Nhập khẩu hàng hóa chính của Trung Quốc trong quý 1 yếu, triển vọng trái chiều

Lượng nhập khẩu các mặt hàng chính của Trung Quốc yếu trong quý đầu tiên, nhưng thách thức là phải xác định xem liệu kết quả yếu kém này chủ yếu là do các yếu tố tạm thời hay là dấu hiệu của tình trạng suy thoái kinh tế sâu sắc hơn.

Giải thích đơn giản là hoạt động nhập khẩu mềm là do nền kinh tế lớn thứ hai thế giới vẫn đang phải vật lộn để tạo đà tăng trưởng kinh tế, một nhiệm vụ khó khăn hơn do cuộc chiến thương mại leo thang do Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump phát động.

Nhưng điều này bỏ qua một số yếu tố riêng biệt của từng loại hàng hóa.

Lấy dầu thô làm ví dụ. Theo dữ liệu hải quan công bố hôm thứ Hai, lượng nhập khẩu là 135,25 triệu tấn trong quý đầu tiên, tương đương 10,97 triệu thùng mỗi ngày (bpd) và giảm 1,5% so với cùng kỳ năm trước.

Thoạt nhìn thì đây có vẻ là một kết quả yếu kém, và chắc chắn hoạt động nhập khẩu dầu thô đã gặp khó khăn vào tháng 1 và tháng 2.

Nhưng lượng hàng nhập khẩu đã tăng mạnh trở lại vào tháng 3, tăng lên 12,1 triệu thùng/ngày, mức cao nhất kể từ tháng 8 năm 2023 và tăng 4,8% so với tháng 3 năm ngoái.

Câu hỏi đặt ra là liệu sự gia tăng trong lượng nhập khẩu vào tháng 3 là do nhu cầu nhiên liệu cơ bản được cải thiện hay là do các yếu tố tạm thời hơn.

Khả năng sau có nhiều khả năng xảy ra hơn, vì các nhà máy lọc dầu Trung Quốc đã mua hết dầu thô của Iran và Nga, rất có thể là để cố gắng mua càng nhiều càng tốt trước khi lệnh trừng phạt mới của Hoa Kỳ đối với hoạt động xuất khẩu dầu của hai quốc gia này có hiệu lực.

Các nhà phân tích hàng hóa Kpler ước tính lượng dầu nhập khẩu của Trung Quốc từ Iran là 1,37 triệu thùng/ngày trong tháng 3, tăng so với mức 746.000 thùng/ngày trong tháng 2 và là mức cao nhất kể từ tháng 10.

Kpler ước tính lượng dầu nhập khẩu qua đường biển từ Nga là 1,25 triệu thùng/ngày, tăng so với mức 760.000 thùng/ngày vào tháng 2 và là mức cao nhất kể từ tháng 11 năm ngoái.

Lượng dầu nhập khẩu qua đường ống từ Nga góp thêm gần 1 triệu thùng/ngày vào tổng lượng dầu nhập khẩu từ nước láng giềng vào Trung Quốc.

Bức tranh chung về dầu thô phần lớn là suy yếu, với sức mạnh vào tháng 3 có thể chỉ là sự thúc đẩy nhất thời do các biện pháp thực tế và dự đoán của Hoa Kỳ.

ĐÁNH GIÁ THỜI TIẾT

Lượng quặng sắt nhập khẩu giảm xuống còn 93,97 triệu tấn vào tháng 3, giảm so với mức 94,21 triệu tấn của tháng 2 và cũng giảm 6,7% so với mức của tháng 3 năm ngoái.

Trong quý đầu tiên, lượng nguyên liệu thép chính nhập khẩu là 285,31 triệu tấn, giảm 7,8% so với cùng kỳ năm 2024.

Nhưng một phần đáng kể nguyên nhân khiến quặng sắt yếu đi là do tình trạng gián đoạn liên quan đến thời tiết ở Úc, nơi cung cấp khoảng hai phần ba tổng lượng quặng sắt nhập khẩu của Trung Quốc.

Lượng quặng sắt xuất khẩu của Úc sang Trung Quốc giảm xuống còn 50,5 triệu tấn vào tháng 2, mức yếu nhất trong năm năm.

Nhiều lô hàng xuất khẩu tháng 2 sẽ đến Trung Quốc vào tháng 3 và lượng hàng xuất khẩu tháng 3 đã phục hồi lên 67,61 triệu tấn, điều này ngụ ý rằng lượng nhập khẩu tháng 4 có thể mạnh hơn.

Lượng nhập khẩu tất cả các loại than là 114,85 triệu tấn trong quý đầu tiên, giảm 0,9% so với cùng kỳ năm trước.

Tương tự như quặng sắt, các chuyến hàng từ Úc, nhà cung cấp lớn thứ hai của Trung Quốc sau Indonesia, cũng bị gián đoạn do thời tiết.

Lượng xuất khẩu của Úc sang Trung Quốc trong tháng 2 đã giảm xuống còn 3,74 triệu tấn, mức thấp nhất trong hai năm và mặc dù đã phục hồi phần nào lên 6,17 triệu tấn vào tháng 3, nhưng vẫn thấp hơn mức 6,7 triệu tấn một tháng đạt trung bình trong năm 2024.

Giá trong nước của Trung Quốc yếu hơn cũng khuyến khích các công ty tiện ích chuyển sang nguồn cung cấp trong nước, một xu hướng có khả năng sẽ tiếp tục và do đó gây áp lực giảm lên khối lượng nhập khẩu.

Lượng nhập khẩu đồng cũng giảm trong quý đầu tiên, với lượng đồng chưa gia công giảm 5,2% xuống còn 1,3 triệu tấn.

Nhưng cũng có một yếu tố tạm thời tác động đến đồng, khi lượng hàng vận chuyển đến Hoa Kỳ tăng lên khi các thương nhân tìm cách tận dụng giá cao hơn ở Hoa Kỳ trước khi áp dụng thuế nhập khẩu đối với kim loại công nghiệp quan trọng này.

Với việc Hoa Kỳ đang thu hút hàng hóa, người mua Trung Quốc muốn cắt giảm lượng hàng nhập khẩu và chờ giá rẻ hơn khi tình hình về mức thuế quan tiềm tàng của Trump trở nên rõ ràng hơn.

Bức tranh chung hiện lên từ lượng hàng hóa nhập khẩu trong quý đầu tiên của Trung Quốc cho thấy xu hướng này khá yếu và mặc dù có dấu hiệu tăng trưởng, như lượng dầu thô nhập khẩu vào tháng 3, thì đó chỉ là các yếu tố tạm thời.

Triển vọng vẫn còn u ám, với mức thuế 145% mà Trump áp dụng đối với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc vào Hoa Kỳ. Nếu duy trì mức thuế này, Bắc Kinh sẽ khó có thể đạt được mục tiêu tăng trưởng kinh tế khoảng 5% vào năm 2025.