hiểm đã gây bàng hoàng dư luận, cho thấy lòng tham có thể đẩy con người vượt qua mọi giới hạn đạo đức và pháp luật.

Theo ông Sơn, những hành vi này xuất phát một phần từ nhận thức sai lệch về bảo hiểm. Hệ quả không chỉ là thiệt hại tài chính mà còn tạo ra sự bất công đối với những người tham gia bảo hiểm chân chính.

Thách thức lớn nhất của ngành bảo hiểm

Khảo sát từ Vietnam Report cho thấy 84,6% doanh nghiệp bảo hiểm đánh giá trục lợi là thách thức lớn nhất hiện nay, vượt cả áp lực cạnh tranh, xu hướng thắt chặt chi tiêu hay chi phí bồi thường gia tăng.

Dù mỗi vụ việc riêng lẻ thường gây thiệt hại từ vài trăm triệu đến vài tỷ đồng, nhưng khi diễn ra có tổ chức và trên diện rộng, tổng thiệt hại là rất lớn. Nghiêm trọng hơn, các vụ gian lận liên tiếp xuất hiện đang ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín của ngành bảo hiểm và niềm tin của khách hàng.

Thực tế, nhiều doanh nghiệp cho biết đang ghi nhận ngày càng nhiều hồ sơ bồi thường có dấu hiệu bất thường.

Một doanh nghiệp bảo hiểm phản ánh xuất hiện nhóm khách hàng tập trung mua quyền lợi tai nạn với giá trị bồi thường cao dù không làm việc trong môi trường rủi ro. Nhiều trường hợp đồng thời tham gia bảo hiểm tại nhiều doanh nghiệp khác nhau và phát sinh sự kiện bảo hiểm chỉ sau thời gian ngắn hợp đồng có hiệu lực.

Một số hồ sơ khác liên quan đến quyền lợi bỏng cũng khiến doanh nghiệp nghi ngờ. Các trường hợp đều có kịch bản tương tự như bị bỏng nước sôi khi nấu ăn, ăn cỗ hoặc ăn lẩu. Kết quả giám định cho thấy nhiều vết thương nông, nhanh phục hồi và mang dấu hiệu tác động có chủ đích hơn là tai nạn thực tế.

Theo các doanh nghiệp, đây là dạng rủi ro dễ dàn dựng nhưng lại có mức chi trả tương đối cao nên đang bị một số đối tượng lợi dụng.

Không để "tiền mất, tật mang"

Theo Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam, bên cạnh việc tăng cường kiểm soát và phát hiện gian lận, nâng cao nhận thức cộng đồng là giải pháp quan trọng để hạn chế tình trạng trục lợi.

Ngành bảo hiểm đang đẩy mạnh truyền thông nhằm giúp người dân hiểu đúng về giá trị của bảo hiểm, đồng thời nhận thức rõ hậu quả pháp lý của các hành vi gian lận.

Các chuyên gia cho rằng bảo hiểm được xây dựng trên nguyên tắc chia sẻ rủi ro và niềm tin. Khi những hành vi trục lợi gia tăng, chi phí cuối cùng không chỉ doanh nghiệp gánh chịu mà còn ảnh hưởng đến quyền lợi của hàng triệu khách hàng tham gia bảo hiểm một cách minh bạch và trung thực.