Nhà đầu tư 'chờ đợi, quan sát' trước khi rót tiền vào trung tâm tài chính

Nhà đầu tư quan tâm nhưng vẫn đang "chờ đợi và quan sát" trước khi rót tiền vào Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam, theo chuyên gia.

Nhận định được nêu tại hội thảo Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam (VIFC) 2026, ngày 29/5. Ông Nguyễn Mạnh Khôi, Tổng giám đốc Koru Capital, cho biết VIFC đã thu hút sự chú ý của các nhà đầu tư.

"Họ có quan tâm nhất định nhưng đang chờ đợi để đánh giá liệu VIFC có giải quyết được các điểm nghẽn mà trung tâm khác chưa làm được hay không", ông cho biết.

Cùng nhận định, ông Trương Nhật Quang, Giám đốc điều hành hãng luật YKVN, cho biết VIFC được đánh giá cao khi đơn giản hóa thủ tục mở pháp nhân (trừ các mảng phức tạp như ngân hàng). Nhà đầu tư cũng nhìn thấy thuận lợi hơn trong quy trình đầu tư, dòng vốn, nhưng "vẫn còn sự dè dặt".

Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam được thành lập theo Nghị quyết của Quốc hội ngày 27/6/2025, với mô hình "một trung tâm, hai điểm đến", đặt tại TP HCM và Đà Nẵng. Trung tâm tại hai thành phố đều chính thức vận hành từ đầu năm nay.

Các chuyên gia cho rằng, tâm lý chờ đợi và quan sát đến từ việc nhà đầu tư ngoại muốn có thêm thời gian tìm hiểu, cũng như nhận thấy sự trưởng thành của mô hình, hệ sinh thái, sản phẩm cụ thể của VIFC.

Câu hỏi đang đặt ra là Việt Nam muốn VIFC thành trung tâm trung chuyển vốn kiểu Singapore hay phục vụ thị trường nội địa lớn như Hong Kong cung cấp dịch vụ cho nền kinh tế Trung Quốc, Dubai phục vụ giới siêu giàu Trung Đông.

"Lựa chọn đầu tiên của nhà đầu tư trong khu vực là Singapore", ông Quang nói. Ưu điểm của đảo quốc này là hệ sinh thái trung tâm tài chính đã hoàn thiện trong khi Việt Nam còn sơ khai. Trong đó, hệ thống tư pháp áp dụng thông luật, tòa án, trọng tài quốc tế chưa sẵn sàng. "Nhà đầu tư quan tâm lộ trình cụ thể khi nào các hệ thống này vận hành", ông nói thêm.

Về sản phẩm, ông Trần Anh Đức, Luật sư thành viên cấp cao A&O Shearman, ví dụ các sản phẩm tài chính phái sinh hay chứng khoán hóa vốn rất phổ biến ở các trung tâm tài chính nước ngoài, nhưng hiện chưa rõ ràng trong luật của Việt Nam.

Vấn đề khác gây băn khoăn là khả năng kết nối vốn của VIFC và thị trường nội địa. Theo đó, dòng vốn chỉ tự do di chuyển giữa các thành viên của Trung tâm, chưa thuận lợi để đi vào Việt Nam. Điều này dẫn đến nhà đầu tư quốc tế không nhất thiết "đi gián tiếp" qua VIFC để rót vốn vào Việt Nam.

Còn với doanh nghiệp trong nước lập pháp nhân con tại VIFC, khi họ huy động thành công và muốn cho công ty mẹ vay lại sẽ bị xem là vay từ nước ngoài, chịu nhiều thủ tục phức tạp, theo ông Trần Anh Đức.

Tại hội thảo, ông Hoàng Huy Trường, Trưởng ban pháp chế Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP HCM cho biết VIFC hướng tới trở thành cửa ngõ kết nối dòng vốn quốc tế với Việt Nam thông qua 4 trụ cột. Các trụ cột này gồm thị trường vốn quốc tế, tài chính phục vụ thương mại quốc tế, ngân hàng số - fintech và tài chính xanh, sản phẩm tài chính ngách.

Trong kỳ xếp hạng gần nhất về Chỉ số Trung tâm Tài chính toàn cầu, TP HCM tăng 11 bậc, lên hạng 84 trên 120 thành phố, vượt Jakarta (hạng 86) vào top 3 Đông Nam Á, sau Singapore (hạng 4) và Kuala Lumpur (hạng 42).

Để củng cố niềm tin của nhà đầu tư, ông Nguyễn Khánh Ngọc, Chủ tịch Hội Luật gia Việt Nam (VLA), khuyến nghị hoàn thiện khuôn khổ pháp lý minh bạch và cơ chế giải quyết tranh chấp hiệu quả. Điều này càng cần thiết trong bối cảnh các mô hình tài chính số, tài sản số và giao dịch xuyên biên giới khiến phát sinh nhiều dạng tranh chấp mới với cấu trúc phức tạp hơn.

Còn ông Hoàng Huy Trường đề xuất xây dựng cơ chế phối hợp hiệu quả giữa tòa án chuyên biệt, trung tâm trọng tài quốc tế thuộc VIFC, cơ quan thi hành án, cơ quan quản lý và các thiết chế hỗ trợ như hòa giải, giám định, chuyên gia về tài chính, công nghệ.

Về dài hạn, ông Phùng Anh Tuấn, Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội các nhà đầu tư tài chính Việt Nam, cho rằng cần xem VIFC là "sandbox khổng lồ" hay "phòng thí nghiệm thể chế" để học hỏi các thông lệ quốc tế tốt nhất và sau đó áp dụng rộng rãi ra toàn bộ nền kinh tế Việt Nam.

"Cần một tư duy khác, không nên quản lý Trung tâm như 'chợ' thông thường mà tạo điều kiện thuận lợi để thu hút vốn đầu tư gián tiếp (FII)", ông Tuấn nói thêm.