Nhà ở xã hội: Thế độc quyền mới của công an, quân đội?
Quốc hội vừa thông qua Nghị quyết 201/2025, mở đường cho loạt cơ chế đặc thù nhằm thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội. Đáng chú ý, nghị quyết cho phép thí điểm giao trực tiếp dự án NƠXH cho lực lượng công an, quân đội – bỏ qua quy trình đấu thầu vốn là nguyên tắc minh bạch tối thiểu trong lựa chọn chủ đầu tư.
Giao chủ đầu tư dự án NƠXH cho công an, quân đội mà không qua đấu thầu: Quy định đặc thù từ Nghị quyết 201/2025
Điều 5 của Nghị quyết 201/2025 vừa được Quốc hội thông qua đã chính thức mở lối cho việc giao trực tiếp chủ đầu tư các dự án nhà ở xã hội (NƠXH) dành cho lực lượng vũ trang nhân dân, mà không cần thông qua đấu thầu, với điều kiện dự án không sử dụng vốn đầu tư công.
Theo đó, việc chỉ định chủ đầu tư sẽ căn cứ vào các chương trình, kế hoạch phát triển nhà ở, hoặc quy hoạch đô thị/nông thôn đã được phê duyệt. Trong trường hợp đất đai đã được xác định là để triển khai NƠXH cho công an, quân đội, cơ quan có thẩm quyền sẽ tiến hành giao chủ đầu tư trực tiếp.
Cơ chế này được áp dụng tùy theo tiến độ pháp lý của từng dự án. Nếu dự án đã có quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư (hoặc các văn bản pháp lý tương đương), thì cơ quan có thẩm quyền sẽ thực hiện giao chủ đầu tư mà không cần đấu thầu. Với các dự án chưa được chấp thuận đầu tư, việc chấp thuận chủ trương và giao chủ đầu tư sẽ được thực hiện đồng thời – vẫn theo cơ chế chỉ định, trừ các trường hợp đặc biệt được quy định riêng tại Điều 12 Nghị quyết.
Về mặt phân quyền, UBND cấp tỉnh sẽ là cơ quan có thẩm quyền trong việc chấp thuận chủ trương đầu tư và giao chủ đầu tư các dự án NƠXH (trừ các trường hợp thuộc thẩm quyền của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an). Riêng đối với các dự án phục vụ lực lượng vũ trang, Bộ Quốc phòng và Bộ Công an sẽ trực tiếp thực hiện việc giao và chấp thuận chủ đầu tư sau khi thống nhất với UBND cấp tỉnh về vị trí đất xây dựng. Đáng chú ý, cả UBND cấp tỉnh lẫn hai Bộ nêu trên đều không được phân cấp hay ủy quyền các quyền hạn này.
Về điều kiện hỗ trợ và chính sách NƠXH
Nghị quyết cũng bổ sung quy định về điều kiện được hưởng chính sách nhà ở xã hội trong bối cảnh sắp xếp lại đơn vị hành chính cấp tỉnh, thành phố. Cụ thể, điều kiện về nhà ở sẽ được xác định theo địa giới hành chính của đơn vị cũ – nơi có dự án trước khi sáp nhập.
Trong trường hợp người lao động thuộc diện được hỗ trợ có nơi làm việc cách xa nơi ở hiện tại, họ vẫn được xem xét thuộc diện chưa có nhà ở, nếu chưa từng được mua, thuê mua NƠXH hoặc có nhà ở nhưng khoảng cách tới nơi làm việc là quá xa. UBND cấp tỉnh được trao quyền quy định cụ thể khoảng cách bao xa thì được xem là “quá xa” để làm căn cứ xét hỗ trợ.
Tính tiền sử dụng đất vào chi phí đầu tư dự án NƠXH
Về chi phí đất, Điều 11 của Nghị quyết cho phép chủ đầu tư được tính khoản tiền sử dụng đất vào chi phí đầu tư, với hai trường hợp chính:
Nếu đất do thỏa thuận chuyển nhượng từ bên ngoài, thì khoản tiền đã chi để nhận chuyển quyền sử dụng đất sẽ được tính vào chi phí đầu tư, nhưng không vượt quá số tiền tương ứng với giá đất Nhà nước quy định tại thời điểm chuyển nhượng.
Nếu chủ đầu tư đã có quyền sử dụng đất, thì được tính chi phí đất theo bảng giá đất được Nhà nước ban hành, tại thời điểm được cho phép chuyển đổi mục đích sang đất ở – một điểm quan trọng trong tính toán tổng mức đầu tư dự án NƠXH.
Bạn muốn trở thành VIP/PRO trên 24HMONEY?
Bấm vào đây để liên hệ 24HMoney ngay

Bàn tán về thị trường